Bảo vệ con trước “yêu râu xanh”

Xưa nay, chúng ta vẫn hình dung rằng, trẻ lang thang trên đường phố mới dễ bị xâm hại. thực tế thì 66/100 ca XHTD chúng tôi trực tiếp tư vấn lại xảy ra tại nhà và trường học - là những môi trường tưởng rằng an toàn nhất với trẻ.

Đối với các vụ việc liên quan đến trẻ bị XHTD, các chuyên gia có thể hỗ trợ được đến mức nào, thưa bà?

Các ca này luôn khó, vì nạn nhân rất bối rối, không ý thức được hết tính nghiêm trọng của vụ việc, hoặc bị tổn thương nặng về thể chất, tinh thần, hoặc muốn che giấu sự thật vì cảm giác tủi hổ...

Nhận được một cuộc gọi như thế, chúng tôi phải tư vấn cho trẻ và bố mẹ, để trước hết giúp nạn nhân bình tĩnh. Sau đó kết nối tới các chuyên gia pháp luật, y tế, trị liệu tâm lý, cán bộ trong hệ thống để giải quyết những sang chấn, tìm cách đưa trẻ bị nạn vượt qua cú sốc này.

Các vụ án XHTD trẻ em, ngoài nguyên nhân do băng hoại đạo đức, bà thấy còn những yếu tố đáng báo động nào khác nữa?

Qua các ca cụ thể, tôi thấy một điều nguy hiểm là nhận thức của cha mẹ về an toàn cho trẻ quá yếu. Họ luôn đinh ninh XHTD chỉ là chuyện của người khác, sẽ không xảy ra với con mình. Nên khi rơi vào hoàn cảnh này, họ sốc và lúng túng, không biết giúp đỡ con mình vượt qua như thế nào.

Bố mẹ không giám sát con cẩn thận, thiếu kiến thức, khi con bị nạn cũng không biết cách giữ chứng cứ - thậm chí không có phản xạ báo công an. Tự nhận hoà giải với kẻ thủ ác bằng một số tiền đền bù nho nhỏ để ém nhẹm vụ việc. Cá biệt, còn có những bậc phụ huynh quay sang chỉ trích trẻ khiến trẻ xấu hổ, thấy mình tội lỗi và muốn tự tử...

Chúng tôi day dứt là những trường hợp được pháp luật can thiệp chỉ là con số nhỏ so với thực tế ngoài đời. Còn rất nhiều ca nạn nhân không được công nhận là xâm hại, chỉ vì không giữ được chứng cứ, hoặc do sự tắc trách của cơ quan chức năng.

Vậy, trẻ em sau tai nạn XHTD, cần được theo dõi những diễn biến tiêu cực nào?

Những quan tâm đầu tiên của cha mẹ khi trẻ bị XHTD thường rất kém. Họ dồn mọi tập trung vào việc đưa thủ phạm ra pháp luật hoặc đòi đền bù. Sau đó quan tâm đến trẻ lại không đúng cách, thường bắt trẻ kể đi kể lại vụ việc - điều ấy khiến đầu óc non nớt của trẻ phải mang một vết hằn rất khủng khiếp.

Các em nhỏ bị XHTD cần được điều trị sang chấn tâm lý ở chế độ cách ly lâu dài, nhưng hầu như xã hội và gia đình không có điều kiện đáp ứng. Tình trạng thoái lui tâm lý xảy ra ở rất nhiều em: bị mất trí nhớ, không biết đọc chữ (dù đã học tới lớp 4-5), mê hoảng, đái dầm, ngây dại... Nguy hiểm hơn, có những em bị XHTD đã quay sang xâm hại những trẻ khác - vì các em đã bị gieo hành vi, thấy việc ấy là bình thường.

Qua bộc bạch của các em nhỏ gọi đến đường dây, bà thấy tâm lý của các em như thế nào?

Phần lớn các ca XHTD, trẻ không ý thức được rằng mình bị xâm hại. Vì không ai dạy cho các em thế nào là “quấy rối tình dục, lạm dụng tình dục”. Các em không biết “gọi tên” tai nạn xảy ra với mình và mách người lớn.

Vì vậy, chúng tôi tha thiết sớm đưa được những kiến thức chống XHTD vào nhà trường ở cấp tiểu học. Trẻ cần được giáo dục kỹ năng an toàn trong các chương trình chính khoá và ngoại khoá. Các em phải được biết trong trường hợp nào thì nên tránh, thế nào là bị xâm hại về mặt thân thể, thế nào để tự bảo vệ trong những lúc cần thiết...

Về phía gia đình, nếu cha mẹ quan tâm gợi mở và hỏi chuyện con cái sau mỗi ngày, thì khả năng phát hiện bất thường sẽ rất sớm và hậu quả chắc chắn sẽ không nghiêm trọng như những vụ việc vừa qua.

Thu Hoài