Bộ Công Thương “bênh” dân hay EVN?

Bộ Công Thương khẳng định chưa tăng giá điện trong tháng 4. Ảnh: QT

 

Câu chuyện giá điện trong giai đoạn cận kề cao điểm mùa nóng đang được đông đảo người dân quan tâm. Lượng điện tiêu thụ trong mùa nóng sẽ tăng vọt và chỉ cần giá điện nhích “vài con số” thì người tiêu dùng khó lòng không “phát hỏa”. Về chủ đề nóng này, ông Đỗ Thắng Hải, Thứ trưởng Bộ Công Thương cho rằng: “Chúng tôi khẳng định trước mắt không tăng giá điện, tăng hay giảm phải có lộ trình, theo đúng quy định. Tuyên bố này có lẽ khó lòng xua tan được nỗi lo tăng giá. Sắp tới việc tăng giá dưới 7%, ngành điện không cần phải thông qua Bộ Công Thương.

Cùng nói về chủ đề nóng nêu trên, ông Đinh Thế Phúc, Phó cục trưởng Cục Điều tiết điện lực (Bộ Công Thương) cho biết: "Hiện nay, chúng tôi chưa nhận được phương án đề xuất tăng giá điện của EVN nên giá điện chưa thể tăng trong thời gian tới. Việc tăng giá điện đã được quy định tại quyết định 69/2013 của Thủ tướng Chính phủ. Theo đó, giá điện sẽ được điều chỉnh sau khi có báo cáo kiểm toán và khi có thay đổi theo 4 thông số đầu vào cơ bản. Trên cơ sở đó, EVN sẽ theo dõi và đề xuất". Ông Phúc cũng cho biết thêm việc điều chỉnh giá điện không chỉ căn cứ vào các yếu tố thông số đầu vào mà còn xét đến chỉ số tiêu dùng, khả năng chịu đựng doanh nghiệp và người dân.

Với những thông tin khẳng định nêu trên từ lãnh đạo Bộ Công Thương, người dân vẫn không xóa nổi tâm lý phấp phỏng. Anh Dương Văn Nam, công nhân khu công nghiệp Bắc Thăng Long (Đông Anh, Hà Nội) nói: “Ai cũng bảo giá điện sẽ không tăng hoặc chưa có phương án tăng, nhưng người tiêu dùng như chúng tôi vẫn sẵn phương án dự phòng khi nhận tin “dữ”. Các kế hoạch cắt giảm tiêu thụ điện trong gia đình sẽ vẫn được áp dụng như mọi năm; đồng thời phương án chi tiêu, cân đối tài chính cũng sẽ được điều chỉnh theo hướng cắt giảm các khoản phụ, ưu tiên cho tiền điện. Nhà có con nhỏ, không thể không dùng quạt, tủ lạnh… Với giá điện đi thuê ở mức 4.000 đồng/số, nếu không cân đối thì sẽ “lõm” nặng. Chưa kể giá điện tăng thì giá điện từ chủ cho thuê nhà cũng sẽ tăng”.

Tâm lý lo lắng của anh Nam cũng là nỗi lo chung của hàng triệu người đang đi thuê nhà, phải sử dụng điện giá cao. Mùa nóng tới, mối lo toan về giá điện sẽ gõ cửa từng nhà.

 

Nỗi lo của người dân về giá điện không phải không có cơ sở. Theo thông tư 12 do Bộ Công Thương vừa ban hành thì Bộ này đã trao quyền tự quyết cho ngành điện từ ngày 15/5 tới. Theo văn bản này, EVN được tự quyết tăng giá điện trong biên độ dưới 7%. Trường hợp giá bán điện bình quân cần điều chỉnh tăng 7%-10% so với giá bình quân hiện hành và trong khung giá quy định, EVN buộc phải xin ý kiến Cục Điều tiết điện lực. Riêng trường hợp tăng từ 10% trở lên, ngoài Cục Điều tiết điện lực, EVN cần được sự chấp thuận của Thủ tướng Chính phủ, trên cơ sở có ý kiến thẩm định của Bộ Tài chính. Như vậy, so với trước đây, quyền tự quyết tăng giá điện của EVN được nới từ biên độ 5% lên 7%.

Trước đó, ngày 28/3, tại Hội thảo quốc tế về phát triển thị trường điện Việt Nam, do Hiệp hội Năng lượng Việt Nam (VEA) tổ chức, EVN cho rằng đang chịu áp lực tăng giá, trong khi nhiều chuyên gia đề nghị phải tăng cạnh tranh trong ngành điện. Tại hội thảo này, ông Dương Quang Thành, Phó tổng giám đốc EVN cho biết, sau một năm triển khai thị trường phát điện cạnh tranh, EVN phải thanh toán tiền mua điện lên tới trên 54.000 tỉ đồng (khoảng 2,5 tỉ USD), cao hơn 827 tỉ đồng so với cơ chế cũ. Theo ông Thành, trước đây các nhà máy điện chỉ có một cách là giảm chi phí để tăng lợi nhuận, thì hiện nay họ có thể tăng lợi nhuận bằng chiến lược chào giá. Một hạn chế nữa của thị trường điện Việt Nam hiện nay, theo ông Thành, mới chỉ cạnh tranh khâu phát điện, nhưng giá đầu vào (than, khí) và giá bán lẻ điện đầu ra lại không theo thị trường dù Chính phủ đã có lộ trình nâng giá bán lẻ đến năm 2015. Do đó, ông Thành cho rằng giá bán lẻ điện cần được điều chỉnh ở mức tương ứng so với thị trường điện cạnh tranh. Động thái này của EVN dễ khiến người dân hiểu rằng EVN đang “tính toán” để tăng giá điện.

 

Ông Đỗ Thắng Hải - Thứ trưởng Bộ Công Thương cho biết, Bộ không “bênh” một công ty nào, kể cả là cả công ty nhà nước, “bênh” trước hết là người tiêu dùng. “Bộ Công Thương đánh giá cao sự cởi mở, thẳng thắn trong các vấn đề. Bộ sẽ có kế hoạch công khai, minh bạch giá điện và giá xăng dầu trong tháng 4 này để người dân có thể giám sát”, ông Hải nói. Tuy nhiên, trong thời gian tới khi Thông tư 12 có hiệu lực, liệu Bộ Công Thương có “bênh” nổi người tiêu dùng khi trao quyền tự quyết cho EVN trong việc tăng giá điện dưới 7%? Một thông điệp khẳng định Bộ “bênh” người tiêu dùng, một thông điệp lại nới quyền tự quyết cho ngành điện. Bộ Công Thương đang “bênh” ai?

 

Theo thống kê của Bộ Công Thương, điện sản xuất và mua tháng 3/2014 của EVN ước đạt 11.670 triệu kWh, tăng 7,39% so cùng kỳ. Điện sản xuất và mua 3 tháng 2014 của EVN ước đạt 30.961 triệu kWh, tăng 6,63% so cùng kỳ; trong đó điện sản xuất ước đạt 11.551 triệu kWh, tăng 5,55% so với cùng kỳ. Doanh thu bán điện tháng 3/2014 ước đạt 14.791 tỷ đồng, tăng 17,22% so cùng kỳ. Doanh thu bán điện 3 tháng 2014 ước đạt 42.836 tỷ đồng, tăng 16,03% so cùng kỳ.