Bạc đời vì bụi gỗ

Nỗi niềm tha hương

Đồng Kỵ chỉ là một thôn nhỏ thuộc xã Đồng Quang, Từ Sơn, Bắc Ninh, nhưng hiện tập trung tới khoảng 1.700 hộ dân với hơn 400 công ty, doanh nghiệp, tư nhân hay hợp tác xã sản xuất đồ gỗ mỹ nghệ, thu nhập chiếm tới 70% thu nhập toàn xã.

Từ năm 2004, đồ gỗ mỹ nghệ Đồng Kỵ phát triển mạnh. Số công nhân làm việc trong nghề ngày càng đông. Anh Hoàng Đình Chiển, công nhân đồ gỗ mỹ nghệ Hợp Linh cho biết: “Xưởng tôi làm có gần 20 người, lớn bé, nam nữ đủ cả. Tôi là thợ phun sơn ở đây đã được 8 năm”.

Anh Chiển quê Hoà Bình, nên anh làm việc và sinh hoạt luôn tại xưởng, thi thoảng mới về thăm vợ con. Nỗi buồn của người chồng xa vợ, người cha xa con cứ đau đáu.

Cùng nỗi niềm với anh Chiển là chị em đánh ráp. Chăm chú với công việc của mình nhưng chị Hiền vừa thoăn thoắt tay làm vừa nói: “Chị em chúng tôi ở tận Hải Dương, Bắc Giang. Thời buổi người khôn của khó xin được làm việc đánh giấy ráp thế này đã là mừng lắm”.

Các chị đánh ráp đều bịt mặt kín tránh bụi gỗ, chỉ hở ra cặp mắt. Trông vào đấy cứ thấy sâu thẳm, đầy nỗi ưu tư, khoắc khoải...

Cô gái tên Lan, sinh năm 1989, học xong phổ thông ở Trung tâm giáo dục thường xuyên Yên Phong (Bắc Ninh), đánh ráp được 2 tháng, tâm sự: “Nghỉ học chẳng biết làm gì, em xin vào đây đánh ráp. Thu nhập không nhiều nhưng cũng đỡ đần cho gia đình”. Dứt lời, Lan lại cắm cúi với công việc của mình, mồ hôi nhuốm đầy bụi gỗ, loang lổ vằn vện khắp vạt áo thanh nữ.

Anh Hoàng Đình Chiển, công nhân xưởng đồ gỗ mỹ nghệ Hợp Linh, đang phun sơn cho sản phẩm. Ảnh: C.M

Nhọc nhằn đời thợ

Làng đồ gỗ mỹ nghệ Đồng Kỵ là một làng kinh doanh lớn. Các sản phẩm có giá bán thường trên dưới chục triệu đồng. Cùng với sự đầu tư nguồn vốn, nhạy bén thị trường thương mại thì sự am hiểu về nghề, tâm huyết với nghề của những công nhân góp phần làm cho sản phẩm mỹ nghệ Đồng Kỵ phát triển cả về số lượng lẫn chất lượng.

Đồ gỗ mỹ nghệ tập trung vào các mặt hàng như bàn ghế, tủ, giường... Có những sản phẩm làm ra chỉ mất vài giờ, có sản phẩm mất vài ngày, vài tuần, có sản phẩm sau vài tháng.

Vậy nhưng công nhân ở đây đa số làm công nhật, từ 7h30 đến 12h trưa, và từ 13h đến 16h chiều. Mức lương cho thợ đánh ráp là 30 nghìn đồng/ngày và thợ bên lọng lỗ (đục, chạm trổ), thợ sơn dao động từ 60 đến 80 nghìn đồng/ngày.

Là những người thợ làm thuê cho chủ, có người làm nhiều mà quen tay, biết việc, có người được học nghề nhưng tất cả đều còng lưng kiếm ăn, “lấy công làm lãi”. Những thợ gỗ khoẻ mạnh để cưa gỗ, xẻ gỗ, những thợ đánh ráp khéo léo, dẻo dai tỉ mẩn chăm chút cho từng bộ phận của sản phẩm, những thợ sửa lại chăm chút cho từng đường nét chạm trổ hoa văn, những thợ sơn bền bỉ...

Tất cả họ đều làm việc nghiêm túc, chu đáo. Với họ, công việc đơn giản là việc bỏ công, bỏ sức ra để kiếm bát cơm ăn hằng ngày, chứ tính gì tới chuyện tích luỹ, làm giàu.

Anh Phạm Quang Vinh, công nhân xí nghiệp đồ gỗ Long Vân cho biết: “Mỗi người mỗi nghề và làm gì cũng giống nhau mà thôi, đều là kiếm cái ăn cái mặc, phụ giúp gia đình. Ở một góc xưởng, chị em công nhân đang hì hục đánh ráp. Đôi bàn tay đầy vết xước, chai lại vì cọ xát nhiều. Bên cạnh họ là những xô nước để rửa sạch sản phẩm. Nước chảy lênh láng ra chỗ ngồi nhưng họ vẫn điềm nhiên.

Một chị nói: “Những ngày đầu đi làm, hay lúc công việc dồn dập, các đốt xương và cánh tay mỏi nhừ nhưng vẫn phải cố. Đói thì đầu gối phải bò mà cô”. Dù công việc tất bật, mức lương èo uột, nhưng trò chuyện với họ vẫn bắt gặp rất nhiều những câu chuyện tiếu lâm đời thường. Có lẽ, tiếng cười đang giúp họ vượt qua nỗi lam lũ, nhọc nhằn, vượt qua những bạc bẽo bụi gỗ mà cái nghề này mang lại...

Chu Mai