Bí quyết giúp trẻ hào hứng với bữa ăn

Thứ sáu, 11:45 21/02/2014 | Gia đình

GiadinhNet - Vì tâm lý lo lắng đến cân nặng và sức khỏe của con, không ít phụ huynh đã biến bữa ăn của trẻ thành một cuộc chiến. Các chuyên gia tâm lý cho rằng, nguyên nhân khiến trẻ biếng ăn và phần lớn sợ ăn là do trẻ bị áp lực về tâm lý từ bố mẹ. Từ lo lắng dẫn đến việc ép trẻ ăn là vòng luẩn quẩn khiến cho một đứa bé bình thường trở thành biếng ăn, một đứa bé biếng ăn thành biếng ăn hơn…

Bố mẹ hãy trò chuyện tạo ra những hứng thú trong bữa ăn của trẻ. Ảnh minh họa

Bữa ăn thường xuyên chan nước mắt của cả mẹ và con

Chị Kim (Đống Đa, Hà Nội) sinh cháu Hào ở tuổi 40. Bé Hào là bé thứ hai của vợ chồng chị Kim, hiện nay được 6 tháng tuổi. Do sinh mổ và sinh ở độ tuổi khá cao nên chị Kim không có sữa cho con bú. Cháu Hào vì thế phải ăn sữa ngoài. Vì lo lắng con thiếu dinh dưỡng và nhẹ cân nên đến bữa chị Kim cố ép con uống bằng hết 150ml sữa trong bình.

Ban đầu, bé Hào cũng vật vã nuốt hết số sữa trong bình. Nhưng về sau, cháu bắt đầu giãy giụa không chịu bú bình. Để cho con ăn hết số sữa theo tiêu chuẩn mọi người khuyên dùng, chị Kim đã nghĩ ra cách cho con bú khi ngủ. Cứ mỗi lần bé Hào chuẩn bị thiu thiu ngủ là chị vội vàng sai giúp việc đi pha sữa để nhét bình sữa vào miệng con. Bé Hào vì thế vừa ăn, vừa ngủ, cứ gật lên gật xuống trông rất tội nghiệp.

Chị Lan (Định Công, Hà Nội) mỗi lần cho con ăn cơm là một cực hình không chỉ với con mà với cả chính chị. Mỗi bữa ăn, bé Tôm (hơn 2 tuổi) luôn ngậm miếng cơm cả tiếng không chịu nuốt. Mỗi lần con ăn cơm, chị phải bật ti vi cho con xem hoạt hình, chơi Ipad nhưng bữa cơm của bé Tôm thường kéo dài vài ba tiếng đồng hồ.

Bé Tôm chỉ ăn được khoảng 1/3 bát cháo, sau đó là ngậm. Vì thế mà bé Tôm thường xuyên ăn cháo trong tình trạng bát cháo đã vữa và nguội ngắt. Nhiều hôm chị Lan căng thẳng như muốn phát điên vì tội ngậm thức ăn của con. Để con nuốt, không ít lần chị dọa đánh, dọa đuổi con ra khỏi nhà. Bữa ăn của bé Tôm vì thế luôn chan cả nước mắt của cả hai mẹ con.

Để trẻ nhịn một bữa không nguy hại bằng ép trẻ ăn một lần

Theo TS tâm lý Nguyễn Thị Kim Quý, cố vấn Đường dây tư vấn và hỗ trợ trẻ em 18001567 (Cục Bảo vệ, chăm sóc trẻ em – Bộ LĐ,TB&XH) thì tình trạng phụ huynh ép trẻ ăn như trên là khá phổ biến ở nhiều gia đình hiện nay. Ép trẻ ăn sẽ làm trẻ sợ ăn, lười ăn, không còn hứng thú với bữa ăn nữa.

Nói một cách khác, ép trẻ ăn cũng là một dạng bạo lực trẻ em mà bố mẹ vô tình phạm phải. Xuất phát điểm là vì thương con, lo lắng cho con nhưng vì không có kiến thức về nuôi dạy trẻ, lại không hiểu tâm lý của con nên các bậc phụ huynh đã đẩy mọi việc đi theo chiều hướng xấu. Việc ép trẻ uống sữa trong khi ngủ của chị Kim không những khiến trẻ càng sợ ăn, chán ăn mà còn ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa của bé.

Theo các tài liệu hướng dẫn cho trẻ ăn đúng cách của Mỹ, cha mẹ nên chọn đồ ăn phù hợp cho con, hướng dẫn và dẫn dắt trẻ, nhưng ăn bao nhiêu, nhiều hay ít là quyền tự do của trẻ. Họ không đồng ý thậm chí cả chuyện khuyến khích trẻ ăn, chứ không nói đến chuyện ép ăn. Không thúc giục, gây áp lực, tạo không khí căng thẳng, bởi đó là nguyên nhân cơ bản khiến cho trẻ chán ăn.

Theo TS Quý, ăn là một nhu cầu bản năng. Hãy coi thời điểm khi trẻ còn nhỏ là giai đoạn quan trọng để trẻ biết thế nào là đói, thế nào là no, biết nhu cầu cơ thể mình. Nếu trẻ bị ép ăn, lớn lên sẽ mất đi bản năng này và sau này sẽ ăn theo thói quen, có thể thiếu dinh dưỡng hoặc có thể béo phì. Trẻ cũng cần học cách tự quyết định, tự lập và tự chủ một số việc, học từ nhỏ tới lớn. Bố mẹ không nên quyết định mọi thứ và ép con làm theo trong đó khởi đầu là việc nên ăn bao nhiêu.

Cũng giống như việc tập đi của trẻ, nếu khoảng năm thứ 2 mà trẻ không biết đi thì sau này tập đi sẽ rất khó. Trẻ hơn 1 tuổi sẽ rất hứng thú việc tự tập xúc ăn, tự nhai và nuốt. Nếu qua thời gian này, trẻ sẽ không hứng thú và coi đó như cực hình bắt buộc.

Để trẻ đón nhận bữa ăn một cách nghiêm túc và thích thú, trước hết bố mẹ cần tôn trọng nhu cầu ăn, cho trẻ được quyền lựa chọn nhưng là lựa chọn trong giới hạn của bạn.

Muốn bé hào hứng chào đón bữa ăn, phụ huynh cũng có thể khéo léo cho con tham gia một công việc nào đó trong việc chuẩn bị bữa ăn. Có thể là kéo ghế, so đũa, sắp bát…trẻ từ 3 tuổi trở lên, phụ huynh có thể khéo léo cho con tham gia nhặt rau, rán trứng hoặc làm một công việc nào đó trong quá trình chế biến món ăn. Đến bữa ăn, phụ huynh giới thiệu với cả nhà rằng: “Món này là do đầu bếp nhí (tên bé) chế biến. Mời cả nhà thưởng thức và cho ý kiến”. Kèm lời nhận xét tinh tế ngầm ngợi khen bé, bé sẽ rất thích thú khám phá các món ăn của mình, của cha mẹ làm.

Trong trường hợp trẻ biếng ăn, thiếu dinh dưỡng thì bố mẹ nên đưa con đi khám để xem hệ tiêu hóa của bé, xem bé có gặp vấn đề gì về thực thể hay không. Một khi trẻ không gặp vấn đề gì về thực thể thì lỗi còn lại là thuộc về bố mẹ. Bố mẹ cần phải học cách nuôi dạy con đúng cách, điều tối kỵ là không được ép trẻ ăn, cũng giống như việc bố mẹ không được bạo hành trẻ vậy.

Phụ huynh nên biến bữa ăn thành một sự kiện sinh hoạt đều đặn, đúng giờ, đúng bữa, đúng chỗ nhưng vô cùng vui vẻ, bình an và hạnh phúc.

Cho con biết giá trị tuyệt vời của món ăn đối với sức khỏe con người. Có thể lồng vào đó là những câu chuyện kể thú vị, thậm chí biến thức ăn thành những nhân vật ngụ ngôn đáng yêu…

TS Nguyễn Thị Kim Quý

Mạc Vi

hoangthanhthuctap