Cái cây tiêu biểu

Không thể biết chính xác từ bao giờ đường phố Hà Nội mọc lên những cây xà cừ và từ bao giờ xà cừ trở thành biểu tượng của những con phố lớn rợp bóng râm, cổ kính. Chỉ nghe nói loài cây được người Pháp mang từ Trung Phi đến này ưa sáng, dễ trồng, phát triển rất nhanh trên mọi địa hình, mọi loại đất. Và bây giờ, nó nhan nhản trên phố phường, công viên, trường học..

Rõ ràng bản thân loài cây này vô tội, nhưng rõ ràng trong các vụ bật gốc, đè chết người, phá hoại xe trong mưa bão…, xà cừ được “gọi tên” nhiều nhất. Đã từng có tranh cãi rằng, nên tiếp tục trồng xà cừ trên đường phố hay không? Năm 2012, khi cây xà cừ đè nát người lái xe tội nghiệp trên phố Lò Đúc, GS.TS Nguyễn Lân Hùng đã phải lên tiếng cảnh báo phải di chuyển hết xà cừ ra khỏi nội đô, rằng Hà Nội đang mắc sai lầm về chiến lược trồng cây xanh.

Nhưng rồi, câu chuyện này chìm vào quên lãng. Xà cừ cũ cứ to mãi, xà cừ mới lại được trồng trên phố vừa mở. Lâu cây không đổ, không ai…chết, nên mối lo ấy như bị giông bão cuốn đi cùng. Và trong trận lốc khủng khiếp tối 4/5 ở Thủ đô, cái cây “tiêu biểu” ấy lại cướp đi một mạng sống nữa. Lại khiến người dân lo sợ mỗi khi ra đường trời mưa gió, lại tốn công sức của chuyên gia, nhưng không biết có làm các nhà “chiến lược” về cây xanh bận tâm?

Lại nói về chiến lược. Nếu ai đã đến Hải Phòng sẽ thấy loài cây tiêu biểu là phượng và điệp được trồng xen kẽ trên từng con phố. Chúng đủ lớn để làm mát, đủ đẹp để thành đặc sản. Nếu ai đã từng lang thang trên phố Kim Mã của Hà Nội sẽ ao ước, bằng lăng một ngày nào đó được phủ kín Thủ đô. Chúng đủ lớn để làm mát, đủ sặc sỡ để làm đẹp phố phường và đủ an toàn trước lốc tố.

Có vẻ như, người ta đang muốn trồng một loại cây lớn thật nhanh như xà cừ, thật to, thật mát cho sớm… được việc, cho thật dễ dàng trong nhiệm kỳ công tác của mình, chứ ít ai chịu nhìn về vài chục năm sau, về vẻ đẹp của đường phố, về một loại cây tiêu biểu. Ước gì họ biết lãng mạn hơn.

Lại nói về tiêu biểu. Hải Phòng có phượng đỏ, chắc nhiều người ao ước bằng lăng tím dải khắp Thủ đô. Nhưng thực tại là, xà cừ, dù đã đè chết hai người, đè nát bao nhiêu cái xe, mới đích thực là loại cây tiêu biểu của Hà Nội.