Bắt hụt trùm ma túy khét tiếng

Trốn thoát vào phút chót

Cảnh sát liên bang Mexico nói họ đã suýt bắt được Joaquín "El Chapo" Guzmán vào cuối tháng 2, khi y đang lẩn trốn tại một tư dinh ở vùng Los Cabos. José Cuitlahuac Salinas, trợ lý công tố viên trưởng Mexico phụ trách điều tra tội phạm có tổ chức, đã xác nhận việc trên.

Los Cabos, vốn nằm ở một góc trên bán đảo Baja, được xem là nơi an toàn nhất Mexico và là điểm nghỉ ngơi cho các ngôi sao Hollywood. Nhưng nơi này vẫn thường được các ông trùm ma túy ghé thăm. Cảnh sát liên bang Mexico từng bắt tay buôn lậu ma túy nổi tiếng khát máu Teodoro García Simental, biệt danh "El Teo" hồi cách nay 2 năm ở La Paz, phía Bắc Los Cabos.

 

Năm 2006, tuần duyên Mỹ cũng bắt Francisco Javier Arellano Felix, lãnh đạo băng Arellano Félix, khi y đang đi câu cá ngoài khơi Los Cabos.

Ông Salinas không tiết lộ địa điểm diễn ra cuộc bố ráp. Nhưng chỉ huy cảnh sát địa phương Alfonso Meza nói nó nằm ở vùng Punta Ballena, có tầm nhìn hướng ra vịnh California. Ngôi nhà hiện đã bị phong tỏa để phục vụ điều tra.

Lâu nay, người ta vẫn tin rằng Guzmán đang trốn trong các ngọn đồi hẻo lánh ở bang Sinaloa và đôi khi là ở một số nơi khác như Argentina. Nhưng sau việc y bị tóm hụt đã chứng minh gã trùm này không hề sống chui lủi như người ta vẫn tưởng.

 

Ông trùm ma túy nguy hiểm nhất

Guzmán sinh ngày 4/4/1957 trong một gia đình nghèo ở gần thành phố Badiraguato thuộc bang Sinaloa của Mexico. Ít người biết thông tin về thuở nhỏ của Guzmán, chỉ nắm được rằng hắn phải đi bán cam khi còn là một đứa trẻ và sớm bộc lộ tính cách láu cá.

Do nhà nghèo, cha Guzmán có trồng thuốc phiện để "kiếm thêm". "Hàng trắng" là cầu nối để ông ta quen với Pedro Aviles Perez, một kẻ quyền lực và khôn ngoan, đã nắm giữ nhiều hoạt động buôn bán ma túy trong Sinaloa. Khi Guzmán bước vào tuổi 20, mối quan hệ của gia đình với Aviles đã mở ra cho y cơ hội để tham gia buôn bán ma túy và đổi đời.

 

Đầu những năm 1980, Guzmán được giới thiệu với Miguel Felix Gallardo, thủ lĩnh băng buôn bán ma túy Sinaloa, người giao cho y quản lý toàn bộ các hoạt động vận chuyển ma túy từ Colombia vào Mexico và từ Mexico sang Mỹ. Sau khi Felix Gallardo bị bắt, Guzmán đã nắm quyền kiểm soát toàn bộ băng Sinaloa từ đó tới nay và được đặt cho biệt danh El Chapo (Gã lùn) vì chiều cao khiêm tốn của mình.

Dưới cái đầu khôn ngoan của Guzmán, băng Sinaloa từng bước mở rộng ảnh hưởng. Giới chức cảnh sát Mỹ nói rằng không có băng ma túy nào có mạng lưới phân phối cocaine quy mô quốc tế như Sinaloa. Đường dây của nó đã tỏa ra khắp Mexico và Trung Mỹ.

Guzmán từng bị bắt ở Guatemala vào tháng 9/1993 và bị dẫn độ về Mexico thụ án tù 20 năm. Nhưng chỉ một thời gian sau y đã tẩu thoát khi được đưa tới nhà tù Puente Grande. Cơ quan điều tra nói rằng Guzmán đã dùng tiền mua chuộc gần như mọi nhận vật trong Puente Grande, bao gồm cả viên giám đốc.

Ngày 19/1/2001, một cai tù đã mở cửa buồng giam để Guzmán chuồn ra ngoài và chui vào một xe chở quần áo đi giặt. Cũng chính viên cai tù này đã đẩy chiếc xe qua nhiều cửa an ninh, ra tới tận ngoài nhà tù, giúp Guzmán tẩu thoát thành công. Sau vụ trên, 71 quan chức có liên quan đã phải ra toà còn cái tên nhà tù Puente Grande (Cầu lớn) bị gọi mỉa mai là Puerta Granda (Cửa rộng).

Kể từ khi trốn thoát khỏi tù, Guzmán càng trở nên nguy hiểm hơn. Y châm ngòi cho các vụ ám sát, trả đũa, là kẻ đầu tiên xé bỏ hiệp ước ngầm cam kết không gây hấn giữa các băng buôn bán ma túy, mở màn cho cuộc chiến tranh giành địa bàn buôn bán ma túy đã làm hơn 50.000 người thiệt mạng. Bản thân Guzmán đã biến đổi từ một trùm ma túy địa phương thành gã trùm hùng mạnh nhất thế giới, theo đánh giá của Bộ Tài chính Mỹ.

 

Một con bài chính trị

Trong nỗ lực ngăn chặn vòi bạch tuộc của Guzmán, nhà chức trách Mexico đã tổ chức nhiều cuộc săn lùng và có không ít lần tóm hụt y. Tháng 11/2001, nguồn tin tình báo xác định Guzmán đang ẩn náu ở một trang trại gần Nayarit. Nhưng khi đạo quân đông đảo gồm nhiều tay súng cảnh sát liên bang và quân đội tới nơi, y đã kịp thời tẩu thoát.

Tháng 3/2008, chính quyền Guatemala nói rằng hoạt động của Guzmán có thể liên quan tới một cuộc đấu súng ở đây làm 10 người chết. 3 ngày sau, Honduras phát đi thông tin nghi ngờ Guzmán đang ở nước này.

Năm 2009, đài truyền hình Milenio TV đưa tin rằng Guzmán có thể được bảo vệ liên tục 24/24 bởi 30 tay súng cực kỳ thân cận, tất cả đều mặc quân phục và trang bị tới tận răng. Nhiệm vụ của những tay súng đánh thuê này chỉ là bảo vệ ông chủ bằng mọi giá.

 

Cũng có tin Guzmán thường xuyên chuyển chỗ ở tại 10-15 địa điểm khác nhau để tránh bị bắt và y có tay trong thuộc lực lượng cảnh sát để thoát hiểm kịp thời. Nhưng vụ bắt hụt mới cho thấy vòng vây quanh "gã lùn" đang thít dần.

Sự kiện trên cũng làm dấy lên những phỏng đoán rằng chính quyền của Tổng thống Felipe Calderón đang quyết tâm tóm được Guzmán khi nhiệm kỳ 6 năm của ông sắp kết thúc vào tháng 12 tới. Ông Calderón được dự đoán là khó có cơ hội tái đắc cử và đảng Quốc gia hành động của ông đang mất điểm trong các cuộc thăm dò trước cuộc bầu cử tổng thống dự kiến diễn ra vào ngày 1/7 tới.

 

Rất nhiều người Mexico nói rằng họ lo ngại việc chính quyền tấn công vào tội phạm có tổ chức sẽ làm thêm nhiều người chết, trong bối cảnh đã có quá nhiều người chết và Guzmán thì ngày càng mạnh hơn. Vì thế sự kiện Guzmán bị bắt giữ, hoặc bị giết chết, sẽ mang lại điểm cộng rất lớn cho sự nghiệp chính trị của ông Calderón, dù rằng nó không đồng nghĩa với việc sẽ chấm dứt tình hình bạo lực kinh hoàng đang diễn ra ở Mexico.

Tường Linh tổng hợp