Ăn cho “mẹ tròn con vuông”
Người mẹ cần ăn đủ các loại thực phẩm, không nên ăn thiên lệch về một loại thức ăn nào, ít nhất một ngày ăn được 35 loại thực phẩm khác nhau
Ăn để tăng từ l0-12 kg
Sự phát triển của thai kỳ theo quý gồm 3 tháng đầu, 3 tháng giữa và 3 tháng cuối, nó có liên quan đến vấn đề sức khỏe của cả mẹ và con, đồng thời đặc biệt có liên quan tới sự ăn uống của mẹ. Trong 3 tháng đầu, phôi thai được hình thành, chủ yếu là sự phân chia các tế bào, để hình thành cơ quan và ít phát triển về cân nặng.
Lúc này người mẹ bị nghén nhiều nhất vì có sự thay đổi về nội tiết cơ thể nên ăn ít và tăng cân rất ít (khoảng l kg), thậm chí không tăng hay sụt cân. Ba tháng giữa là lúc thai bắt đầu phát triển và ổn định, mẹ hết “nghén”, ăn được nhiều hơn và bắt đầu tăng cân (khoảng 4 - 5 kg). Ba tháng cuối là lúc thai tăng trọng rất nhanh và mẹ chuẩn bị cho sự sinh nở và nuôi con bằng sữa mẹ nên tăng cân nhiều (khoảng 5 - 6 kg).
 |
|
Một tô phở có 10 loại thực phẩm. |
Cân nặng của mẹ tăng trong cả thai kỳ là khoảng l0 - 12 kg gồm thai (2,5 - 3 kg), nhau thai (0,4 kg), dạ con (l,l kg), tuyến vú (1,2 kg), nước ối (0,8 kg) và cả phần mỡ dự trữ (2 - 4 kg) của mẹ để chuẩn bị nuôi con bằng sữa của mình. Nếu tăng dưới l0 kg thì con có nguy cơ suy dinh dưỡng và khó có sữa nuôi con.
Bình thường thì người mẹ tăng trên l0 kg, nhưng nếu mẹ bị béo phì thì chỉ cần tăng 6 kg và nếu song thai (thai đôi) thì phải tăng 16-20 kg.
Những sai lầm về ăn uống khi mang thai
Một số quan niệm sai lầm về dinh dưỡng khi mang thai mà các bà mẹ cần biết và tránh. Có người lo sợ nếu ăn nhiều thì con to, khó sinh. Thực ra, cân nặng của mẹ không chỉ tăng cho mình bào thai mà còn các yếu tố phần phụ khác.
Trọng lượng thai ít khi vượt quá khả năng sinh của mẹ trừ khi mẹ bị bệnh tiểu đường. Hơn nữa, sự sinh khó hay dễ phụ thuộc vào kích thước khung chậu người mẹ nhiều hơn. Thực tế, có nhiều bà mẹ con nhỏ mà vẫn phải mổ bắt con trong khi có người mẹ vẫn sinh bình thường khi con to.
Một số bà mẹ lại kiêng hẳn một loại thức ăn mà mình bị ói khi ăn lần đầu lúc mang thai, như vậy có nguy cơ thiếu một loại chất dinh dưỡng nào đó. Có thể bà mẹ bị ói do nhiều nguyên nhân khác nhau (thức ăn không tươi, hoặc “nghén” nhất thời) chứ không hoàn toàn do thức ăn đó.
Thai phụ có thể tập lại như ăn một ít, nếu ăn được nên ăn tiếp lần sau, nếu không thì cần lời khuyên của bác sĩ dinh dưỡng để tìm thức ăn thay thế. Một số bà mẹ lại nhịn ăn do “nghén” nhiều, sợ ăn sẽ bị ói. Thực ra thì dù có ói sau khi ăn thì cũng không ói tất cả những thức ăn đã ăn vào, do đó vẫn nên ăn để thai không bị thiếu chất dinh dưỡng.
Nên ăn ít một lần và ăn nhiều lần trong ngày, nếu ói thì chia nhỏ bữa ăn 6-7 cữ/ngày, ăn những thức ăn có mùi vị mà mình ưa thích và không có màu hóa học.
|
Cách tăng cường thực phẩm trong thai kỳ Người mẹ nên ăn mỗi bữa thêm một chén hoặc mỗi ngày thêm một bữa, nên ăn đủ cả 4 nhóm thực phẩm là bột, đạm, mỡ, rau. Thức ăn cần đa dạng nhưng nên ưu tiên các loại thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao như thịt, cá, trứng, sữa, hải sản và những đạm thực vật quý như đậu đỗ... vì những loại thực phẩm này ngoài cung cấp chất đạm còn cung cấp các loại vitamin và muối khoáng (canxi) giúp cho sự phát triển của thai nhi. Một ngày uống ít nhất là 300 ml sữa, nếu không uống sữa được thì nên ăn yaourt hay tôm cả vỏ và cua đồng để bổ sung canxi cho trẻ. Trong 6 tháng cuối phải ăn nhiều hơn, ít nhất là 10%-30% lượng thức ăn so với 3 tháng đầu. Cần đến khám bác sĩ khi có các biểu hiện tăng cân dưới 1 kg/tháng đối với người bình thường và dưới 0,5 kg/tháng đối với người béo phì, hoặc sụt trên 0,5 kg/tháng, hoặc tăng cân quá nhiều trên 3 kg/tháng hoặc bị mệt mỏi xanh xao, lóa mắt, chóng mặt, chuột rút hoặc bị dị ứng thức ăn hay bà mẹ ăn chay cũng như mẹ bị béo phì, tiểu đường, bướu cổ, suy dinh dưỡng. |