Bộ máy tổ chức DS-KHHGĐ các địa phương: Ổn định nhưng chưa mạnh

Giadinh.net - Thực hiện Nghị định 13, 14 của Chính phủ, Công điện số 695/CĐ-TTg và các văn bản chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Thời gian qua, Bộ Y tế đã có nhiều văn bản hướng dẫn cùng với sự chỉ đạo sát sao của các cấp ủy, chính quyền địa phương, tổ chức bộ máy làm công tác DS - KHHGĐ ở các cấp đã từng bước ổn định và đi vào hoạt động.

> Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Quốc Triệu: Cần làm mạnh hơn, quyết liệt hơn nữa
 
Phủ kín Chi cục DS - KHHGĐ trên phạm vi cả nước
 
Tính đến nay, 63/63 tỉnh, thành trực thuộc Trung ương đã ban hành quyết định thành lập Chi cục DS - KHHGĐ thuộc Sở Y tế. Các tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh, Tiền Giang, TP HCM... đã ban hành quyết định thành lập Trung tâm Tư vấn Dịch vụ DS - KHHGĐ là đơn vị sự nghiệp trực thuộc Chi cục DS - KHHGĐ tỉnh. Tổng số cán bộ, công chức, viên chức (gọi chung là cán bộ) từ Uỷ ban DSGĐTE cấp tỉnh bàn giao sang ngành y tế sau khi giải thể là 945 người.
  

Cán bộ chuyên trách và cộng tác viên cơ sở cần được quan tâm hơn nữa. Ảnh: Hà Thư.

 
Đến tháng 9/2008, số biên chế của 62 Chi cục DS - KHHGĐ được phân bổ năm 2008 (trừ Chi cục DS - KHHGĐ TP Đà Nẵng chưa được phân bổ song thực tế bàn giao là 17 cán bộ) là 1.051 người (bình quân 17 người/1 Chi cục). Có 8 Chi cục được phân bổ từ 21 chỉ tiêu biên chế trở lên, trong đó 3 Chi cục DS - KHHGĐ TP Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và tỉnh Đồng Nai có số chỉ tiêu biên chế được phân bổ tương đối cao, tương ứng là 42 – 37 - 29 chỉ tiêu; 25 Chi cục được phân bổ từ 16 - 20 chỉ tiêu biên chế; 26 Chi cục được phân bổ từ 10 - 15 chỉ tiêu biên chế; Chi cục DS - KHHGĐ các tỉnh Phú Yên, Kon Tum, Tây Ninh chỉ được phân bổ dưới 10 chỉ tiêu biên chế.
 
Thực trạng phụ cấp
của cán bộ chuyên trách xã

Cán bộ chuyên trách công tác DS - KHHGĐ (là cán bộ không chuyên trách được quy định tại Nghị định 121/2003/NĐ-CP) được hưởng chế độ phụ cấp hàng tháng theo Nghị định 121/2003/NĐ-CP do địa phương cấp và được hưởng thêm kinh phí hỗ trợ hoàn thành mục tiêu DS-KHHGĐ được quy định tại Thông tư Liên tịch số 32/2008/TTLT - BTC-BYT là 150.000 - 200.000 đồng tùy theo vùng địa lý. Mức phụ cấp hàng tháng theo Nghị định 121/2003/NĐ-CP cho cán bộ chuyên trách công tác DS - KHHGĐ là rất khác nhau: Chỉ có 57/63 tỉnh, thành chi phụ cấp với mức dao động từ 50.000 - 651.000 đồng, trong đó chỉ có 21/57 tỉnh, thành có mức phụ cấp trên mức lương tối thiểu. Các tỉnh Lào Cai, Lạng Sơn, Bắc Cạn, Thái Nguyên, Hòa Bình, Nam Định và Thanh Hóa không chi phụ cấp hàng tháng cho cán bộ DS - KHHGĐ.

Ở cấp huyện, tính đến ngày 20/11/2008, đã có 59/63 tỉnh, thành ban hành quyết định thành lập Trung tâm DS - KHHGĐ cấp huyện với 605 Trung tâm. Theo thống kê chưa đầy đủ, mới có 367 Trung tâm (chiếm 62,3% số Trung tâm được thành lập) đã kiện toàn đầy đủ bộ máy, cán bộ và cán bộ lãnh đạo, con dấu, tài khoản và đã từng bước triển khai tốt các dự án thuộc chương trình mục tiêu DS - KHHGĐ; số Trung tâm còn lại (chiếm 37,7%) chưa triển khai đồng bộ các nhiệm vụ được giao vì chưa có đủ bộ máy, cán bộ, con dấu và tài khoản. Theo báo cáo của 61 tỉnh, thành tại thời điểm giải thể, số cán bộ làm công tác DS - KHHGĐ từ Uỷ ban DSGĐTE cấp huyện được bàn giao sang ngành y tế là 1.679 người (trung bình 2,5 người/1 huyện). Trong quá trình thành lập Trung tâm DS - KHHGĐ, 46 tỉnh, thành đã phân bổ chỉ tiêu biên chế cho các Trung tâm DS-KHHGĐ năm 2008 là 2.328 chỉ tiêu (bình quân 4,8 người/1 huyện).

32% số cán bộ chuyên trách xã đủ tiêu chuẩn tuyển dụng

Đến nay, có 26 tỉnh, thành trực thuộc Trung ương đã tiến hành bàn giao chức năng, nhiệm vụ hoặc cán bộ chuyên trách công tác DS - KHHGĐ cấp xã về Trạm Y tế xã; nhưng mới có 15 tỉnh, thành phân bổ chỉ tiêu biên chế viên chức DS cho xã. Do một số địa phương còn chưa phân định rõ cấp trên trực tiếp của Trạm Y tế xã, nên việc chuyển cán bộ DS - KHHGĐ về Trạm Y tế xã cũng tạm thời chờ đợi để cùng kiện toàn tổ chức; một số địa phương khác chờ đợi việc ban hành Nghị định quy định về quản lý nhà nước đối với tổ chức và hoạt động của các đơn vị sự nghiệp dịch vụ công rồi mới sắp xếp, ổn định cán bộ chuyên trách công tác DS - KHHGĐ.

Theo tổng hợp của các tỉnh, thành, có 7.493/11.026 cán bộ chuyên trách cấp xã (chiếm 68%) chưa đủ điều kiện để tuyển dụng trở thành viên chức y tế xã làm công tác DS - KHHGĐ, trong đó có khoảng 55% dưới 45 tuổi, đã tốt nghiệp trung học phổ thông và trung học cơ sở; số còn lại là 3.533 cán bộ (chiếm 32%) đã đủ điều kiện để tuyển dụng. Hầu hết các tỉnh, thành đang trình phương án để ổn định đội ngũ cán bộ chuyên trách công tác DS - KHHGĐ cấp xã. Những cán bộ chưa đủ tiêu chuẩn tuyển dụng hiện vẫn đang hưởng các mức phụ cấp theo quy định hiện hành. Bộ Y tế đã hướng dẫn các địa phương lộ trình để thực hiện việc tuyển dụng viên chức xã. Đến nay, ở hầu hết các xã đã dần ổn định, đội ngũ cán bộ chuyên trách và cộng tác viên DS-KHHGĐ đang tiếp tục triển khai các hoạt động tại cơ sở.

Năm 2009: Cần được quan tâm hơn

Xây dựng đề án mở thêm mã ngành đào tạo trung cấp về DS-KHHGĐ

Bộ Y tế đang xây dựng quy hoạch đào tạo về DS-KHHGĐ, bao gồm cơ sở đào tạo, chương trình đào tạo, đội ngũ giảng viên và tài liệu đào tạo DS-KHHGĐ cho giai đoạn tới. Đặc biệt, theo yêu cầu chuẩn hóa đội ngũ cán bộ chuyên trách DS-KHHGĐ cấp xã, Bộ Y tế đang xây dựng đề án mở thêm mã ngành đào tạo trung cấp về DS-KHHGĐ. Theo kế hoạch dự kiến, chương trình đào tạo khung sẽ được xây dựng xong trong năm 2008. Việc phê duyệt mã ngành, xây dựng chương trình đào tạo chi tiết, biên soạn tài liệu và tập huấn giảng viên được thực hiện trong năm 2009. Đào tạo thí điểm tại một số tỉnh, thành phố thực hiện trong 2 năm 2009 - 2010. Từ năm 2010 sẽ tổ chức triển khai thực hiện đào tạo tại tất cả các trường trung cấp y của các tỉnh, thành

Sau khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 23/2008/CT-TTg ngày 04/8/2008 về việc tiếp tục đẩy mạnh công tác DS-KHHGĐ, các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đã và đang xây dựng Chỉ thị về việc tiếp tục đẩy mạnh công tác DS-KHHGĐ trên địa bàn, đặc biệt là các tỉnh, thành: Hà Nội, Hải Phòng, Bến Tre, Hưng Yên, Đắk Lắk, Nam Định...

Tuy vậy, một số khó khăn trước mắt cần được quan tâm giải quyết: Mô hình tổ chức mới sau giải thể đã được hình thành song chưa đồng bộ với việc duy trì mô hình tổ chức phối hợp liên ngành ở địa phương, để huy động hệ thống chính trị tham gia tổ chức thực hiện công tác DS - KHHGĐ; Việc xếp hạng đơn vị sự nghiệp DS - KHHGĐ chưa được hướng dẫn cụ thể cũng ảnh hưởng tới việc ổn định tổ chức và quyết định mức phụ cấp trách nhiệm cho cán bộ lãnh đạo đơn vị sự nghiệp; Nhiều địa phương có khó khăn trong việc phân bổ biên chế hành chính cho các tổ chức DS - KHHGĐ; Thông tư liên tịch số 08/2007/TTLT/BYT-BNV chưa được sửa đổi bổ sung nên nhiều địa phương chưa có căn cứ để phân bổ chỉ tiêu biên chế sự nghiệp cho Trung tâm DS - KHHGĐ huyện và chưa có chỉ tiêu để tuyển dụng cán bộ DS - KHHGĐ xã.

Do việc sắp xếp lại đội ngũ cán bộ, vị trí công việc có nhiều thay đổi, nhiều cán bộ mới về ngành DS - KHHGĐ chưa có kinh nghiệm quản lý và tổ chức thực hiện các hoạt động DS - KHHGĐ nên còn nhiều bỡ ngỡ, còn hạn chế và chưa đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ công tác DS - KHHGĐ, đòi hỏi phải nhanh chóng thực hiện các chương trình đào tạo cán bộ. Một số địa phương chưa thành lập Trung tâm DS - KHHGĐ, hoặc đã thành lập song còn khó khăn trong triển khai các hoạt động; kinh phí chương trình mục tiêu chưa được bàn giao, hoặc bàn giao chậm, cán bộ thiếu và chưa có kinh nghiệm, cơ sở vật chất một số huyện còn chưa bàn giao cho Trung tâm DS - KHHGĐ. Hiện nay chưa xây dựng tiêu chuẩn nghiệp vụ ngạch viên chức DS - KHHGĐ, do đó cũng khó khăn cho việc tuyển dụng cán bộ DS - KHHGĐ tại các Trung tâm DS - KHHGĐ cấp huyện và cán bộ chuyên trách DS - KHHGĐ cấp xã.

Với những khó khăn nêu trên, đòi hỏi việc triển khai ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại công văn số 6084/VPCP-TCCV cần được thực hiện gấp rút có kết quả, nhanh chóng ổn định tổ chức bộ máy để triển khai công tác DS - KHHGĐ trong thời gian tới.
 

Một số công việc đang được Bộ Y tế cùng các cơ quan liên quan triển khai

1. Xây dựng dự thảo Nghị định quy định về quản lý nhà nước đối với tổ chức và hoạt động của các đơn vị sự nghiệp dịch vụ công.

2. Xây dựng phương án giải quyết chế độ, chính sách đối với cán bộ chuyên trách DS - KHHGĐ cấp xã đã tham gia nhiều năm công tác DS - KHHGĐ nay không tiếp tục sử dụng.

3. Xây dựng định mức biên chế sự nghiệp DS - KHHGĐ trong các đơn vị sự nghiệp DS - KHHGĐ.

4. Xây dựng Phụ cấp ưu đãi nghề cho cán bộ DS - KHHGĐ; xếp hạng đơn vị sự nghiệp DS - KHHGĐ.

6. Triển khai công tác đào tạo, bồi dưỡng cho đội ngũ cán bộ làm công tác DS-KHHGĐ các cấp.

 
TS Trần Hoa Mai, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục DS-KHHGĐ
thuhuyen