Bộ sưu tập xe lửa "khủng"

GiadinhNet - Lý Được không chỉ được biết đến như là nghệ sĩ guitar bass hàng đầu ở Việt Nam, mà còn là người duy nhất sở hữu bộ sưu tập mô hình xe lửa "khổng lồ" nhất hiện nay.

Nghệ sĩ Lý Được và vợ con bên mô hình đường ray xe lửa.

Hơn 20 năm qua, những tiếng động cơ trong hàng trăm đầu máy, toa tàu, cứ âm ỉ chạy miệt mài vòng vo trên chiếc sa bàn lớn như dòng hồi ức thời gian.

Đồ "độc" giữa Sài thành

Hơn 20 năm cất công mày mò, tìm kiếm, bây giờ trong nhà nghệ sỹ Nguyễn Văn Được (Nghệ danh Lý Được) có tới hàng trăm đầu máy, toa xe, đường ray và cả chiếc sa bàn rộng lớn để tàu chạy xình xịch đêm ngày.

Bộ xe lửa đầu tiên mà anh có được chính là hai xe lửa mô hình diezel và hơi nước do Đức sản xuất mà anh đã dành dụm mãi mới đủ 200 nghìn đồng để mua hồi năm 1991.Ngày đó, khoản tiền 200 nghìn đồng khá lớn. có thể mua được rất nhiều thứ nhưng vì quá đam mê mô hình xe lửa nên nghệ sĩ guitar vẫn cố gom góp để mua. Bây giờ, trị giá bộ xe lửa ấy đã lên tới vài triệu đồng. Nhớ lại những ngày đầu được thỏa niềm đam mê mới bên cạnh cây guitar, nghệ sĩ Lý Được kể: "Dãy cửa hàng trước mặt công viên 2/8 thời bấy giờ chuyên bán mô hình xe lửa, ngày nào tôi cũng ở đó vài giờ nhìn ngắm. Có bao nhiêu xe lửa đẹp của Nhật, Đông Đức tôi đều gom góp tiền mua hết. Nhưng may mắn nhất là hồi đó có một ông chủ cửa hàng đi xuất cảnh nên đã bán lại toàn bộ mô hình xe lửa cho tôi với giá rẻ như cho. Bộ sưu tập xe lửa của tôi cũng vì thế mà dày lên đáng kể".

Mỗi lần đi lưu diễn Châu Âu, qua Đức, Tiệp Khắc, hay Ba Lan được bao nhiêu tiền cat-sê anh đều đổ vào mua khi thì đầu máy, khi thì toa xe lửa. Rồi còn nhờ người bạn là nghệ sĩ guitar Trung Nghĩa ở Mỹ mua gửi về. Trong ngôi nhà trên đường Phan Đình Phùng (quận Phú Nhuận. TP. Hồ Chí Minh) của anh bây giờ chứa đến hơn 150 đầu máy, hơn 200 toa xe lửa. Trong ngồn ngộn mô hình xe lửa ấy, bộ 7 chiếc đầu máy và 3 toa xe do học trò của nghệ sĩ Lý Được là Tôn Kỳ Nam định cư ở Mỹ gửi về tặng thầy, là bộ khá độc đáo và lạ mắt. Nhưng chơi mô hình xe lửa đích thực thì buộc phải có cả sa bàn cho tàu chạy, chứ không chỉ là những mô hình lặng lẽ. Thế là 5 năm sau cái ngày mua được bộ xe lửa đầu tiên, nghệ sĩ guitar bass hàng đầu bắt tay vào nghiên cứu, mày mò cách làm sa bàn. Phải đặt mua đường ray từ Mỹ; cây cỏ sông núi tự tay anh làm thủ công; phần nhà cửa, cầu cống anh nhờ nhạc sĩ Đức Trí mua ở Đức. Có đủ dụng cụ rồi, mất gần hai tháng anh mới "chế" xong bộ sa bàn cho riêng mình. Bộ sa bàn "độc" giữa Sài thành ấy có chiều dài xấp xỉ 3m, rộng 2,4 m với đầy đủ nhà ga, cột điện, đèo cao vực sâu, đường hầm cùng 4 làn đường ray cho 4 đoàn tàu chạy. "Nhìn những đoàn tàu nối đuôi nhau, đầu máy xình xịch chạy sống động như thật rất thú vị, tôi có thể ngồi cả ngày chỉ để xem tàu chạy", nghệ sĩ guitar bass chia sẻ.
 

Bà xã Kim Định đã "say" theo niềm đam mê của chồng lúc nào không hay.(ảnh do gia đình nghệ sĩ cung cấp).

Kỳ công chuyển hệ analog sang digital cho...xe lửa

Trên chiếc sa bàn dài xấp xỉ 3m, rộng 2,4 m ấy còn có tới 3 đường ray chính và nhiều đường ray phụ cho tàu chạy và chuyển hướng như nhà ga đích thực. Theo nghệ sĩ Lý Được thì trong vô số các nhãn hiệu xe lửa thì chỉ có những mô hình đầu máy xe lửa sản xuất ở nước Đức là đẹp nhất. Bởi đầu máy xe lửa của Đức bao giờ cũng có nhiều chi tiết sắc sảo, cầu kỳ ở cả những tiểu tiết nhỏ và kiểu dáng hài hòa hơn hẳn đầu máy của các nước khác.

Nhưng không chỉ dừng ở niềm đam mê đường tàu chạy thông thường như các loại mô hình khác, nghệ sĩ guitar bass hàng đầu còn mày mò nghiên cứu để chuyển sang lối chơi mới với bộ giải mã digital (tín hiệu kỹ thuật số) được lập trình riêng. Khi gắn vào đầu máy xe lửa thì sẽ điều khiển đoàn tàu "đi đến nơi về đến chốn" chứ không phải điều khiển bằng máy hệ analog (tín hiệu điện analog là dạng tín hiệu liên tục, không bằng tín hiệu số bởi tín hiệu số có lợi thế nổi trội hơn hẳn so với analog là có thể lưu giữ và xử lý thông tin được) theo kiểu cũ.

Những bộ đầu máy, toa xe lửa, đường ray được người nghệ sĩ xếp ngay ngắn, cẩn thận theo niên đại. Nhiều người không biết thì tưởng đó chỉ là những thứ rẻ tiền và cũng đơn giản như món đồ chơi trẻ em bày bán la liệt ở các cửa hàng vỉa hè. Nhưng thực chất, mô hình đầu máy, toa xe lửa trong thú chơi này khác xa với mấy món đồ chơi bằng nhựa chạy pin của lũ trẻ. Đó là thú chơi xa xỉ, bởi nó ngốn không chỉ thời gian, công sức, sự sáng tạo mà còn đòi hỏi một khả năng tài chính tốt. Bởi để sở hữu được một đầu máy hay toa xe đặt mua từ nước ngoài về thì không bao giờ có giá tiền trăm, mà ít nhất cũng lên tới vài triệu đồng. Chưa kể, để làm được sa bàn cho tàu chạy cũng phải kỳ công đặt mua đường ray từ Mỹ về thì mới có dụng cụ để lắp. Cũng bởi thế mà mô hình xe lửa, toa tầu hay đường ray của nghệ sĩ Lý Được đều đẹp tinh xảo và đắt tiền. Sa bàn của anh với cả một hệ thống đường ray, nhà ga, cầu, hầm, có đèo Lăng Cô, đèo Hải Vân, núi non sông nước như là hệ thống đường sắt Việt Nam thu nhỏ. Ngay cả âm thanh của những đoàn tàu chạy bằng điện cũng tạo ra tiếng máy nổ như thật khiến người xem không khỏi ngỡ ngàng về độ "thật" của nó.

Nhưng để "chế" được những món đồ "như thật" ấy không hề đơn giản. Mỗi món đồ đòi hỏi niềm đam mê và cả sự kỳ công, sáng tạo của người chơi. "Mọi lắp ghép, "chế" sa bàn hay đường ray từ các dụng cụ đặt mua đều bằng tay nghề thủ công, nên đòi hỏi phải có sự sáng tạo thì sản phẩm mới đẹp, lạ và bắt mắt được", nghệ sĩ Lý Được chia sẻ.
 

Sa bàn với đủ núi non, sông nước, hầm núi…

Bà xã  cũng "sốc" vì… xe lửa

Ngoài niềm đam mê guitar bass, mô hình xe lửa, nghệ sĩ Lý Được còn mê  mô hình máy bay và thiết giáp. Anh thường mua chi tiết về tự lắp ráp, sơn và trang trí cho các món đồ của mình. Nhưng dường như tâm trí anh quá "bận tâm" với cái thú chơi ấy, ở nhà thì anh mày mò cả ngày với đoàn xe lửa, ra đường lại chỉ ngó nghiêng tìm những thứ liên quan đến xe lửa.

Vợ anh, vốn là "sao" ca nhạc nổi danh ở các vũ trường lớn Sài Gòn những năm đầu thập niên 90 của thế kỷ trước, cũng năm lần bảy lượt "sốc" với ông chồng nghệ sĩ của mình. Nhớ lại chuyện xưa, nữ ca sĩ Kim Định kể: "Những ai từng được thưởng thức ngón đàn của anh Được thì khó mà không thán phục. Thời ấy tôi lại là ca sĩ hát nhạc bốc nên tiếng đàn bass của anh ấy càng giúp giọng hát của tôi thăng hoa. Tôi thán phục tài của anh ấy nên đã "đổ" lúc nào không hay, dù khi ấy có rất nhiều người vây quanh tôi. Tôi quyết định chọn anh, vì biết ngoài tâm hồn nghệ sĩ, anh còn là người rất nghiêm túc trong tình cảm và thực sự là người đàn ông của gia đình. Nhưng lấy nhau rồi, tôi cũng sốc lắm, anh ấy đi đàn về là chúi đầu vào xe lửa, rồi lại thường mang về nhà những thứ đồ chơi chẳng giống ai, chiếm diện tích lớn trong nhà khiến mọi đồ dùng bị xáo trộn. Nhưng rồi tôi phát hiện đó là điều không thể thay đổi ở anh và tôi bắt đầu yêu niềm đam mê ấy từ lúc nào không hay".

Nghệ sĩ Lý Được chia sẻ: "Ngày xưa nhà tôi ở gần ga Sài Gòn. Đang ở trong nhà, hễ nghe tiếng còi tàu thì dù có làm gì đi chăng nữa tôi cũng gác lại, chạy ra ngắm đoàn tàu chuyển bánh chầm chậm vào ga. Những lúc ấy, tôi lại nhớ tuổi thơ trên những chuyến tàu cùng cha tôi thuở trước. Trong lòng tôi vừa rộn ràng lại vừa có một cái gì đó nao nao. Đó là lý do khiến tôi tốn công tốn sức, tiền bạc sưu tập mô hình xe lửa về nhà. Tôi ngẫm cuộc đời cũng vụt nhanh như bóng câu qua cửa, thoáng nghe tiếng còi tàu thì chỉ kịp nhìn thấy chút khói còn sót lại trên không trung. Những ký ức tuổi thơ cứ mãi sống trong tôi cùng tiếng xe lửa cho đến giờ, khi đầu đã bạc...".

 
Lã Xưa
baocuoituan