Áp dụng quy chuẩn mới cho mũ bảo hiểm: “Mất bò mới lo làm chuồng”?

 

 

11h trưa ngày 13/11, bà chủ một đại lý mũ bảo hiểm ở phố Huế (Hà Nội), vẫn điềm nhiên ngồi sửa lông mày trước cửa hàng: “Cùng lắm buổi tối nhúc nhắc bán được 2, 3 chiếc”.  Phố Huế, chỉ còn lác đác vài cửa hàng bày bán mũ bảo hiểm, khác hẳn với không khí tấp nập hồi giữa tháng 12 năm ngoái, khi quy định người đi xe máy buộc phải đội mũ bảo hiểm bắt đầu được thi hành. “Lúc đó, tôi phải thuê thêm 4 - 5 người phụ bán mà có khi vẫn không kịp”, nhớ lại “thời vàng son” trước đây, bà chủ không khỏi ngậm ngùi.

 

Những loại mũ bảo hiểm cách điệu người dân hay sử dụng chưa rõ có bị cấm hay không? (ảnh chụp chiều 13/11). Ảnh: Chí Cường.

 

Trong vai người mua hàng, chúng tôi thắc mắc tại sao mũ bảo hiểm tại cửa hàng chị không có tem CR; bà chủ xẵng giọng: “Các anh xem hôm nay là mười mấy mà đòi có tem CR. Những mũ sản xuất từ 15/11 trở đi mới phải dán tem CR, còn các mũ sản xuất trước đây thì vẫn dùng CS. Như nhà tôi, mũ nhập khẩu của Đài Loan thì chỉ cần có tem nhập khẩu”. Thấy chúng tôi vẫn ngần ngừ, bà chủ giải thích thêm: “Quy định này chỉ “đánh” vào người sản xuất và người kinh doanh. Các đại lý phải đảm bảo bán mũ bảo hiểm đúng quy chuẩn. Nếu bán mũ không đúng chất lượng sẽ bị phạt rất nặng. Một chiếc mũ phạt 15 triệu đồng”.

 

 

Theo công bố của Bộ Khoa học - Công nghệ, qua kiểm tra 1.560 lô mũ bảo hiểm trên thị trường, phát hiện tới 978 lô mũ bảo hiểm không có tem kiểm tra chất lượng hoặc không rõ nguồn gốc xuất xứ (chiếm gần 63%). Cả nước có 82 doanh nghiệp sản xuất mũ bảo hiểm, trong đó 51 doanh nghiệp đăng ký chứng nhận phù hợp thì chỉ có 14 doanh nghiệp được chứng nhận hợp quy với tổng số 56 loại mũ.

 

Kiểm tra 1.809 cơ sở sản xuất, kinh doanh mũ bảo hiểm trên cả nước, phát hiện và xử lý vi phạm đối với 950 cơ sở, tịch thu và tiêu hủy 41.289 mũ bảo hiểm với tổng số tiền phạt 1.499 triệu đồng. Trong hoạt động nhập khẩu, tổng số có 67 doanh nghiệp đăng ký. Tuy nhiên, qua kiểm tra các loại mũ bảo hiểm nhập khẩu chính ngạch, đã phát hiện số lượng lớn mũ bảo hiểm không đạt chất lượng và buộc phải tái xuất. Riêng đối với mũ bảo hiểm “thời trang”, gần 100% số mẫu trên thị trường không đảm bảo chất lượng theo tiêu chuẩn.

 

Trước đó, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng (Bộ Khoa học - Công nghệ) đã tiến hành kiểm tra chất lượng mũ bảo hiểm đang lưu thông trên thị trường toàn quốc, để đánh giá chất lượng các loại mũ bảo hiểm trước khi chính thức áp dụng quy chuẩn mới CR, ngày 15/11. Nhưng những kết quả của đợt khảo sát này dường như chỉ có tác dụng làm cho người tiêu dùng “lăn tăn”: “Không biết chiếc mũ mình đã mua có nằm trong số 60% mũ bảo hiểm “rởm” đang bày bán trên thị trường hay không?”.

 

Các đại lý phải bán mũ bảo hiểm đúng quy chuẩn, nếu không sẽ bị phạt rất nặng. Ảnh: T.G

 

Điều khác biệt duy nhất kể từ ngày 15/11 là tất cả mũ mới sản xuất và nhập khẩu đều thống nhất gắn tem CR. Những mũ nào đã sản xuất trước đó, có tem CS rồi và đã đảm bảo tiêu chuẩn vẫn được lưu thông. Tức là, với người tiêu dùng, quy định mới chỉ có ý nghĩa, sau ngày 15/11, họ có thể yên tâm hơn về chất lượng khi đi mua mũ bảo hiểm. Nhưng chính điều này lại làm nảy sinh câu hỏi về sự bất cập trong quy trình làm chính sách.

 

Nếu Bộ Khoa học - Công nghệ đưa ra những quy chuẩn này trước khi quy định bắt buộc đội mũ bảo hiểm khi ngồi trên xe gắn máy được áp dụng và có những biện pháp mạnh tay để quản lý chất lượng mũ bảo hiểm, thì có lẽ người tiêu dùng sẽ được bảo vệ tốt hơn. Người sản xuất kinh doanh cũng tránh được những thiệt hại đáng tiếc. Đợt kiểm tra vừa rồi cơ quan chức năng đã tịch thu và tiêu huỷ 41.289 mũ bảo hiểm, phạt tiền doanh nghiệp 1.499 triệu đồng. Nhưng còn những chiếc mũ đang lưu thông trên đường phố, những chiếc mũ đã được người dân mua về sử dụng. Ai biết được trong số đó có bao nhiêu chiếc không hợp chuẩn?

 

Kể từ sau ngày 15/12/2007 khi quy định người ngồi trên xe gắn máy buộc phải đội mũ bảo hiểm chính thức áp dụng, hầu hết người đi xe máy đều trang bị cho mình một chiếc mũ bảo hiểm. Đến thời điểm này, sau gần 1 năm quy định được thực thi, nhu cầu mặt hàng mũ bảo hiểm trên thị trường gần như đã bão hoà. Nhưng cũng đến thời điểm này, người ta mới đưa ra quy chuẩn về chất lượng mũ bảo hiểm. Đây có phải là chuyện “mất bò mới lo làm chuồng”?

 

Không biết có quy định mới   “Em không biết, em không để ý. Từ trước đến nay em vẫn mua các loại mũ bình thường. Em không đội các loại mũ thời trang, cách điệu gì cả nên cũng không để ý”.   Bạn Dương Minh Phong (Trường ĐH Phương Đông, Hà Nội) Không ảnh hưởng   “Tôi nghĩ quy định mới này chẳng ảnh hưởng gì đến tôi cả. Tôi chỉ mua 2 cái mũ thôi. Một chiếc của Osakar, hàng chuẩn có tem. Một chiếc thì mua lâu rồi. Chắc không vấn đề gì”.   Ông Chiến (Phố Hàm Tử Quan, làm nghề xe ôm ở phố Đội Cấn, Hà Nội)   Giá có quy định sớm hơn  thì tốt   “Tôi nghe về quy định này lâu rồi, từ 15/11 tất cả mũ bảo hiểm đều phải dán tem CR, nhưng những mũ dán tem CS trước đây vẫn được dùng. Tôi nghĩ nếu những quy định này ra sớm hơn thì có lẽ tốt hơn cho chúng tôi.   Trước đây, chúng tôi bị những người bán hàng ở vỉa hè cạnh tranh. Chúng tôi là cửa hàng, không dám bán hàng kém chất lượng, sai quy cách. Giá cả cũng sẽ cao hơn bên ngoài. Còn những người bán vỉa hè có thể họ trà trộn cả hàng nhái, kém chất lượng nên giá rẻ hơn. Trước đây người mua không quan tâm nhiều đến những quy định mới, nhưng thời gian gần đây nhiều người đã hỏi đến loại tem mới CR”.   Chị Thu Mai(Chủ cửa hàng bán mũ bảo hiểm ở phố Đội Cấn,Hà Nội)   Phải có hướng dẫn rõ ràng cho doanh nghiệp   “Mũ có hình dáng lưỡi trai của Osakar đã đem thử nghiệm và kết quả đạt quy chuẩn kĩ thuật, nhưng chúng tôi vẫn không được cơ quan quản lý cấp tiêu chuẩn hợp quy CR chỉ vì nó bị liệt vào mũ thời trang. Nếu nói phải chứng minh được nó an toàn với người tiêu dùng thì có quy trình nào để doanh nghiệp biết mà làm theo không? Bây giờ Bộ KH-CN bảo chứng minh thì chúng tôi biết làm thế nào? Tôi cũng chỉ biết mang đi kiểm định như mọi doanh nghiệp khác!”.   Ông Nghiêm Xuân Minh (Giám đốc Công ty TNHH Đức Minh) Đức Khuê – Võ Hải