6 năm, 4 phiên xét xử một vụ tranh chấp: Quyền lợi nguyên đơn tăng nhỏ giọt

 

Những thiếu sót pháp lý

 

Chị Lê Thị Hồng (SN 1960, trú tại xóm Vượt, thôn Đệ Tứ, Lộc Hạ, TP Nam Định) cho biết: “Mới ngoài 30 tuổi, chồng tôi mất đi để lại tôi phải một mình còm cõi nuôi con ăn học. Năm 1999, tôi mua được một mảnh đất rộng 694m² ở xóm Vượt (ngoại thành Nam Định) với giá 24 chỉ vàng. Ít lâu sau, tôi quyết định đi thêm bước nữa với ông Ngô Ngọc Định (Giám đốc Trung tâm xúc tiến thương mại tỉnh Nam Định) và tình nguyện ghi tên ông Định vào hồ sơ nhà đất.

 

Năm 2001, khi con trai lớn lập gia đình, tôi đưa con gái về chung sống với ông Định nhưng không có đăng ký kết hôn. Đến năm 2003, do mâu thuẫn hai bên nên tôi làm đơn ra toà, xin được phân chia tài sản. Mặc dù đây là tài sản riêng, nhưng qua 2 cấp xét xử của tỉnh Nam Định lại cho rằng khu đất trên là tài sản chung hợp nhất giữa tôi và ông Định để rồi ra phán quyết phân chia”.

 

Phải qua 4 phiên xét xử, chị Hồng mới thực sự được làm chủ căn nhà này.

 

Ngày 27/11/2007, VKSND TC đã ra quyết định kháng nghị bản án phúc thẩm của TAND tỉnh Nam Định. Theo nhận định của cơ quan này: Các tài liệu chứng cứ đều chứng minh việc mua đất, trả tiền, làm giấy tờ do một mình chị Hồng tiến hành trong thời gian chưa sinh sống với ông Ngô Ngọc Định. Việc có ông Định trong giấy mua bán chuyển nhượng đất là do chị Hồng tin và cho ông Định đứng tên.

 

Ông Định không chứng minh được nguồn tiền đưa cho chị Hồng mua đất như lời khai và cũng thừa nhận việc mua bán đất, trả tiền, làm giấy tờ là do chị Hồng trực tiếp làm rồi đưa cho ông Định ký. Tuy vậy, khu đất này lại được hai cấp xét xử của tỉnh Nam Định xác nhận là tài sản chung của hai người và xử chia cho ông 250/694 m2 đất là không đúng quy định của pháp luật. Liên quan đến 300m²ao và 100m² ao đấu thầu liền khu đất mua sau thời gian làm nhà, ông Định khai một mình tự bỏ tiền ra mua, có giấy tờ viết tay của chủ ao bán chứng minh bán cho ông với giá 6 triệu đồng.

 

Tờ giấy biên nhận người bán ký tên không có người mua, không có giấy tờ gì về chiếc ao. Nhưng bản án phúc thẩm lại xác định ao do ông Định mua và giao toàn bộ cho ông Định là thiếu cơ sở. Từ căn cứ này, VKSND TC đề nghị Toà Dân sự - TAND TC xử giám đốc thẩm theo hướng huỷ cả 2 Bản án sơ thẩm và phúc thẩm của TAND cấp dưới, giao xét xử lại theo đúng quy định.

 

Bức xúc

 

Ngày 21/3/2008, TANDTC đã chấp nhận kháng nghị của VKSNDTC với nhận định có đủ cơ sở để xác định chị Hồng là người bỏ tiền mua lô đất 694m² tại địa chỉ trên. Chưa có cơ sở xác định chị Hồng hay ông Định là người bỏ tiền mua đất ao và phần đóng góp là bao nhiêu, nên phải xác định 400m² ao này là tài sản chung để chia. Khối tài sản tạo lập không thuộc trường hợp tài sản chung của vợ chồng nhưng bản án sơ thẩm và phúc thẩm xác định đây là tài sản chung của  hợp nhất là không đúng.

 

Tại phiên sơ thẩm lần 2, TAND TP Nam Định đã công nhận lô đất 694m² là tiền của chị Hồng, việc ông Định có tên trong giấy tờ là do chị tự ghi vào. Vậy nhưng, khi ra phán quyết HĐXX phiên sơ thẩm lại chia cho chị Hồng 4/5 diện tích khu đất; ông Định 1/5 và toàn bộ diện tích ao 400m². Ngày 24/3, TAND tỉnh Nam Định đã mở phiên phúc thẩm và ra phán quyết chị Hồng hưởng 6/7 diện tích khu đất; ông Định phần diện tích còn lại. Chia đôi chiếc ao nhưng quy đổi theo ý của ông Định theo hướng ông Định sở hữu toàn bộ ao, chị Hồng giữ lại mảnh đất.

 

Qua 6 năm, với 4 phiên xét xử, những quyền lợi chính đáng của chị Hồng được tăng nhỏ giọt theo từng phiên toà. Án sơ thẩm lần 1 chị được chia 443m², phúc thẩm lần 1 lên 444m²; án sơ thẩm lần 2 là 555m², phúc thẩm lần 2 thành 594m². Bất bình với cách xét xử trên, chị Hồng đã dại dột tìm cách tự thiêu ngay tại phiên tòa. May mắn, hành động của chị Hồng đã được ngăn chặn kịp thời nhờ sự hỗ trợ của lực lượng cảnh sát bảo vệ phiên tòa.

 

Tuy nhiên, căn cứ vào kháng án của VKSNDTC và phán quyết của TANDTC, cơ quan tòa án tỉnh Nam Định cũng cần phải xem lại phán quyết của mình một cách nghiêm túc.