Bảo vệ đại hội Đảng đầu tiên tổ chức trong nước
GiadinhNet - Từ sau Đại hội Đảng Cộng sản Đông Dương lần thứ nhất tổ chức từ ngày 27 đến ngày 31/3/1935 tại Ma Cao (Trung Quốc), từ kỳ Đại hội toàn quốc của Đảng lần thứ II trở đi được tổ chức ở trong nước. Vì vậy công tác bảo vệ an toàn cho Đại hội lần thứ II có ý nghĩa vô cùng quan trọng.
Bí mật xây dựng hội trường
Đầu năm 1951, tình hình quốc tế và trong nước có những chuyển biến thuận lợi cho cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, đòi hỏi Đảng ta phải hoàn thiện và bổ sung đường lối cách mạng cho phù hợp, đồng thời phải xác định kịp thời những chính sách và biện pháp đưa cuộc kháng chiến đến thắng lợi. Để giải quyết những vấn đề đó, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng được tổ chức tại khu rừng Nà Loáng thuộc thôn Phú An, xã Vinh Quang, nay là thôn Bó Củng xã Kim Bình, huyện Chiêm Hóa, tỉnh Tuyên Quang. Đây là một sự kiện lịch sử rất quan trọng, lần đầu tiên kể từ khi thành lập, Đảng ta tổ chức tiến hành Đại hội ở trong nước.
![]() |
|
Quang cảnh Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng. |
Việc chuẩn bị, tổ chức nhân sự, báo cáo đề án trình Đại hội đã được các tiểu ban của đại hội soạn thảo, chỉnh sửa. Việc thiết kế và tổ chức thi công các công trình phục vụ đại hội được giao cho kiến trúc sư Hoàng Như Tiếp và kiến trúc sư Bạch Di phụ trách. Theo tinh thần chỉ đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Trên trời nhìn xuống không thấy gì, dưới đất bốn mặt nhìn vào cũng không thấy gì”. Nhân dân địa phương đã đóng góp: 10 vạn cây nứa, 8 vạn lá cọ, 5 nghìn m² gỗ xẻ và đã đào 3 nghìn m³ đất.
Ông Tưởng Phi Thư, trú tại tổ 19, phường Phan Thiết (thị xã Tuyên Quang) vẫn còn nguyên khí thế cách mạng của những ngày vinh dự phục vụ Đại hội kể lại: Ngày ấy ông mới 17 tuổi là một trong 34 người trong xưởng sản xuất thùng chứa vũ khí được lệnh đi công tác đột xuất. Cả đoàn khởi hành từ bến đò Ghềnh Quýt (thị xã Tuyên Quang), sau đó nghỉ tại bến Chinh (Chiêm Hóa) chờ đến đêm mới được lệnh tiếp tục hành quân. Trời tối nhưng không được thắp đuốc. Cả đoàn cứ bám vào nhau lần bước theo người dẫn đường vào công trường. Đến nơi, mọi người được học tập quán triệt nội quy, cách đi lại, bảo mật, phòng gian một cách rất nghiêm ngặt. Rồi ông được tham gia xẻ gỗ, đóng bàn ghế, làm hội trường và các công trình phụ trợ. Mọi việc diễn ra khẩn trương và hết sức bí mật dưới tán rừng già với rất nhiều cây to, cành cây đan vào nhau bao phủ kín phía dưới. Không ai biết mình đang phục vụ Đại hội, chỉ biết đang phục vụ một hội nghị quan trọng.
Đang làm hội trường có người bất chợt hỏi: “Hội trường này chịu được gió cấp mấy?”. Ai nấy đều ngẫm nghĩ, cột bằng cây cọ già, chôn sâu một mét rưỡi, có rất nhiều xà ngang, xà dọc, làm sao đổ được! Ai cũng quả quyết gió to đến mấy chỉ có thể tốc mái chứ không đổ được. Lát sau, người ấy (chính là cán bộ chỉ huy) chỉ tay vào miệng nói: “Có một cơn gió nhỏ từ đây ra có thể làm đổ cái hội trường vững chắc này!”. Lúc ấy mọi người mới vỡ lẽ, quan trọng nhất là phải tuyệt đối giữ bí mật.
Sau khi làm hội trường xong, ông được cấp trên giao cho việc phục vụ hội nghị. Một hôm, khi đang nấu ăn, một người trong tổ đang nếm thì bất chợt Bác Hồ đến thăm. Mọi người rất phấn khởi và xúc động nhưng cũng lo Bác phê bình. Bác vỗ vai ân cần nói: “Các chú cứ tự nhiên, phải nếm thì mới biết mặn, nhạt chứ!”. Rồi Bác dặn mọi người phải phục vụ thật chu đáo việc ăn, uống cho đại biểu.
Sau hơn 6 tháng, với tinh thần lao động không biết mệt mỏi, những đồng chí tham gia công tác chuẩn bị Đại hội đã xây dựng được: hội trường lớn, khu nhà ở của đại biểu trong nước, đại biểu quốc tế, nhà làm việc của Chủ tịch Hồ Chí Minh và các đồng chí lãnh đạo cấp cao của Đảng và Nhà nước, Đài tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ, nhà bếp, nhà ăn, khu vực triển lãm tranh ảnh, hệ thống đường đi, hầm hào phòng chống máy bay địch oanh tạc, hệ thống cấp nước...
![]() |
|
Lực lượng CAND đang triển khai bảo vệ Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X (năm 2006). |
Kỳ công đưa đón, bảo vệ các đại biểu
Công tác bảo vệ Đại hội được giao cho Nha Công an Trung ương. Đây là nhiệm vụ mới mẻ và nặng nề, vì lực lượng Công an chưa có nhiều kinh nghiệm. Bộ phận bảo vệ ATK của Nha được huy động làm công tác bảo vệ. Địa điểm diễn ra Đại hội là vùng căn cứ địa, với địa hình hiểm trở nhưng thuận lợi về giao thông liên lạc. Trung ương Đảng giao cho đồng chí Lê Giản - Tổng Giám đốc Nha Công an Trung ương phụ trách công tác bảo vệ (ngày ấy đồng chí Lê Giản cũng là đại biểu của Đại hội). Lực lượng CAND đã tiến hành điều tra nắm tình hình, kịp thời điều chuyển các đối tượng nghi vấn chính trị, hình sự đi nơi khác để làm trong sạch địa bàn. Phong trào “Phòng gian bảo mật” và khẩu hiệu “3 không” được phát động và thực hiện sâu rộng trong các tầng lớp nhân dân vùng căn cứ địa nên đồng bào ở đây có tinh thần giác ngộ cách mạng cao, do đó công tác bảo vệ đại hội chủ yếu là dựa vào dân.
Ông Ma Quang Ngân, ở thôn Đồng Cột, xã Kim Bình (Chiêm Hóa) còn nhớ rất rõ những kỷ niệm được bảo vệ Đại hội lần thứ II của Đảng. Ông xúc động kể lại: “Ngày đó, tôi vừa tròn 18 tuổi, cấp trên phân công tôi làm giao liên rồi được cử làm công an viên của xã. Đang ở độ tuổi phơi phới niềm tin, tôi vận động các bạn cùng trang lứa góp công lao động, làm nhà ở cho các đại biểu về dự đại hội, xây dựng hội trường. Đặc biệt, tôi được cùng cán bộ công an cấp trên canh gác tại trạm gác Cửa Ngòi, Quan Ản (thôn Bó Củng). Khi đó để đảm bảo bí mật nên chúng tôi tuyệt đối thực hiện nguyên tắc “nội bất xuất, ngoại bất nhập”, gác lại toàn bộ công việc gia đình, thường trực 24/24 giờ tại trạm gác”.
![]() |
|
Toàn cảnh của phiên khai mạc Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X (năm 2006). |
Lực lượng Cảnh vệ còn tham gia đón các đại biểu về dự đại hội. Đoàn đại biểu Nam Bộ phải đi tàu biển vòng sang Thái Lan, sau đó đi bộ mấy tháng ròng mới tới được Tuyên Quang. Bảo vệ tiếp cận Chủ tịch Hồ Chí Minh đi dự đại hội là đồng chí Tạ Quang Chiến (sau này là Tổng Cục trưởng - Tổng cục Thể dục thể thao) và đồng chí Long Văn Nhất. Trên đường về xã Vinh Quang (Chiêm Hóa, Tuyên Quang), lực lượng Cảnh vệ còn bố trí thêm đồng chí Phan Châu và đồng chí Đinh Đăng Định.
Trước tình hình chiến tranh ác liệt chống thực dân Pháp, Đại hội toàn quốc lần thứ II của Đảng diễn ra trong hơn một tuần, từ ngày 11 đến ngày 19/2/1951. Tham dự Đại hội có 158 đại biểu chính thức, 53 đại biểu dự khuyết, 7 đồng chí được mời và 25 đại biểu dự thính thay mặt cho 766.349 đảng viên của các Đảng bộ Việt Nam, Lào, Campuchia. Kẻ địch lúc này muốn dùng mọi thủ đoạn để xâm nhập và tiến công vào an toàn khu (ATK) để thực hiện bằng được âm mưu phá hoại Đại hội, phá hoại cơ quan đầu não của Đảng và ám hại Chủ tịch Hồ Chí Minh, các đồng chí trong thường vụ Trung ương. Việc tập trung lực lượng phối hợp hiệp đồng bảo vệ Đại hội Đảng lần này hết sức chặt chẽ và thống nhất.
Trong điều kiện rất khó khăn, cơ sở vật chất còn nghèo nàn, lương thực thực phẩm còn thiếu thốn, phương tiện kỹ thuật còn thô sơ nhưng với tinh thần “Còn Đảng còn mình”, “Tất cả vì Đảng”, các đồng chí được giao nhiệm vụ đã vượt mọi khó khăn, hợp đồng tác chiến đảm bảo an toàn tuyệt đối cho Đại hội, góp phần vào thành công của Đại hội. Nhiều đồng chí có nhiều thành tích đã được Bác Hồ tặng phần thưởng và huy hiệu của Người.
Nguyễn Đức Quý


