Căn bệnh "sát thủ" bí ẩn

Chủ nhật, 06:32 05/12/2010 | Bốn phương

GiadinhNet - Tại khu vực đông bắc của Cộng hòa Uganda - quốc gia thuộc miền đông lục địa đen nghèo khó, các nhà khoa học bản địa và chuyên gia của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đang đau đầu với một dịch bệnh kỳ lạ đã cướp đi sinh mạng của ít nhất 13 dân thường.

Sát thủ nguy hiểm

Tổ chức Y tế Thế giới và Trung tâm kiểm soát dịch bệnh Mỹ đang điều tra sự bùng phát của loại dịch bệnh được so sánh với "nỗi ám ảnh" mang tên virus sốt xuất huyết Ebola và Marburg. Có khoảng 20 trường hợp được ghi nhận đã nhiễm căn bệnh đáng sợ này tại quận Abim xa xôi của vùng đông bắc Uganda. Theo số liệu báo cáo, Abim chính là điểm nóng của loại dịch bệnh mà người dân tạm gọi là "bệnh Abim".

Theo ông Emmanuel Okech, quan chức y tế ở Abim, trong số 20 trường hợp nhiễm bệnh ở quận này thì 8 người đã chết, 2 người được cách ly đặc biệt và 10 trường hợp đã may mắn có thể trở về nhà sau khi sức khỏe cải thiện. Tại quận kế cận, Agago, có thêm 5 người nữa cũng chết vì căn bệnh bí ẩn.

Trả lời trên hãng thông tấn quốc tế GlobalPost, ông Okech cho hay: "Các nạn nhân thường chết sau 3 đến 5 ngày phát bệnh và bị nghi ngờ là có khả năng lây nhiễm". Theo vị quan chức ngành y tế địa phương này, triệu chứng dễ thấy nhất là sốt cao, nôn ra máu, đại tiện ra máu, co giật và chảy máu ở những vùng hở như mũi, tai.

Ông Emmanuel Otto - một quan chức y tế ở quận Agago thì than vãn: "Chúng tôi không biết mình đang đối phó với cái gì nữa, chẳng biết điều gì đang xảy ra và chỉ còn trông chờ vào những biện pháp đã và đang được triển khai tại đây".

Ở vùng đông bắc xa xôi của Uganda đã có 13 người chết vì căn bệnh bí ẩn.

Ảnh: GlobalPost

Ngành y tế địa phương hối hả cảnh báo người dân trong việc phòng ngừa loại dịch bệnh khó lường này, như tránh rửa tay chung, không ăn thịt của một số loài động vật hoang dã (đặc biệt là khỉ và các loại linh trưởng khác), đồng thời khuyến cáo người dân bỏ ngay tập tục tắm rửa tử thi người đã khuất trước khi chôn cất.

Giới chức hai khu vực này cũng lập nên những trung tâm cách ly tại Bệnh viện đa khoa Abim và một số trung tâm y tế khác để tiếp nhận người nhiễm bệnh lạ. Martin Koriang, một thương nhân ở Abim lo sợ cho biết, hầu hết mọi người đều được khuyên phải tránh bắt tay khi giao tiếp, giữ vệ sinh cơ thể, hạn chế nơi đông người và tránh xa những đám chôn cất. Trong khi đó, đại diện WHO cũng đã thăm một số bệnh nhân để lấy mẫu máu về điều tra.

Lộ mặt "bộ tứ chết người"?

Cho đến thời điểm hiện tại, các nhà khoa học thế giới đã xác định được 4 chủng virus Ebola "nổi tiếng". Ba loại đã được ghi nhận gây bệnh ở người, gồm: Ebola-Zaire virus (virus Ebola được tìm thấy ở Congo), Ebola-Sudan virus (ở Sudan) và Ebola-Ivory Coast virus (ở Bờ Biển Nga). Do vậy, rất có thể loại bệnh bí ẩn ở miền đông bắc Uganda này sẽ là ẩn số cuối cùng trong "bộ tứ" trên. Triệu chứng của bệnh lạ được xác định là tương tự như virus Ebola và Marburg gây bệnh sốt xuất huyết chết người.

Các mẫu máu đã được chuyển đến Viện nghiên cứu virus Uganda ở thành phố Entebbe. Đồng thời, mẫu máu cũng được mang về Trung tâm kiểm soát dịch bệnh ở Atlanta (bang Georgia, Mỹ) để xét nghiệm. Theo nhận định ban đầu, căn bệnh mới mẻ này, cũng như sốt virus Ebola, có thể xảy ra ở người và một số loài linh trưởng như khỉ, đười ươi.

Cho đến nay, những hiểu biết về virus Ebola vẫn còn nhiều hạn chế. Sốt xuất huyết Ebola là một bệnh nặng, thường gây tử vong ở người và nhóm động vật có đặc điểm gần với người. Bệnh được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1976, thường xuất hiện không đều đặn, lâu lâu mới quay lại một lần. Nguồn gốc, vị trí và thói quen tự nhiên (cũng như nơi trú ẩn) của virus Ebola vẫn chưa được xác định rõ ràng.

Loài linh trưởng tại châu Phi là đối tượng dễ lây bệnh cho con người nhất.

Các nhà nghiên cứu cho rằng Ebola là virus của động vật có vú và được truyền sang người. Động vật tự nhiên châu Phi chính là nơi virus duy trì và tồn tại. Người ta vẫn còn chưa xác định được liệu virus Ebola có tồn tại trong môi trường tự nhiên ở các châu lục khác hay không. Tại Mỹ, chỉ có một số lượng người rất ít mắc chủng virus Ebola Reston, nhưng không có bất kỳ biểu hiện bệnh nào.

Hiện nay không có liệu pháp nào trị được dứt điểm virus Ebola và những "anh em" của nó. Các loại thuốc kháng virus hiện có không tác dụng nhiều với virus này. Người mắc bệnh chỉ được điều trị hỗ trợ và chữa triệu chứng là chủ yếu, bao gồm bổ sung nước và điện giải, bảo đảm ôxy và duy trì huyết áp, chữa bội nhiễm nếu có.

Thời kỳ ủ bệnh kéo dài khoảng 2-21 ngày. Bệnh thường khởi phát đột ngột với các biểu hiện sốt cao, đau đầu, đau khớp, đau cơ, mệt mỏi... Những ngày sau, bệnh nhân có thể tiêu chảy, nôn, đau bụng, nổi ban, mắt đỏ, nấc. Một số người bị xuất huyết bên ngoài (xuất huyết kết mạc), xuất huyết nội tạng (xuất huyết tiêu hóa, thận, âm đạo...).

Theo GlobalPost, tỷ lệ bệnh nhân chết vì loại virus này lên đến 90%. Bệnh nhân thường chết vì sốc hơn là mất máu. Người may mắn sống sót cũng chịu các vấn đề bất thường như rụng tóc, giác quan thay đổi. Với lý do đó, sự xuất hiện của căn bệnh bí ẩn này ở Uganda, người ta lo ngại một "Ebola đệ tứ" sẽ tiếp tục là một thảm họa cho loài người, đặc biệt là cho cư dân lục địa đen.

Việt Nguyễn

hoaianh