Các bệnh viện tại Hà Nội: Quá tải 30%

Quá tải do tuyến dưới chuyên môn chưa đảm bảo

Vì sao quá tải? Theo Bộ trưởng Nguyễn Quốc Triệu, là vì y tế tuyến dưới chưa đáp ứng yêu cầu khám, chữa bệnh cho người dân. Bên cạnh đó, một phần tâm lý của người dân không tin vào công tác khám chữa bệnh ở cơ sở.

Bộ trưởng cũng gợi ý, để khắc phục hiện trạng này cần có một thời gian lâu dài. “Có thể chúng ta sẽ đầu tư kinh phí nâng cấp, xây dựng mở rộng thêm cơ sở hạ tầng cho các bệnh viện. Nhưng ngân sách nhà nước hiện hạn hẹp, nên sẽ phải suy nghĩ đến việc kêu gọi các nhà đầu tư trong nước và nước ngoài xây bệnh viện và chúng ta thuê lại. Tất cả những mô hình, cơ cấu của bệnh viện đó sẽ được Bộ Y tế thẩm định. Chuyện này sẽ giải quyết được tình trạng quá tải và mang lại nhiều lợi ích trong công tác chăm sóc sức khỏe cho người dân hơn” - Bộ trưởng Nguyễn Quốc Triệu nói.

TS Nguyễn Thanh Liêm, Giám đốc BV Nhi TƯ cho biết, chỉ tính riêng Khoa Cấp cứu sơ sinh có 40 giường bệnh, nhưng hiện nay, ngày nào số bệnh nhân lưu trú cũng lên tới 120 bệnh nhân. Các bệnh viện tuyến dưới phần lớn đều không có khoa sơ sinh nên việc dồn bệnh nhân lên tuyến trên là tất yếu. Bên cạnh đó, việc tuyến dưới không thực hiện tốt công tác dự phòng bệnh sơ sinh như uống vitamin K sau đẻ, tiêm phòng cho sản phụ đẻ non, suy hô hấp, hồi sức sơ sinh rất yếu nên những bệnh nhi chuyển lên BV Nhi là những bệnh nặng. “Đề nghị Bộ Y tế chỉ xây dựng mô hình sản nhi, thay vì xây dựng khoa sản tại các BV tuyến tỉnh, huyện”- TS Liêm nói.

Theo đánh giá của ngành y tế, hiện nay các trạm y tế xã chỉ thực hiện công tác phòng bệnh, các công việc đỡ đẻ thông thường, cung ứng thuốc thiết yếu... không được thực hiện tốt. Trong điều tra khảo sát về mức sống của người VN cho thấy, chỉ có khoảng 15% người dân đến khám chữa bệnh tại trạm y tế xã khi ốm.

Việc ít sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh tại trạm y tế xã, cũng là một trong những nguyên nhân giải thích cho tình trạng quá tải trong khám chữa bệnh ở các bệnh viện tuyến trên do hệ thống chuyển tuyến bị phá vỡ, trong khi trạm y tế xã lại là cơ sở y tế đầu tiên tiếp cận với người dân trong cộng đồng.

Trong nhiều nghiên cứu của Bộ Y tế về hoạt động của trạm y tế xã cũng thấy, tình trạng thiếu trang thiết bị là rất phổ biến ở hầu hết các trạm y tế xã. Chỉ có khoảng 2/3 số trạm có các bộ trang thiết bị còn sử dụng tốt. Hầu hết, các xã đều có trạm y tế nhưng so với chuẩn quốc gia về y tế xã thì trên 90% chưa đạt yêu cầu.

Thiếu 10 tỉ đồng cho giai đoạn 2008 - 2010

Tại buổi lễ bàn giao này, tình hình hoạt động y tế 6 tháng đầu năm và hoạt động trọng tâm 6 tháng cuối năm 2007 của các tỉnh phía Bắc cũng được hội nghị đặc biệt quan tâm. Theo báo cáo của Bộ Y tế, nhu cầu đầu tư theo quy hoạch phát triển ngành đến năm 2010 và tầm nhìn 2020, đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 153, là rất lớn nhưng nguồn vốn lại rất hạn chế.

Theo ước tính, nhu cầu đầu tư toàn ngành giai đoạn 2008 - 2010 khoảng gần 31.000 tỉ đồng. Nhưng với mức đầu tư như hiện nay, mỗi năm khoảng 6.000 - 7.000 tỉ đồng, thì tối đa chỉ có thể được khoảng 20.000 tỉ đồng. Như vậy, còn thiếu trên 10.000 tỉ đồng, dẫn đến tiến độ thực hiện các dự án chậm, đầu tư chưa đồng bộ giữa nhà cửa, trang thiết bị và đào tạo, hiệu quả đầu tư còn hạn chế ở một số cơ sở y tế.

Cơ chế, chính sách về tài chính y tế còn nhiều bất cập, chưa đáp ứng với thực tiễn hoạt động của các cơ sở y tế trong nền kinh tế thị trường. Chính sách viện phí cũng là một trong những vấn đề bất cập. Hiện nay, vẫn chỉ thu một phần viện phí theo Nghị định 95 của Chính phủ và đến nay Nghị định này vẫn chưa được sửa đổi, bổ sung.

Vừa qua, Liên bộ đã ban hành Thông tư liên tịch bổ sung khung giá của khoảng 1.000 dịch vụ y tế nhưng vẫn chỉ là giải pháp tình thế, và cơ cấu thu viện phí còn chưa đầy đủ, chưa có quy định thu vật tư tiêu hao, chưa thu chi phí duy tu, bảo dưỡng, sửa chữa, khấu hao.

Bên cạnh đó, quyền lợi của người tham gia bảo hiểm y tế (BHYT) được mở rộng, chi phí khám chữa bệnh ngày càng lớn nhưng mức đóng BHYT còn thấp, dẫn đến khả năng mất cân đối quỹ nếu không điều chỉnh mức đóng. Việc thụ hưởng các dịch vụ y tế khi ốm của người nghèo tại một số địa phương còn thấp, công tác thông tin tuyên truyền chưa tốt, nhiều người nghèo còn chưa biết được quyền lợi của mình khi đi khám chữa bệnh. Người nghèo chủ yếu đi khám chữa bệnh tại tuyến huyện, xã (khoảng 65%) nhưng cơ sở vật chất còn thiếu thốn nên chưa cung cấp được nhiều dịch vụ y tế cho người nghèo.

Về chi sự nghiệp y tế từ ngân sách địa phương, hiện nhiều địa phương vẫn chưa đảm bảo mức chi theo đầu dân. Một số địa phương mới bố trí bằng 80-90% so với định mức theo đầu dân. Tiền lương và các khoản chi cho nhân sự đã chiếm tới 70-80% ngân sách nên các đơn vị không có kinh phí để chi hoạt động, sửa chữa, duy tu bảo dưỡng sắm tài sản dẫn đến tài sản xuống cấp nhanh.

Một số nội dung chi đã được Thủ tướng Chính phủ quyết định (tại Quyết định 151) nhưng các địa phương không bố trí như phòng chống một số bệnh không lây nhiễm (tim mạch, đái tháo đường, ung thư), sức khỏe sinh sản, an toàn truyền máu...   

  Vân Khánh