Các bé gái chôn đời trong khói thuốc

Sự nghèo đói và vô tâm của người lớn khiến cơ hội thoát khỏi cuộc sống khổ sở này của các bé đã gần như bằng không.

 

Sagira (giữa) đang miệt mài cuộn thuốc bên cạnh anh chị ruột.

Những "nghệ nhân nhí" trong ngành công nghiệp thuốc lá

Mới chỉ 11 tuổi nhưng Sagira thuộc về một đội ngũ đông đảo các lao động đang làm việc trong ngành công nghiệp thuốc lá ở bang Tây Bengal. Sagira, cô bé có đôi mắt nâu sâu thẳm và một nụ cười tươi, đã giúp việc cho gia đình từ năm 7 tuổi. Hồi đầu, khi chưa quen việc, cô bé chỉ cuộn phần thân điếu thuốc giúp các anh chị. Cuối cùng cô bé cuộn cả điếu thuốc hoàn chỉnh. Năm ngoái, Sagina đã hoàn tất khóa học để có thể cuốn thuốc với tốc độ cao. Và cô bé không phải là duy nhất. Người bạn thân Amira của bé cũng là thợ cuộn thuốc lá. Tương tự là Wasima và Jaminoor, cũng như phần lớn các bé gái vùng Tây Bengal.

Các bậc phụ huynh và con cái họ cuộn thuốc lá ngay trên sàn nhà, tại các con hẻm, bên cạnh xa lộ. Thậm chí một người phụ nữ làm việc sau nhà Sagira còn cho con bú trong khi cuộn thuốc. 95% số dân ở đây đang sống nhờ nghề cuộn thuốc lá. Sagira đủ lành nghề tới mức ngay cả khi đang nói chuyện với người khác, các ngón tay của cô bé vẫn thoăn thoắt cắt lá thuốc và cuộn điếu. Cô bé biết công việc có thể khiến mình bị ốm, ho, sốt. Đầu và các ngón tay của Sagira thường xuyên đau buốt, nhưng cô bé vẫn phải lao động.

 

Làm ơn hay bóc lột lao động trẻ em?

Manu Seikh – 66 tuổi, "ông vua thuốc lá" trong vùng - đang ngồi chễm chệ trên một chiếc ghế bành. Trước mặt ông ta đầy những xấp tiền lẻ, gồm những đồng 10, 50 và 100 rupee. Dưới chân là hàng bao tải tiền xu rupee. Bản thân Seikh cũng có khởi đầu là một công nhân cuộn thuốc lá khi mới 16 tuổi. Thời đó, thuốc lá còn được cuộn trên sàn các nhà máy. Năm 1986, một đạo luật đã cấm trẻ em dưới 14 tuổi cuốn thuốc lá và tham gia công việc trong các ngành công nghiệp độc hại. Tuy nhiên nó lại để lộ ra một kẽ hở lớn, trong đó cho phép trẻ em hỗ trợ gia đình làm việc ở nhà.

 

Kể từ đó, dù thuốc lá được đập, cắt và pha trộn trong các nhà máy, nhưng việc cuộn chúng lại thường được giao cho Seikh cùng các trung gian khác để phân phối tới những gia đình như Sagira. Những điếu thuốc sau đó sẽ được nhà máy mua lại để sấy, đóng gói và bán hàng. Một bó thuốc thô có giá 6 rupee (0,12 USD). Tính chất không chính thức của công việc khiến người ta rất khó tìm hiểu xem có bao nhiêu lao động trong 7 triệu người cuộn thuốc lá là trẻ em. Tuy nhiên các ước tính cho thấy con số này giao động từ 250.000 - 1 triệu.

Seikh nói rằng ông ta không phải kẻ bóc lột lao động trẻ em, đổ lỗi cho Chính phủ đã không ra tay giúp đỡ. "Tôi rất quan ngại việc trẻ con không tới trường và đánh mất tương lai. Nhưng chúng tôi bất lực thôi" - ông nói. Trong nhà máy gần đó, tay trung gian Ranjan Choudhary, 37 tuổi, cũng không muốn nhận trách nhiệm, cho dù cạnh anh ta, một số đứa trẻ từ 7-8 tuổi vẫn đang miệt mài xếp thuốc lá vào các túi nilon. Cho dù người khác đánh giá ra sao, Choudhary nói rằng ngành công nghiệp này đang nuôi sống dân nghèo. "Nó ảnh hưởng tới lũ trẻ, nhưng cũng là thứ nuôi sống chúng. Cuốn thuốc lá là công việc duy nhất ở đây, chẳng có nguồn thu nào khác cả" - Choudhary nói.

 

Một tương lai đóng kín

Trở lại trường hợp của gia đình Sagira. Ông của Sagira là người đầu tiên làm nghề cuộn thuốc, rồi tới lượt cha đẻ Mahmood Ansari cũng tham gia cuốn thuốc khi mới 12 tuổi. Giờ thì, cứ 8h sáng hàng ngày, Sagira, người anh trai 17 tuổi và chị gái 14 tuổi đã bắt đầu làm việc. Trong 14 tiếng đồng hồ sau đó, họ làm việc cật lực, chỉ ngừng một chút để tắm và ăn trưa. Ông Ansari nói rằng nhờ thuốc lá, 7 đứa con của ông đã khá khẩm hơn thời ông còn nhỏ. Gia đình ông kiếm được tổng cộng 150 USD/tháng. Số tiền đó đủ để chi cho 3 bữa ăn mỗi ngày, thậm chí mỗi tuần còn có thêm chút trứng hoặc cá. Cách đây vài tháng, Ansari đã vay tiền để sửa sang lại nhà.

Nhưng tương lai của Sagira vẫn là con số không tròn trĩnh. Cô bé chỉ đi học 2 lần trong tháng qua vì quá bận. Mỗi khi tới trường, Sagina bị bạn bè trêu chọc, chế nhạo, thậm chí bắt nạt vì nghỉ học quá lâu. Sagina chẳng nhận được chữ nào vào đầu. Cô bé giờ không thể làm toán, nhưng biết đếm tới số 25, bằng với số điếu thuốc trong một bó thuốc lá thô. 

Cá nhân Sagira, trong những giấc mơ xa xôi, có lúc cô bé mơ ngày nào đó trở thành giáo viên. Nhưng rồi Sagira lại ước mình sẽ có thể cuộn thuốc lá nhanh hơn, bởi điều này hứa hẹn việc cô bé sẽ có cơ hội lấy chồng. Và như một "truyền thống" thường diễn ra ở đây, chồng Sagira sẽ ngừng làm việc, để vợ con trở thành những người kiếm tiền duy nhất, dĩ nhiên là bằng nghề cuộn thuốc lá. 

 

Gia Bảo (Theo AP)