Các công ty sữa đồng loạt tăng giá
GiadinhNet - Từ tháng 1/2010, giá sữa tăng trung bình 10% khiến các bà mẹ không khỏi lo lắng, hoang mang.
> Giá sữa ở Việt Nam: Cao nhất thế giới?
Doanh nghiệp “lách”
 |
|
Nhiều hãng sữa công bố giá bán mới từ 9/1 tới. |
Không chỉ các nhãn hàng sữa nước ngoài tăng từ 7% trở lên (Duch Lady tăng trên 5% …) mà các hãng sữa trong nước như Vinamilk cũng không chịu “kém phân” khi đã kịp tăng trước đó (tháng 12/2009) với mức trung bình là 6-10%, trong đó có mặt hàng tăng kỷ lục: 27% - 28% (Star Step 2 loại hộp thiếc và hộp giấy 400g)! Hancofood là doanh nghiệp đầu tiên niêm yết giá bán sữa mới từ 1/1. Một số hãng khác tuyên bố tăng giá từ 9/1. Công ty Friesland Campina Việt Nam, nhà sản xuất sữa thương hiệu Cô gái Hà Lan Friso, tăng thêm khoảng 10%, riêng mặt hàng sữa nước tăng 2%.... Lý do được các hãng này giải thích là do chi phí cao, nguyên liệu đầu vào tăng mạnh, biến động tỷ giá...
Theo đánh giá của ông Trần Đình Điển, Phó Cục trưởng Cục Quản lý giá, Bộ Tài chính trong một cuộc họp liên quan đến giá sữa, nguyên nhân khiến giá sữa trong nước tăng cao là do sản lượng sữa sản xuất trong nước hiện chỉ đáp ứng 28% nhu cầu, còn lại là nhập khẩu (trong đó có 50% là nguyên liệu và 22% sữa thành phẩm). Nguyên liệu để sản xuất sữa bột thành phẩm trong nước được nhập khẩu 100%.
Một vấn đề cần làm rõ là sự chênh lệch giữa giá nhập vào và giá bán ra của một nhãn hàng là không thể kiểm soát được. Những nhãn hàng hiện chỉ có văn phòng đại diện của công ty sản xuất tại Việt Nam thì việc kiểm tra thông số này lại càng khó khăn. Với lý do tôn trọng nhà nhập khẩu và phân phối, các cơ quan chức năng rất khó để biết giá thật và chính xác vì chỉ còn cách “muốn biết thì ra nước ngoài mà hỏi”.
Trên thực tế, từ đầu tháng 12/2009, nhiều công ty kinh doanh sữa đã rục rịch tăng giá thêm 5-7%, tùy theo các sản phẩm sữa nước hay sữa bột. Mỗi đợt điều chỉnh, mang tiếng là chỉ vài phần trăm, nhưng với tần suất dày đặc, khi cộng dồn các đợt lại cũng đủ khiến giá sữa Việt Nam vào hàng cao trên thế giới.
Sữa là mặt hàng thiết yếu nằm trong danh mục bình ổn giá, vì thế, năm 2008, Bộ Tài chính đã có thông tư 75 quy định khi có biến động, Nhà nước có quyền can thiệp bình ổn giá, thậm chí có quyền áp đặt giá khung, giá trần. Tuy nhiên, điều kiện để có thể bình ổn giá lại rất… “khó”, đó là nếu giá sữa tăng liên tục trong 15 ngày và mức tăng lên đến trên 20% so với thời điểm trước tăng giá.
Nhìn thấy khe hở này, các doanh nghiệp phân phối sữa bắt đầu áp dụng “chiêu bài” tăng giá nhỏ giọt và đều đặn! Nhiều hãng sữa đã tăng giá vài ba lần, mỗi lần từ vài đến hơn chục phần trăm! Ví dụ như: Similac IQ 900g cho trẻ từ 0 đến 6 tháng tuổi có giá bán 363.100đồng/hộp, Similac Gain IQ 900g có giá 357.200 đồng/hộp hay Gain Plus IQ 900g có giá 330.300 đồng/hộp. Vinamilk cũng vậy, năm nào cũng tăng giá: tháng 12/2009; tháng 12/2008, và trước đó là tháng 11/2007. Mới chỉ 6 tháng đầu năm 2009, Vinamilk đã đạt kế hoạch lợi nhuận cả năm 2009, vậy mà, tháng 12/2009 vừa qua, Vinamilk cũng đã lại tăng giá, thậm chí có sản phẩm tăng đến 27% hay 28%.
Giá sữa cứ ngày càng được đẩy lên cao trong khi các cơ quan chức năng bó tay hoặc các biện pháp đưa ra chưa đồng bộ và thiếu công bằng và thực tế cho các mô hình hoạt động khác nhau của các công ty sữa kinh doanh tại Việt Nam.
Giải pháp nào?
Ông Nguyễn Tiến Thỏa, Cục trưởng Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính), cho biết sữa là mặt hàng không thuộc nhóm phải đăng ký giá bán với cơ quan quản lý nên việc tăng giá có hợp lý hay không, Bộ Tài chính cũng chưa thể khẳng định được. Tuy nhiên, ông Thỏa cho rằng đã có dấu hiệu cho thấy các hãng sữa đang tăng giá kiểu "lách" luật. Nghĩa là mỗi lần điều chỉnh họ chỉ tăng dưới 10%, trong khi theo quy định nếu vượt 20%, cơ quan chức năng có quyền yêu cầu hạ giá bán theo Pháp lệnh Giá.
Giá sữa tăng cao, người tiêu dùng đang phải gánh quá nhiều loại chi phí trong khi đó, đầu tư cho nghiên cứu khoa học để tăng chất lượng sữa thì không có nhiều nhãn hàng ưu tiên hoặc làm được. Để tìm được những vi chất cần thiết, tìm ra hàm lượng hợp lý và có được các thử nghiệm lâm sàng với trẻ em và phụ nữ không hề dễ dàng gì. Những chi phí khoa học dinh dưỡng mang lại lợi ích to lớn cho người tiêu dùng thì cũng cần phải được tính đến khi xem xét yếu tố hình thành giá của các sản phẩm sữa.