Cái chết giải thoát áp lực bệnh tật?

Điểm kết một cuộc đời

Nạn nhân là chị Voòng Săn Dếnh (tên thường gọi là Dính), 49 tuổi; chị Dính bỏ nhà ra đi từ lúc 2h sáng, khác với thường lệ là sáng tỏ mặt chị mới cùng các bà hàng xóm đi bộ quanh khu vực Văn Miếu. Cả nhà ngạc nhiên, nên tảng sáng vội đi tìm.

Cuối cùng, tại hồ Văn, người ta tìm thấy chiếc xe đạp và một số đồ dùng của chị vứt trên bờ nên cho rằng chị đã nhảy xuống hồ tự tử. Một số người tình nguyện nhảy xuống hồ tìm, và đến 10h sáng ngày 12/9, xác chị đã được vớt lên. Phía công an xác nhận, đây là một vụ tự tử (trước khi nhảy xuống hồ, chị Dính đã tự cắt cổ gân tay mình để làm đứt động mạch).

Theo anh Nguyễn Tiến Minh, cảnh sát khu vực phụ trách cụm dân cư nơi chị Dính sinh sống, gia đình chị Dính thuộc vào diện khó khăn. Một căn nhà chỉ khoảng chưa tới 15m2 nhưng có đến 6 nhân khẩu. Được biết, chị Dính là lao động chính trong gia đình với gánh bánh cuốn bán vào buổi chiều hằng ngày.

Một số dấu hiệu báo trước ý định tự sát - Rối loạn tâm thần (trầm cảm nói chung, nghiện rượu, rối loạn nhân cách); - Các bệnh cơ thể (giai đoạn cuối, đau đớn hoặc suy kiệt do bệnh AIDS); - Có hành vi tự sát trong quá khứ; - Tiền sử gia đình có tự sát, nghiện rượu hoặc rối loạn tâm thần khác; - Tình trạng ly hôn, goá hoặc sống độc thân; - Sống cô đơn (cách ly xã hội); - Thất nghiệp hoặc nghỉ hưu; - Phải chịu các tang tóc từ lúc còn thơ ấu.

Chị Đỗ Thị Biên, người suốt 20 năm nay vẫn ngồi bán cốm ngay trước ngõ nhà chị Dính kể rằng, bao nhiêu năm nay, chị Dính phải chăm nuôi bố mẹ ốm đau (ông bà vừa mất cách đây không lâu). Người chị gái của chị Dính cũng không tự lao động nuôi mình được mà phải trông cậy vào chị Dính. Bản thân chị Dính thì đã li hôn với chồng cách đây hơn 20 năm, một mình nuôi cô con gái nay đã ngoài 20 tuổi ăn học.

Mới đây, khi phát hiện ra mình bị bệnh nan y, chị rất buồn. Và có lẽ vì quá hiểu với chuyện phải chăm bẵm người ốm đau, cũng như muốn trút bỏ những muộn phiền cho bản thân, trút bỏ gánh nặng cho con cái, gia đình, nên chị đã chọn cách tiêu cực nhất: Tìm lối thoát bằng cái chết.

Những người hàng xóm của chị Dính cho hay, chị là một người phụ nữ hiền lành, không cãi cọ với ai bao giờ. Anh Minh cũng cho hay, thời gian gần đây, con gái chị về ở với người bố đẻ của cháu, cũng sống cùng khu dân phố đó. Ông này cũng mắc bệnh, không tự lao động kiếm sống được.

Trầm cảm – một tác nhân của tự sát

Tại sao một người phụ nữ đã có đủ nghị lực trong từng ấy năm trời để trông nom bố mẹ già yếu, nuôi con nhỏ học hành đến nơi đến chốn, là chỗ dựa của chị, của con, vượt qua muôn vàn khó khăn... lại tìm cách quyên sinh để giải thoát tất cả? Theo BS Lê Thanh Hồi, Giám đốc BV Tâm thần ban ngày Mai Hương, có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến ý định tự sát, trong đó tự sát do áp lực bệnh tật không phải là hiếm. Khi một người rơi vào hoàn cảnh quá túng bấn, nhưng lại trong tình cảnh tất cả người thân đều trông chờ vào mình, người đó sẽ gồng mình lên để chịu đựng, để vượt qua tất cả. Nhưng sau đó, bản thân mình cũng không thể lo cho mình được nữa, người đó sẽ rơi vào tình trạng tuyệt vọng và dễ nghĩ quẩn, rằng mình đang là gánh nặng cho người thân. Do đó, họ tìm cách loại bỏ chính mình.

Tự sát không phải một bệnh nhưng những rối loạn tâm thần diễn ra trong cơ thể con người chính là một trong những yếu tố chính gây nên ý định tự sát. BS Hồi cho biết, tất cả các thể của rối loạn cảm xúc đều liên quan đến tự sát, trong đó đặc biệt phải kể đến là trạng thái trầm cảm. Trầm cảm thường được biểu hiện bằng các cung bậc tâm trạng như mệt mỏi, buồn chán, thiếu tập trung, lo lắng, cáu kỉnh, rối loạn giấc ngủ, đau nhiều ở các bộ phận cơ thể. Với các bác sĩ, những biểu hiện đó cũng chính là những tiêu chí để đánh giá nguy cơ tự sát.

Theo kinh nghiệm của các bác sĩ tâm thần, ở những người có bệnh mãn tính, đặc biệt là bệnh nan y như ung thư, nguy cơ tự sát cao nhất là vào lúc được xác định chẩn đoán và trong hai năm trước giai đoạn cuối của bệnh (với các trường hợp khối u có tiến triển). Với trường hợp chị Dính, không loại trừ chị đã phải trải qua những giai đoạn cảm xúc tương tự như vậy khi nhận được tin mình bị bệnh ung thư. Các bác sĩ cũng cảnh báo, những người có bệnh mạn tính như tim mạch, xương khớp, rối loạn dạ dày... đều dễ có ý định tự sát.

Tiến sĩ xã hội học Trịnh Hoà Bình (Viện Khoa học xã hội Việt Nam): “Bệnh tật dễ làm nhiều người tuyệt vọng!” Tự sát là một hiện tượng tâm lý. Những người bị áp lực trong cuộc sống, thường dễ xảy ra tự vẫn. Những lúc như thế họ cảm thấy tuyệt vọng, không đường thoát. Đặc biệt, với những người ý chí không đủ mạnh để vượt qua những khó khăn trong cuộc sống và nẩy sinh ý nghĩ buông xuôi, kết liễu cuộc đời. Những người có bệnh tật thường được liệt vào nhóm đối tượng có cấu trúc nhân cách yếu. Trong khi những người có nhân cách mạnh sẵn sàng đương đầu và quyết tâm vượt qua bệnh tật thì những người  này thường không đủ bản lĩnh, yếm thế, tuyệt vọng và thấy cuộc sống mất hết ý nghĩa. Đặc biệt, chứng trầm cảm là yếu tố kích hoạt cho việc tự sát. Rất nhiều người bị trầm cảm nhưng ở thể nhẹ nên không phát hiện ra. Họ thường thu mình, nặng về độc thoại nội tâm và không hoà nhập. Biểu hiện của thể nặng thường là khép mình tuyệt đối và có ý nghĩ thù nghịch với người khác.

         

Nhóm PV