Bạc mặt lo nước

Nước bẩn cũng phải dùng 

 

Quần  tụ trên dãy đồi bát úp, nắng nóng, gió Lào thổi, khiến cho xóm 10 vào những giờ cao điểm như một chảo lửa. Những bụi chuối quăn lá, những vạt rau chết héo dưới nắng trời, chỉ còn cây xương rồng chịu hạn vẫn xanh tốt đâm gai tua tủa và nở hoa. Chúng tôi đến gia đình ông Nguyễn Xuân Phúc, cháu Nguyễn Văn Độ (16 tuổi) ra giếng cho gàu xuống tận đáy múc lên được những gàu nước vàng quạch: "Nước giếng nhà cháu còn chắt được vài xô, nhưng vàng quạch không thể dùng để ăn, uống, tắm, giặt và cũng không thể cho trâu bò uống vì nồng nặc mùi khó chịu. Nhiều giếng nước của bà con trong vùng khô cạn, há hốc miệng chờ mưa".

 

Đi xách nước đã trở thành công việc của cả gia đình.

 

Thiếu nước sạch sinh hoạt, người dân xóm 10 phải trông vào nước sông Ngàn Trươi và khe Đẻn, khe Trảy. Để có nước ăn, người dân phải vào khe Đẻn, khe Trảy đào những hố nước rịn cạnh khe. Mặc dù đã lọc qua tầng đất, nhưng màu nước xám như chì, trái mùi. Chị Hoa (45 tuổi) nói: "Bẩn thì may vẫn còn có nước trong suối, trong khe mà ăn, không thì chết khát mất. Nhà tui cả 3 cháu nhờ nghỉ hè nên có thể phụ giúp gia đình vào khe quảy nước.

 

> Ảnh những đứa trẻ oằn lưng lấy nước

 

Sông Ngàn Trươi nắng nóng cũng trơ cạn. Có nhiều ngày, cá chết nắng dạt vào bờ. Nước sông Ngàn Trươi vừa nóng vừa ô nhiểm, tanh tưởi. Nhưng nước tắm, rửa, nước cho  trâu, bò uống biết lấy ở đâu, nếu không phải từ nguồn sông Ngàn Trươi. Vì vậy, sáng sáng, chiều chiều người già, trẻ nhỏ và đông nhất là các cháu học sinh đang nghỉ hè, tay can nhựa, vai xô, chậu... rồng rắn ra sông Ngàn Trươi ngụp, lặn, lấy nước. "Nước nóng như nấu chú ạ. Lại tanh nồng nặc. Chúng cháu chờ đến 21h đêm ra sông tắm vẫn chưa hết nóng. Cháu tắm sông bẩn nên dị ứng, mẩn ngứa nổi dầy cả người. Ngứa lắm chú ạ", Độ phàn nàn.

 

 

Cháu Phạm Ngọc Thái (12 tuổi, học lớp 5) nói: "Nhà cháu có 5 anh em. Mỗi ngày 3 anh em chúng cháu đi chở nước 3 lần giúp cha mẹ. Nước ăn thì cha cháu cho xe bò lốp vô khe Trảy chở về, còn nước rửa, nước cho gia súc uống, chúng cháu lấy từ sông Ngàn Trươi. 3 anh em cháu, anh lớn thì gánh, quẩy, cháu thì xe, còn em nhỏ hơn thì vác".

 

Nhìn anh em Thái oằn lưng vác can nước từ sông Ngàn Trươi lên dốc thở phì phò giữa chiều nắng nóng mà thương cảm. Để chứa nước, các cháu phải dùng các loại dụng cụ như xô, chậu... và nhiều nhất là can nhựa. Can nhựa đủ chủng loại từ 3 lít đến 20 lít. Ai đã ra sông dứt khoát phải mang theo dụng cụ đựng nước để khi về tiện thể xách theo.

 

 

Ông Mân, Trưởng thôn vô cùng lo lắng về tình trạng thiếu nước của các hộ dân trong thôn. " Trời tiếp tục nóng như thế này rồi ruộng đồng không gieo cấy được, nước ăn uống, sinh hoạt nhiễm bẩn tiềm ẩn tật bệnh khó lường. Chúng tôi chưa có cách để khắc phục", ông Mân phàn nàn.

 

Được biết, đây là thôn nghèo nhất của huyện nghèo Vũ Quang. Cả thôn có 104 hộ, mà hộ nghèo và cận nghèo đã chiếm đến 78 hộ. Giải pháp giếng đào coi như bế tắc. Cả thôn chỉ có vài giếng đào là còn chắt được nước, đủ nước nấu ăn cho vài hộ. Giải pháp giếng khoan cũng khó khăn vì tầng đất dưới 15m là đá không thể khoan sâu xuống được. Cánh thợ khoan của anh Nguyễn Tiến Dũng (xóm 4, Vũ Quang) đã chở máy móc, thiết bị đến nhưng vấp đá phải dừng lại. "Bây giờ chỉ còn cách xây giếng nước công cộng cạnh bờ sông rồi cho lọc thủ công, hoặc là xây vài giếng nước lọc trong khe. Nhưng tạm tính mỗi giếng cũng mất vài chục triệu đồng, chưa biết lấy nguồn đâu ra. Giá mà có cá nhân, tập thể nào tài trợ cho bà con...", ông Mân ao ước.