Bánh bao dạo đêm

Đằng sau những tiếng rao đó là cuộc mưu sinh của biết bao con người đến từ khắp các tỉnh thành khác nhau.

 

Bánh bao đêm - hình ảnh đã trở nên quen thuộc trên phố phường Hà Nội.  Ảnh: TL

 

Vất vả, nhọc nhằn là vậy nhưng chưa đêm nào trên đường phố Hà Nội về đêm lại vắng đi những tiếng rao của người bán bánh. Thử tưởng tuợng nếu một ngày vắng đi những tiếng rao ấy thì đường phố Hà Nội sẽ thế nào…

Đâu đâu trên mỗi nẻo đường, góc phố Hà Nội ta cũng nghe gặp những tiếng rao đêm "Bánh khúc nóng đây! Xôi khúc nóng nào!...Ai bánh bao đây! Bao nóng nào...." trong màn đêm. Dù là ngày nắng hay mưa, đêm đông lạnh giá hay đêm hè oi nồng, những người bán bánh vẫn phải đạp xe hàng mấy chục cây số để bán bánh... 23 giờ đêm, xe cộ đi lại đã thưa dần thì cũng là thời điểm những tiếng rao "ai bánh bao nóng" vang lên. Thường thì từ thời gian đó cho tới 2 giờ sáng là giờ cao điểm của những người bán bánh.

Chúng tôi gặp một người đàn ông đã trung tuổi đang bán bánh trước cổng Học viện An ninh (đường Nguyễn Trãi-Thanh Xuân-Hà Nội). Dừng xe lại, mua một chiếc bánh bao nóng, qua cuộc trò chuyện ngắn ngủi, chúng tôi được biết anh tên là Nguyễn Văn Thành, quê ở Ninh Bình. Anh đi bán bánh bao dạo buổi đêm ngót nghét đã được hơn 3 năm. Đêm nào cũng vậy, trên chiếc xe đạp cũ anh đi khắp mọi ngõ ngách, góc phố Hà Nội. Những lúc mệt mỏi anh tìm chỗ đông người qua lại rồi dừng xe lại vừa để nghỉ chân vừa để bán tại chỗ. Để có được những chiếc bánh bao nóng đi bán vào ban đêm, anh phải chuẩn bị mọi thứ chu đáo: Từ việc đi lấy bánh, rồi chuẩn bị than, nước, loa đài...

Anh đưa tay lau giọt mồ hôi trên trán nói: "Nghề này vất vả lắm em ạ! Ngày bán được bánh thì không sao, còn những ngày ế ẩm đi mãi mà không bán được chiếc bánh nào. Có khi phải đi tới tận 4- 5 giờ sáng mới được về. Thậm chí có những lần không bán hết hàng, anh phải thức tới 6 giờ để sáng ra đi bán tiếp".

Vất vả là vậy nhưng khi chúng tôi hỏi: "Có khi nào anh muốn chuyển sang làm một công việc khác đỡ vất vả hơn?". Anh chia sẻ: "Cũng muốn chứ em, nhưng mình ít học thì biết làm nghề gì? Ở quê anh làm ruộng, trừ những ngày mùa bận rộn ra còn lại thời gian nông nhàn cũng chẳng biết làm gì, được người bà con giới thiệu lên đây kiếm việc làm đỡ đần phần nào cho vợ con ở nhà bớt vất vả".  Anh cho biết mỗi ngày lấy 100 cái, bán hết thì cũng thu được khoảng 200-250 nghìn/ một đêm.

 

Nếu đắt hàng, rong ruổi cả đêm trên đường phố, người bán bánh bao dạo sẽ được khoảng hơn 200 nghìn đồng. Ảnh: T.G

"Tai nạn" nghề nghiệp

Đi hết đoạn đường Nguyễn Trãi, chúng tôi rẽ vào đường Khương Trung thì gặp bóng dáng một người phụ nữ trẻ, đội chiếc nón đang lầm lũi đạp xe cùng tiếng rao "bánh bao nóng nào". Hỏi ra mới biết, chị Lê Thị Tâm, 35 tuổi  nhưng có tới 3 đứa con ở quê nhà. Chị Tâm quê gốc Nam Định, ra đây bán bánh được 2 năm. Chị tâm sự: "Từ khi hai vợ chồng chị chia tay, ông ấy bỏ quê ra đi chị phải một mình bươn trải nuôi các con ăn học. Tội nhất là đứa con gái lớn của chị em ạ! Nó phải nghỉ học giữa chừng để đi làm giúp việc cho gia đình một người quen ở trên thành phố, còn 2 em nó ở nhà cùng bà ngoại".

Lên Hà Nội, không kiếm được việc gì nên chị quyết định đi bán bánh bao dạo hằng đêm. Ban ngày thì chị đi nhặt ve chai về bán rồi chiều đến 5 giờ chị lại tới cơ sở bánh bao ở Văn Điển-Thanh Trì-Hà Nội (gần nơi chị đang trọ) để lấy bánh mang đi bán. Chị cho biết mùa đông chị bán được nhiều hàng hơn nên lấy khoảng 100 cái, còn mùa hè chỉ lấy khoảng 70 cái, không căn cứ giờ giấc, khi nào bán hết hàng thì chị về. Có những ngày ế ẩm chị mang bánh về bán rẻ cho các cô cậu sinh viên trong xóm trọ của mình. Dẫu biết là nguy hiểm, thân gái "đi đêm về hôm" nhưng mỗi lần nghĩ tới các con chị lại có nghị lực để đi tiếp. Chị nói, để bớt nguy hiểm hơn chị chỉ đi bán ở những con đường lớn, hạn chế đi vào các ngõ hẻm...

Đêm đã khuya. Tiếng rao lại càng rõ hơn trong màn đêm tĩnh mịch. Trên đoạn đường Lê Văn Lương, chúng tôi đi theo người đàn ông mệt mỏi cùng với chiếc xe đạp cũ và nồi bánh bao phía sau trên đường phố thanh vắng. Bác là Trần Văn Bảo, quê Nam Định. Bác kể: "Bác bán bánh ở đây được 6 năm rồi con ạ. Cái nghề này chẳng sung sướng gì đâu. Đi hôm về khuya thất thường! Ngày trước chưa có loa, đài phải rao bằng mồm. Giờ có chiếc loa này cũng đỡ vất vả hơn phần nào".

Bác Bảo là người bán bánh lâu năm trên đoạn đường này nên lượng bánh bán được nhiều hơn cũng nhờ tạo được nhiều mối khách quen. Mỗi ngày bác lấy khoảng 120 cái bánh tại một cơ sở bánh bao ở Tây Mỗ-Từ Liêm-Hà Nội. 20 giờ tối,  bác bắt đầu hành trình mưu sinh của mình. Những ngày diễn ra các trận đá bóng bác bán được nhiều bánh hơn so với ngày bình thường. Vào những ngày đó bác thường theo dõi lịch trình các trận đấu qua báo, đài... để lấy thêm hàng, đáp ứng cho nhu cầu của người mua. Rồi bác còn kể cho chúng tôi cả những lần không bán hết hàng, rồi thì những lần bị bọn nghiện ngập, côn đồ dọa nạt, "xin" tiền... Bác nhớ nhất là một lần bị trấn hết tiền nhưng cũng may mà chúng không lấy mất chiếc xe đạp và nồi hấp, không thì chẳng còn gì để mà kiếm sống. Bác cười buồn: "Biết là nhiều lúc không may, cũng gặp phải những rủi ro nhưng bữa nọ bù bữa kia, đi thì kiếm được thêm, ở nhà thì không kiếm được đồng nào". Cuộc sống mưu sinh chốn đô thành quả là không dễ chút nào!

Khi được hỏi về những niềm vui trong quá trình đi bán bánh của mình, chị Lê Thị Tâm chia sẻ: "Khổ thì cũng nhiều rồi, nhưng vui nhất vẫn là khi cầm số tiền mình kiếm ra gửi về cho các con ở nhà. Chỉ cần nghĩ đến các con khi nhận được tiền mình gửi về là vui lắm. Khi đi bán bánh, gặp các cô cậu học sinh thức khuya ôn bài tôi cảm thấy vui lắm, như mình vừa làm được một điều gì đó cho chính những đứa con của mình vậy".

Còn với anh Nguyễn Văn Thành thì niềm vui lớn nhất lại là những ngày bán hết hàng được về sớm nghỉ ngơi, rồi những dịp Lễ, Tết, ngày hội người ta đi chơi nhiều thì lượng bánh anh bán được có khi gấp rưỡi, thậm chí gấp đôi so với ngày thường. Anh Thành nhớ nhất là vào dịp Đại lễ 1000 năm Thăng Long anh lấy 300 chiếc bánh và bán hết chỉ trong vòng vài tiếng. Anh đùa chúng tôi: "Giá mà năm nào cũng có Đại lễ...".