Các trường Đại học điêu đứng vì thiếu giáo sư thỉnh giảng
Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành quy định: Chỉ những người có học hàm giáo sư, phó giáo sư mới được phép thỉnh giảng trong các ĐH. Quyết định này đã làm nhiều ĐH điêu đứng.
ĐH Quốc gia TP HCM với năm trường, khoa thành viên, có 2.303 cán bộ giảng dạy, nhưng chỉ có 164 Giáo sư (GS) và Phó giáo sư (PGS). Còn những trường dân lập, tư thục khác thì số GS, PGS đếm trên đầu ngón tay.
'Bói' không ra Giáo sư và Phó giáo sư
Tính đến tháng 8/2008, cả nước có 369 ĐH, CĐ với hơn 1,6 triệu sinh viên (SV), nhưng chỉ có 56.120 giảng viên (GV), tỷ lệ 28,5 SV trên một GV. Trong đó, chỉ có 314 GS và 1.845 PGS. Tính trung bình, gần 743 SV mới có một GS, PGS. Nếu tính cả 363.619 SV vừa trúng tuyển ĐH, CĐ năm 2008 thì tỷ lệ SV trên GS, PGS còn cao hơn nhiều.
Tuy nhiên, theo thống kê của Hội đồng Chức danh Nhà nước, chỉ có hơn 60% GS, PGS đang trực tiếp giảng dạy tại các trường ĐH, CĐ; gần 30% đang làm việc ở các viện nghiên cứu; 10% đảm nhiệm công tác quản lý và các công việc khác.
Ông Nguyễn Quốc Hợp, Trưởng phòng Đào tạo, ĐH dân lập Văn Hiến, than vãn: “Trường phải mời hơn 200 GV thỉnh giảng mới đáp ứng được công tác đào tạo. Những ngành như tin học, ngoại ngữ thì tìm đâu ra đủ GS, PGS để mời thỉnh giảng?”.
Ông Nguyễn Quốc Hợp, Trưởng phòng Đào tạo, ĐH dân lập Văn Hiến, than vãn: “Trường phải mời hơn 200 GV thỉnh giảng mới đáp ứng được công tác đào tạo. Những ngành như tin học, ngoại ngữ thì tìm đâu ra đủ GS, PGS để mời thỉnh giảng?”.
 |
|
Các trường ĐH, CĐ sẽ gặp khó khăn với quy định chỉ có GS, PGS mới được thỉnh giảng. |
Tất cả gặp khó
Tiến sĩ Phạm Tấn Hạ, Phó trưởng phòng Đào tạo, ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn TP HCM, nói rằng, quyết định này có một số điều khoản gây khó cho nhà trường. Ngoài quy định học hàm, còn yêu cầu GV thỉnh giảng phải có công trình khoa học được công bố, có sách chuyên khảo, đề tài nghiên cứu… Những người như thế thực sự rất ít. Một số môn học, như tiếng Nhật, tiếng Hàn… có “bói” cũng khó tìm được GS, PGS để mời thỉnh giảng.
|
Thù lao cho GV thỉnh giảng tùy thuộc vào điều kiện của các trường, nhưng nhìn chung, thù lao của trường công lập thấp hơn. Trung bình,một GV thỉnh giảng của ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn TP HCM được trả 40.000 - 50.000 đồng một tiết. Tại ĐH dân lập Tây Đô, GV là thạc sĩ, tiến sĩ được trả 60.000 - 70.000 đồng một tiết, còn GS, PGS được trả trung bình 80.000 đồng một tiết. |
Gặp khó khăn nhiều nhất là các trường dân lập. Nếu “chiếu” quyết định này xuống, trường nào cũng “mắc kẹt”.CĐ Văn hóa - Nghệ thuật và Du lịch Sài Gòn đang rối bời vì không biết tìm đâu cho đủ số GV đứng lớp theo quy định. Tiến sĩ Vũ Khắc Chương, Hiệu trưởng nhà trường, cho rằng: “Tất cả các trường, kể cả công lập hay dân lập, đều có khó khăn về đội ngũ giảng dạy”.
Cùng tâm trạng, ông Nguyễn Văn Mừng, Trưởng phòng Đào tạo, ĐH Tây Đô than thở: “Trung bình một học kỳ, trường phải thuê gần 80 GV và chỉ có ba trong số đó là PGS. Với quyết định này, chắc chắn công tác giảng dạy của trường sẽ khó khăn hơn rất nhiều”.
Cùng tâm trạng, ông Nguyễn Văn Mừng, Trưởng phòng Đào tạo, ĐH Tây Đô than thở: “Trung bình một học kỳ, trường phải thuê gần 80 GV và chỉ có ba trong số đó là PGS. Với quyết định này, chắc chắn công tác giảng dạy của trường sẽ khó khăn hơn rất nhiều”.
Theo nhiều ĐH, nếu quyết định này “ép” xuống thì cuộc cạnh tranh mời gọi GS, PGS giữa các ĐH sẽ diễn ra quyết liệt. Bà Trần Thị Hà, Vụ trưởng Vụ Giáo dục ĐH, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, văn bản này do Vụ Khoa học và Công nghệ đề xuất, nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy ở bậc ĐH, CĐ.
Ông Tạ Đức Thịnh, Vụ trưởng Vụ Khoa học và Công nghệ, Bộ Giáo dục và Đào tạo, giải thích: “Vụ đề xuất với Bộ ban hành quyết định này vì nhiều ý kiến cho rằng từ nhiều năm nay, các giảng viên thỉnh giảng có chuyên môn yếu, chất lượng giảng dạy không đảm bảo”. Tuy nhiên, ông Thịnh cũng cho biết sẽ lắng nghe ý kiến phản hồi và sẽ chỉnh sửa, bổ sung nếu hợp lý.
Ông Tạ Đức Thịnh, Vụ trưởng Vụ Khoa học và Công nghệ, Bộ Giáo dục và Đào tạo, giải thích: “Vụ đề xuất với Bộ ban hành quyết định này vì nhiều ý kiến cho rằng từ nhiều năm nay, các giảng viên thỉnh giảng có chuyên môn yếu, chất lượng giảng dạy không đảm bảo”. Tuy nhiên, ông Thịnh cũng cho biết sẽ lắng nghe ý kiến phản hồi và sẽ chỉnh sửa, bổ sung nếu hợp lý.
|
Đẩy ĐH vào con đường không lối thoát
GS. Phạm Phụ, ĐH Quốc gia TP HCM, cho biết: “Trong nhiều năm qua, việc tăng tỷ lệ GV thỉnh giảng là xu thế chung trên thế giới. Năm 2007, ngay cả nền giáo dục ĐH của Mỹ cũng đã có đến 43% là GV thỉnh giảng. Riêng ở các trường CĐ cộng đồng, tỷ lệ GV thỉnh giảng lên đến 64%. Còn về trình độ, trong số GV thỉnh giảng, ngay cả ở ĐH của Mỹ, cũng có đến khoảng 46% có trình độ thạc sĩ, khoảng 10% có trình độ cử nhân, chỉ có khoảng 5% là GS và PGS. Việt Nam có lẽ cũng không là ngoại lệ. Hơn nữa, số GS và PGS trong toàn bộ hệ thống giáo dục ĐH của Việt Nam chỉ chiếm khoảng 1%. Vì vậy việc quy định GV thỉnh giảng phải là GS và PGS sẽ đẩy các ĐH dân lập, những cơ sở ĐH có tỷ lệ GV thỉnh giảng lớn vào con đường không có lối thoát. |
Theo Đất Việt