30 năm lay lắt sống ở chòi hoang

Ở tuổi đôi mươi, như bao chàng trai cô gái khác, chàng thợ đụng (làm nghề tự do, ai thuê gì làm nấy) Lê Văn Huấn kết duyên cùng cô hàng xén Huỳnh Thị Mãi và lần lượt sinh được 2 đứa con một trai, một gái kháu khỉnh. Ngày ấy, trong căn nhà dựng tạm ở phường Phú Bình, TP Huế rộn rã tiếng nói, tiếng cười con trẻ. Trong lắm gian truân của cuộc mưu sinh, họ vẫn cảm nhận được hạnh phúc. Sóng gió, bi kịch của gia đình Huấn -  Mãi bắt đầu bởi hoài bão, khát khao được vươn lên có một cuộc sống khấm khá, đủ đầy hơn.

Đầu năm 1978, qua những lời mách nước của bạn bè, anh Huấn - chị Mãi quyết định bán cơ ngơi của mình để đi vùng kinh tế mới tỉnh Sông Bé (nay là Bình Phước và Bình Dương). Nhà cửa, tủ, giường... được bán với giá 1.300 đồng, số tiền đủ để cả gia đình sống tạm vài tháng khi đến nơi ở mới.

Ngày đến vùng đất mới bạt ngàn, màu mỡ, vợ chồng anh vui mừng khôn tả. “Ở Sông Bé hồi nớ còn thưa người lắm, đất đai nhiều, chỉ sợ mình không có sức mà làm thôi. Giờ những người ở lại ai cũng có cuộc sống khá giả, có người nhà ba bốn tầng, xe hơi đủ cả”- kể đến đây, ông Huấn thở dài tiếc nuối. Khi gia đình ông bắt nhịp được cuộc sống ở vùng kinh tế mới thì căn bệnh sốt rét quái ác bám riết lấy gia đình. Sức khỏe yếu nên đứa con đầu lòng, rồi tiếp đến đứa con thứ hai lần lượt ngã bệnh.

 

"Ngôi nhà" của vợ chồng ông Lê Văn Huấn - bà Huỳnh Thị Mãi.

Những trận sốt rét kéo dài từ tháng này sang tháng khác khiến bao nhiêu tiền của có được vơi dần sau những lần đưa con đi bệnh viện. Đến một ngày, đứa con trai đầu Lê Văn Giã lẳng lặng lìa cõi sống trong tiếng khóc nấc xé lòng của mẹ, của ba. Con trai đầu mồ chưa xanh cỏ, thần chết cướp luôn đứa con gái Lê Thị Lành khỏi vòng tay của đôi vợ chồng trẻ. “Mất con, vợ chồng tui chỉ biết khóc, ông trời không cho gia đình tui một chút tình thương...”- nhớ những ngày đau buồn ấy, bà Mãi nước mắt lăn dài trên má.

Quyết không đầu hàng số phận, vợ chồng họ động viên nhau quyết đứng lên làm lại. Nhưng chỉ được một thời gian yên lành ngắn ngủi, ông Huấn cũng ngã quỵ vì bệnh sốt rét. Trong cảnh thiếu đói, thuốc thang cho chồng không có, người vợ quyết định khăn gói đưa chồng hồi hương sau hơn 9 tháng ở đất mới. Về Huế trong cảnh không một xu dính túi, không  nhà cửa, việc làm, vợ chồng họ chui rúc khắp thành phố từ gầm cầu này đến gầm cầu khác tá túc, mưu sinh. Họ làm đủ mọi nghề, từ đạp xích lô, đến nghề thợ đụng, lúc không ai thuê thì ông Huấn đi nhặt rác ở chợ Đông Ba kiếm sống qua ngày.

Lang thang được một năm, vào một đêm cuối đông, khi đôi vợ chồng đang co rúm ngủ trong cái rét cắt da, cắt thịt thì một người bán hàng rong dựng dậy bảo: “Dậy, dậy đi về dưới ni, tui chỉ cho “ngôi nhà” để ở”. Chưa kịp tỉnh sau giấc ngủ mê, nhưng hình như cuộc sống chui rúc nay đây mai đó đã khiến hai vợ chồng họ chỉ biết gói ghém tấm nilon, mấy bộ đồ rách rưới theo chân người tốt bụng. Đến gầm cầu Bãi Dâu, người bán hàng rong chỉ tay về phía căn chòi rồi bảo “nhà đó, vô mà ở”. Và trong căn chòi lụp xụp, mái tôn rách nát trống hơ trống hoác đó, vợ chồng họ mới dám sinh thêm con.  “Con Ngô, con Chanh, thằng Bình... lần lượt ra đời trong cảnh túng thiếu, chật chội” -  bà Mãi kể.

Bằng chiếc xích lô và đôi quang gánh nặng trĩu, vợ chồng ông Huấn bữa đói bữa no nuôi nấng 5 đứa con nên người, 4 đứa đã được vợ chồng ông dựng vợ gả chồng, cho ra ở riêng nhưng tất cả cũng sống cảnh tạm bợ, chẳng khá khẩm hơn cha mẹ. Còn lại đứa con trai út Lê Văn Rin, đã ngoài 20 tuổi, chẳng biết mắc chứng bệnh gì cả ngày cứ ngồi cười và hát, bước đi liêu xiêu như con nít tập đi. Đã vậy, cách đây hơn 3 năm, chân tay ông Huấn bỗng dưng teo dần, giờ chỉ còn da bọc xương, đôi mắt ông cũng mù dần, giờ chỉ ngồi một chỗ như người tàn phế. Mẹ ông Huấn (86 tuổi), cũng ngồi một chỗ vì bệnh mù loà.

Ông Huấn đang vừa mù, vừa bị căn bệnh teo cơ hành hạ.

Cuộc sống của cả gia đình từ đó đến nay một mình bà Mãi nai tấm lưng còng gồng gánh xoay xở bằng đủ thứ nghề. Mỗi ngày, lúc trời chạng vạng sáng, bà Mãi đã thức dậy cuốc bộ đến các đầu mối lấy rau chất đầy đôi quang gánh, rồi lên chợ Bãi Dâu để bán. Dứt phiên chợ, bà lại tức tốc về nhà dọn dẹp, lo cơm, lo nước cho mẹ, cho chồng... Trưa, khi việc nhà đâu vào đấy, bà lại tức tốc đi hỏi quanh hàng xóm xem có việc gì kiếm được tiền lo bữa tối cho cả gia đình. “Ai thuê chi cũng làm hết, từ kéo xe chở cát sạn, giặt giũ, cho tới những việc chỉ đáng công một ngàn tui cũng làm”- kể đến đây bà Mãi đưa cái chân sưng, mưng mủ vì té ngã biện minh cho nỗi khó nhọc mưu sinh của bà.

 Sống trong cảnh bữa đói bữa no, bà cũng rút ra được “bí quyết chống đói” cho cả gia đình: “Ngày mô kiếm được hai ba chục ngàn thì phải đi mua gạo về thủ sẵn trong nhà, không cá, không canh còn được, chứ không gạo thì không thể chịu nổi”. Bà Mãi vẫn tự tin cho rằng, mình là người may mắn, cái may của bà là vẫn có nơi để sống, vẫn có sức khoẻ để làm việc... Khi chúng tôi hỏi bà mong ước được điều gì? Cả hai vợ chồng trả lời ngay: “Vợ chồng cả mấy chục năm ni không có cái chi cả, giờ chú hỏi vợ chồng tui mơ cái chi, thì cái chi đối với tui cũng ước, cũng mơ hết”. Chị tổ trưởng tổ dân phố đứng bên nhắc nhỏ: “Răng không mơ có một mảnh đất, một ngôi nhà để ở?”, cả hai vợ chồng gãi đầu: “Ước mơ lớn rứa vợ chồng tui có khi mô nghĩ tới mô”! “Giả dụ bây giờ người ta cho đất, thì chị có xây nhà không?”. Bà Mãi nhanh nhẩu: “Nếu các ngành các cấp quan tâm cấp đất cho, thì tui dỡ mấy tấm tôn đem qua bên nớ dựng nhà để ở chớ có chi mô!”.

 

Trao đổi với chúng tôi, bà Văn Thị Lan - tổ trưởng tổ dân phố 13, phường Phú Hậu, TP Huế cho biết: “Mấy chục năm làm tổ trưởng, gia đình ông Huấn là nỗi đau của tổ. Sau bao nhiêu năm kiên trì đề xuất, vừa rồi, thành phố, phường, đã có quyết định sẽ cấp cho vợ chồng ông Huấn một mảnh đất trong khu tái định cư ở tổ bên. Đất thì chắc chắn nay mai sẽ có, nhưng vấn đề bây giờ là tiền đâu để vợ chồng ông Huấn làm nhà, dù chỉ là nhà tạm?”.