Các giám đốc bệnh viện: Tâm tư trước thềm 2009

Nỗi lòng bệnh viện công

BS Nguyễn Văn Giao.

Ngoài ra, lương thấp cũng là một vấn đề của bệnh viện công. Khi lương không đủ, bác sĩ phải tranh thủ làm thêm, có thể nhận quà biếu của bệnh nhân, cáu gắt với bệnh nhân… Chúng tôi thường xuyên tổ chức những lớp học giao tiếp với bệnh nhân, lớp tư vấn tâm lý để các bác sĩ phục vụ bệnh nhân tốt hơn và tránh khỏi những stress dẫn đến cáu gắt với người khác (kể cả đồng nghiệp chứ không chỉ bệnh nhân). Riêng với chuyện nhận quà biếu hay không, bệnh viện không ra lệnh cấm nhưng đưa ra những cảnh báo cho các bác sĩ như không nên nhận bất cứ quà gì của người nhà bệnh nhân trước khi mổ hoặc điều trị vì không ai dám chắc rằng ca bệnh đó 100% chữa được. Nếu bác sĩ nhận tiền của bệnh nhân mà không cứu được thì dù là nguyên nhân khách quan cũng rất không tốt cho bác sĩ. Còn khi mọi việc tốt đẹp, bệnh nhân cảm ơn thì việc nhận hay không là tùy mỗi người.

Với mức lương thấp, tình trạng các bác sĩ chạy sang bệnh viện tư rất nhiều. Điều này có thể thông cảm. Nhưng thực tế thời gian qua cho thấy, nhiều người vỡ mộng khi đến bệnh viện tư làm việc, muốn quay trở về lại không được nữa. Lý do là, ban đầu bệnh viện tư trả lương cao để kéo họ về, nhưng sau đó, viện rằng kết quả kinh doanh kém nên bệnh viện tư phải hạ lương xuống cho phù hợp. Ngoài ra, làm việc không hợp ê-kíp, máy móc thiết bị không đồng bộ… cũng làm các bác sĩ chán nản. Nhiều người đi rồi xin về lại, nhưng lúc ấy lãnh đạo bệnh viện có muốn giúp cũng không được vì chế độ của họ tính theo thâm niên công tác bị cắt, nay phải tính lại từ đầu và biên chế người khác cũng đã thay rồi…. Tôi nghĩ rằng, các bác sĩ nên cẩn trọng khi quyết định ra khỏi bệnh viện công.

Bản thân tôi, sau 34 năm làm việc trong ngành Y, tôi vẫn mong muốn một điều, đó là làm sao có được chính sách bảo hiểm y tế toàn dân. Nhiều người khoẻ nuôi những người ốm, chứ không phải khi nào có bệnh mới đóng bảo hiểm trong một thời gian theo luật định chỉ để hưởng quyền lợi. Cần quy định ai cũng phải đóng bảo hiểm Y tế, không chỉ có người đi làm. Nếu người nào nghèo quá, không có tiền thì Nhà nước phải lo cho họ. Tiền bảo hiểm Y tế, ngoài việc dành cho người ốm đau còn để đầu tư thêm cho ngành Y tế từ đào tạo đến thiết bị.

Chờ khám bệnh tại Bệnh viện Bình Dân (Ảnh: Internet).

BS Nguyễn Chí Hùng.

Giám đốc Bệnh viện Bình Dân Nguyễn Chí Hùng:

Chính sách viện phí và bảo hiểm y tế hiện nay giúp cho một số người hưởng siêu lợi nhuận. Một người khi phát hiện mình bị bệnh thận liền chạy đi đóng bảo hiểm. Sau khi nộp 400 ngàn đồng, họ vào viện và hưởng mỗi lần chạy thận 500 ngàn đồng và cứ thế kéo dài các điều trị khác. Vậy không phải là siêu lợi nhuận sao? Bảo hiểm y tế không dành cho cộng đồng, chỉ dành cho những người có bệnh là không hợp lý. Cần có chính sách bảo hiểm toàn dân.

Trong khi đó bệnh viện ngày một đầu tư nhiều hơn với máy lạnh, chỗ ngồi mát, bảng điện tử gọi khám bệnh… lại chỉ được thu một phần viện phí của người dân: 3.000/người và 10.000/giường – một cái giá quy định từ thế kỷ trước.

Nếu bệnh viện khám dịch vụ thì phải đóng thuế 28% như một doanh nghiệp. Nghị định 43 quy định cho phép giám đốc bệnh viện được tự chủ về tài chính và nhân sự nhưng thực tế tất cả đều phải báo cáo trước khi làm. Tại sao không cho bệnh viện được tách riêng nguồn thu ngân sách và nguồn thu của bệnh viện để chúng tôi chủ động hơn trong đầu tư thiết bị và nhân lực?

Vừa qua có ý kiến nói rằng, các bệnh viện công tại TP HCM “thích quá tải” khi đầu tư càng ngày càng nhiều máy móc tốt, quảng bá kỹ thuật cao, đưa thêm nhiều dịch vụ cho bệnh nhân để lôi kéo người bệnh về mình. Tôi không nhất trí quan điểm này, bởi lẽ bệnh viện phải ngày một phát triển thêm, phải phục vụ người bệnh ngày một tốt hơn mới là đúng chứ.  Muốn tránh quá tải bệnh viện, cần phải nâng năng lực của các bệnh viện gần TP HCM như Đồng Nai, Bình Dương, Long An. Ví dụ, hiện cả phía Nam chỉ có 2 bệnh viện có khoa Nam học là Bình Dân và Đại học Y dược. Hai khoa này lúc nào cũng quá tải, không phải chúng tôi quảng bá để thu hút họ mà là không còn ở đâu có khoa này nữa. Nhưng dù đông bệnh nhân bao nhiêu chúng tôi vẫn cứ phải tăng cường các hoạt động phục vụ bệnh nhân

Việc các bác sĩ chạy ra bệnh viện tư là bình thường, nhưng theo tôi biết không quá 10%. Họ ra đi vì nhiều nguyên nhân, không phải chỉ vì lương thấp mà còn vì chưa được thể hiện hết chuyên môn, môi trường làm việc không tốt. Nhưng vấn đề ở đây, theo tôi lại là việc, bệnh viện công đào thải nhân viên rất khó, phải làm đủ mọi bước, thủ tục rất mất thời gian. Còn với người muốn đi thì lại yêu cầu “phải ký cho đi theo nguyện vọng”. Điều này sẽ khiến người giỏi đi dễ còn người kém muốn thải không xong.

Riêng về vấn đề Y đức, tôi thấy đi vào bệnh viện mà có tấm biển “Đề nghị bệnh nhân không đưa tiền cho bác sĩ” rất phản cảm. Điều này làm cho bệnh nhân nghĩ rằng, tiêu cực luôn luôn có trong các bác sĩ, đưa tiền là họ nhận ngay. Mỗi người đều có tự trọng nghề nghiệp của mình, và bác sĩ cũng thế, họ sẽ không làm những điều ảnh hưởng đến uy tín.

Tâm tư bệnh viện tư

Tổng Giám đốc Bệnh viện Hoàn Vũ Nguyễn Hữu Tùng

Cơ chế thoáng và đầu tư cơ sở vật chất tốt, bệnh viện tư đang đáp ứng được những yêu cầu mà bệnh viện công không có được. Nếu chỉ quan niệm là phục vụ bệnh nhân (kêu đâu làm đó) thì chưa đủ, mà phải làm dịch vụ (thực hiện cả những công việc không được yêu cầu nhưng thấy điều đó là tốt hơn, tiện lợi hơn cho bệnh nhân).

Với ngành Y tế của nước ta, tôi vẫn cho rằng việc giáo dục kiến thức về sức khoẻ cho dân là cốt lõi. Người dân vào bệnh viện phải biết hỏi bác sĩ cho mình hoặc người thân uống thuốc gì, tại sao dùng thuốc đó. Người dân phải tự có ý thức khám sức khoẻ định kỳ, có bác sĩ theo dõi sức khoẻ cho gia đình mình, phải được chăm sóc bằng hồ sơ bệnh án từ khi mới lọt lòng. Để có ý thức này, môn học sức khoẻ phải có trong nhà trường. Đây chính là một phần của Y tế dự phòng. Mỗi gia đình phải biết phòng bệnh, phải biết những triệu chứng của các bệnh thông thường để tự phát hiện bệnh của mình và thời điểm sớm nhất. Hiện hầu hết người VN bị bệnh hiểm nghèo đều chỉ phát hiện được vào… giai đoạn cuối. Lúc đó thì bệnh viện tốt, bác sĩ giỏi đến đâu cũng không cứu chữa nổi. Y tế dự phòng của nước ta chưa thực hiện hết các biện pháp để chăm sóc và bảo vệ nhân dân.

Bệnh viện khách sạn là một khái niệm mới ở VN và chúng tôi quyết tâm xây dựng theo tiêu chuẩn phục vụ của một khách sạn 5 sao và đảm bảo các kỹ thuật cao cho công tác chuyên môn. Người bệnh nghĩ đến bệnh viện là sợ nhưng đến Vũ Anh sẽ thấy như được đi an dưỡng ở một khu resort.  Chữ khách sạn đồng thời có điều dưỡng và phục vụ phòng. Với ý kiến cho rằng, bệnh viện Khách sạn (hotel hospital) chúng tôi dùng không đúng, không giống ai, vì trên thế giới chỉ có bệnh viện tiện nghi (hospital facilities). Nếu chúng tôi gọi là khách sạn thì thảm trải sàn là một trong những nơi có nhiều vi khuẩn mất vệ sinh nhất. Tôi không nghĩ như vậy, đâu nhất thiết chúng tôi phải có thảm và thảm đó cũng được vệ sinh thường xuyên thì vẫn đảm bảo vệ sinh. Một bệnh viện sang trọng với các dịch vụ như ở khách sạn thì có thể gọi là bệnh viện khách sạn.

Việc các bác sĩ bệnh viện  công ra làm cho các bệnh viện tư cũng rất tốt. Bản thân tôi trước đây làm ngành dược và khi mở bệnh viện này tôi cũng xin ra ngoài vì đã chọn như thế. Khi xây dựng bệnh viện, tôi đã tự tay làm rất nhiều việc, từ chọn những viên gạch, đặt ở đâu cho đến việc chọn mua các máy móc hiện đại.

Ở Vũ Anh, ngoài những bác sĩ chủ chốt, bệnh viện hợp tác với các bác sĩ vẫn đang còn làm việc tại các bệnh viện khác. Điều này giúp chúng tôi gỉai quyết vấn đề thiếu nhân lực.

Hiện các chính sách của nhà nước với bệnh viện tư đã bớt nhiều rào cản, giảm bớt sự phân biệt giữa bệnh viện công và bệnh viện tư. Thuế cho các bệnh viện tư cũng giảm và Vũ Anh còn được vay vốn kích cầu mấy chục tỉ. Trước tình hình kinh tế khó khăn, bệnh viện phải gắng vượt qua chứ không thể trông chờ vào sự hỗ trợ mãi của Nhà nước.