An Giang mùa hàng lậu

Giadinh.net - Chỉ còn hơn tháng nữa là Tết Nguyên đán nên con đường đến “thủ phủ buôn lậu” - chợ Gò Tà Mâu (ấp Tà Mâu, xã Pung Xăng, huyện Brây Chusa, tỉnh Tà Keo, Campuchia) - càng tấp nập bởi hàng trăm chuyến hàng lậu mỗi ngày nối đuôi nhau đổ về trung tâm và tỏa đi các nơi.

Tại trung tâm chợ Gò Tà Mâu, phía sau vẻ yên ắng lạ thường, hàng trăm người đang gấp rút đóng gói, vận chuyển hàng lậu chuẩn bị vượt biên về hướng An Giang...
 
Bắt nhà báo,  được thưởng 100 USD
 
Người xe ôm nhìn mặt tôi vẻ nghi ngại rồi mím môi vít ga cho chiếc xe phóng thẳng lên phía chợ Gò Tà Mâu - “thủ phủ” của dân buôn lậu. Trước khi đi, anh dặn tôi để tất cả túi xách lỉnh kỉnh ở nhà. Chỉ cho vài thứ đồ nghề vào chiếc túi ni lông màu đen và điện thoại, máy ảnh phải tắt hết chế độ âm thanh, đèn lóe, nếu không sẽ bị bảo vệ chợ Gò cướp máy và hành hung không thương tiếc.
 
Sự cẩn thận của anh ngấm vào tôi nỗi sợ hãi mơ hồ. Con đường từ ngã tư đường núi vào đến xã Vĩnh Ngươn, lên chợ Gò Tà Mâu hẹp, người dân hai bên đường thấy người lạ, đổ dồn ánh mắt với vẻ dò xét. Anh xe ôm rỉ tai tôi: “Toàn người canh chừng của bọn buôn lậu”. Thi thoảng lại có chiếc xe máy chở các thùng thuốc lá lậu từ phía chợ Tà Mâu phóng ngược chiều chúng tôi với tốc độ cao, ra hướng quốc lộ 91. Xe chúng tôi đi được khoảng vài kilômet thì có một chiếc xe máy bám đuôi. Qua cầu Vĩnh Nguơn, chiếc xe vượt lên. Tay cầm lái hỏi: “Có lên trên chợ đấy không? Tôi dắt mối”. Anh xe ôm giải thích, nếu không có dân thổ địa, người quen hoặc cảnh sát, biên phòng, hải quan... đưa lên đến nơi, đảm bảo người lạ không thể bén mảng đến được đầu chợ Gò.
 

Toàn cảnh khu chợ Gò Tà Mâu.

 
Mùa này, nước lũ An Giang đang xuống. Con đường băng qua cánh đồng Vĩnh Ngươn đến chợ Gò Tà Mâu phải chia hai chặng: một chặng đi ghe, chặng còn lại, đi bằng xe ôm với giá 20.000đ/người/lượt đi về. Ngay từ đầu đường đất, một tốp chục tay xe ôm đứng ngồi lố nhố. Tay xế ôm đưa tôi đi bảo nhỏ, bọn này vừa làm xe ôm, vừa canh gác cho hàng đi trót lọt!
 
Chợ Gò Tà Mâu tĩnh mịch lạ thường. Người dẫn đường chỉ nhóm thanh niên ngồi ở quán nước ngay bến thuyền của chợ và không quên dặn tôi cẩn trọng hơn, bởi họ thường trà trộn với người mua hàng để theo dõi. Khi có động, họ sẵn sàng hành hung hoặc cấp báo để đối tượng vứt hàng tẩu thoát. Vì thế, dân thường đi chợ này rất khó khăn nhưng dân buôn lậu đã được bảo kê và ngang nhiên hoạt động. Trên một số tường nhà, còn dán những tờ photo đập vào mắt người đi đường: “Ai bắt được nhà báo, được thưởng 100 USD”.
 
Một chủ nhân cửa hàng điện tử, máy ảnh, đàn guitar... cho biết, chợ này chia làm hai khu. Một khu bán hàng “tuyển”, một khu bán hàng đổ đống - tức không cho người mua thử mà bán rẻ hàng loạt nên người mua chỉ trông chờ vào may rủi. Nếu đã đến chợ này trót lọt, khách hàng thỏa thuê tìm những món hàng tân, cổ với giá rẻ gấp nhiều lần - nhưng chất lượng không thể bảo đảm. Thường vào ngày cuối tuần, lượng khách mua lẻ ở chợ rất đông. Hàng hóa dịp áp Tết chủ yếu gồm thuốc lá, rượu, đường, gạo, mỹ phẩm, quần áo và đồ điện tử.
 
Ngay trước mặt chúng tôi, một con thuyền chất đầy các bao tải mà theo chị chủ hàng là gạo, đường, đang chuẩn bị vượt biên giới, 4 nhân công đang vội vã vác từng tải quần áo cũ từ trong chợ, chất lên thuyền khác chờ xuất bến. Phía trong những ngôi nhà dường như yên tĩnh của khu chợ, thấp thoáng bóng những người đàn ông đang xé băng keo roàn roạt, đóng gói hàng. Trên sàn, la liệt các loại máy nghe nhạc, máy vi tính xách tay. Người lái xe ôm rỉ tai, đấy là những lô hàng đang được đóng gói để chuẩn bị vận chuyển vượt biên giới về Việt Nam.
 

Thuyền hàng lậu đang chờ vượt biên sang Việt Nam vào chiều 8/12.

 
Cung đường không yên tĩnh
 
Thông thường, hàng được chất lên các thuyền lớn, vượt sông qua biên giới hoặc vận chuyển qua đường ngang ngõ tắt dọc hai bên cánh gà của cửa khẩu khu vực Tà Mâu. Hàng được tập kết ở nhà dân tại khu vực Vĩnh Ngươn, sau đó “xé lẻ” thành từng tốp, chất lên xe máy để vận chuyển vào nội địa.
 

Năm 2003, Đội Kiểm soát, Cục Hải quan An Giang phối hợp với Công an thị xã Châu Đốc bắt giữ 42,13gr heroin và 300 viên hồng phiến. Năm 2006, bắt giữ 4 kg vàng và 102.096 USD xuất lậu. Từ đầu năm 2008 đến nay, đội đã bắt giữ 20.000 gói thuốc lá điếu các loại.

Chúng tôi tạt vào quán trà đá ven đường thuộc địa bàn xã Vĩnh Ngươn. 5h chiều, con đường này vận chuyển hàng lậu tấp nập hơn cả buổi trưa. Con đường chỉ yên tĩnh trong khoảng thời gian từ 7-10h tối vì theo giải thích của dân địa phương, giờ đó, đội tuần tra mới ra phố, còn tầm 5h chiều, là giờ ăn cơm nên cứ chở hàng thoải mái (?!). Chỉ trong khoảng 15 phút, tôi đếm được có 6 chuyến xe chở thuốc lá lậu. Thậm chí, đối tượng vận chuyển không thèm gói hàng mà nhét vội các cây thuốc lá Jet, Caravel... trong túi ni lông để lộ cả nhãn hiệu ra ngoài.
 
Từ con đường này, dân buôn lậu đưa hàng ra ngã tư đường núi (xã Vĩnh Ngươn) rồi chạy thẳng ra quốc lộ và tỏa về hướng thị xã Long Xuyên (An Giang), Cần Thơ, Sóc Trăng... 11h đêm, tại ngã tư đường núi, tiếng động cơ chát chúa của những chiếc xe máy chở hàng lậu xé toang màn đêm. Theo quan sát của chúng tôi, hàng được kẹp giữa thân xe máy, buộc phía yên sau hoặc có một người ngồi sau giữ. Xe chở hàng lậu đi thành từng tốp 2 xe, phóng vun vút và trung bình cứ khoảng 5-7 phút lại có một chuyến. Người dẫn đường cho hay, việc vận chuyển hàng lậu này kéo dài đến hết đêm. Tất cả “án binh bất động” khoảng mấy tiếng rồi chờ giờ “an toàn” và... tiếp tục.
 
Không thể ngăn chặn?
 
“Mặc dù có phối hợp với nhiều ban ngành nhưng tỉnh vẫn thiếu người để chống buôn lậu. Việc buôn lậu trước đây 10 phần, giờ ở An Giang đã được khống chế giảm đến 7-8 phần” - Đó là khẳng định của ông Đinh Văn Tươi, Phó Cục trưởng Cục Hải quan An Giang.
 

Một lô hàng lậu bị bắt giữ.

Tỉnh An Giang có hơn 96km đường biên. Trong khi đó, Cục Hải quan An Giang chỉ có 19 chiến sĩ chống buôn lậu thuộc Đội kiểm soát và chưa đến 10 chiến sĩ thuộc đội phòng chống ma túy. Trong khi đó, theo ông Nguyễn Đức Thắng, đội trưởng Đội kiểm soát (Cục Hải quan An Giang), những tháng áp Tết, lượng hàng lậu đổ qua biên giới rất lớn, bất kể ngày đêm. Nếu trước đây dân buôn lậu áp dụng phương thức chuyển hàng kiểu tiếp sức từng đoạn thì nay, họ đi sâu vào mương rạch, lợi dụng đêm tối để tập kết hàng. Thời gian, địa điểm, phương thức cất giấu và vận chuyển hàng cũng thay đổi liên tục. Thậm chí, dân buôn lậu mang sẵn túi của nhà máy đường Việt Nam, khi mua xong đường Thái Lan, chỉ việc thay vỏ bao bì và ngang nhiên vận chuyển.
 
Việc lợi dụng kẽ hở còn được thực hiện qua chiêu thức xoay vòng hóa đơn GTGT. Ông Thắng giải thích, khi bắt được một lô hàng lậu và hết thời gian tạm giữ, trung tâm định giá bán đấu giá của tỉnh có quyền hóa giá lô hàng. Dân buôn lậu đứng ra mua lại và có hóa đơn GTGT của Sở Tài chính. Hóa đơn này chỉ ghi số lượng hàng hóa mà không có ngày tháng. Vì vậy, họ có thể sử dụng hóa đơn này trong thời gian rất dài.
 
Khi phát hiện đối tượng đổ hàng ở một gia đình nào đó, theo ông Thắng, hải quan không thể đột ngột vào khám xét nhà khi chưa có lệnh của cơ quan có thẩm quyền. Hải quan cũng chỉ có thể hoạt động ở khu vực biên giới, một khi hàng lậu đã tràn vào nội địa lại thuộc quản lý của đơn vị khác. Vì thế, cần truy quét ở nội địa, cơ quan này phải làm công văn, phối hợp với ngành khác!
 
Trong khi việc ngăn chặn, xử lý vẫn đang lòng vòng giữa các cơ quan chức năng với nhau, không chỉ dịp áp Tết mà ngày thường, hàng lậu vẫn từ “thủ phủ” chợ Gò Tà Mâu, tràn vào An Giang và tỏa đi các tỉnh Nam bộ, ngang nhiên giữa ban ngày mà không thể ngăn chặn nổi.
 
Mỹ Hà
kimvan