Cẩn thận với lạc quan!

Một tổ chức khá uy tín tại Pháp đánh giá người Việt ta thuộc tốp dân tộc lạc quan nhất thế giới. Nhìn vào các tiêu chuẩn để họ đưa ra nhận định ấy, chưa phải là toàn diện, bởi nếu xét kỹ hơn thì người Việt đâu chỉ lạc quan, còn có niềm tin nữa. Lạc quan và tin tưởng, đều phải có cái lý của nó.

 

Không thể đem so sánh xã hội của hàng chục năm trước với hiện tại vì hàng trăm nghìn lý do. Mỗi thời điểm có một đặc thù mà từ đó hình thành lên bộ mặt xã hội, hình thành lên tâm tưởng cũng như vẽ lên bức tranh đời sống phù hợp hoàn cảnh.

 

Nghĩ như thế để thấy rằng, người Việt ta còn có cơ sở để lạc quan dài dài. Hơn 20 năm trước, đất nước bắt đầu đổi mới, nhìn vào cuộc sống lúc ấy, thiếu thốn đủ thứ. Nào mấy ai dám nghĩ rằng chỉ chục năm sau, từ chỗ người người đi xe đạp thì nay xe máy nhiều đến nỗi phải tính cách mà hạn chế. Hạn chế vì sự an toàn của người dân và vì đã đến lúc phải xây dựng mạng lưới giao thông hiện đại hơn.

 

Nhưng đó mới chỉ là chuyện nhỏ, chuyện lớn là chúng ta đã có đủ sức mạnh để vượt qua mọi khó khăn. Cụ thể là đã tự mình vượt qua cơn khủng hoảng kinh tế hai năm qua. Kinh tế phát triển mạnh, đời sống người dân được nâng cao.

 

Từ khắp thị thành đến thôn quê, nhiều nhà đã nghĩ đến chuyện để dành chứ không còn chạy ăn từng bữa. Từ các kết quả của phát triển kinh tế xã hội ấy, năm 2010, Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) xếp Việt Nam đứng thứ 113/169 trong bảng xếp hạng về chỉ số phát triển con người (HDI), tức là cao hơn năm ngoái một bậc.

 

Trong 4 thập niên qua, thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam đã tăng 5 lần và Việt Nam hiện đứng thứ 8 trong danh sách 10 nước tăng trưởng GDP đầu người cao nhất. Tuổi thọ của người Việt Nam đã tăng đáng kể, từ 49 tuổi vào năm 1970 lên 75 tuổi vào năm 2010 và cao hơn cả Thái Lan (69,3 tuổi) và Philipppines (72,8 tuổi).

 

Kể ra cho hết những thành tựu thì nhiều lắm, nhưng nhắc đến ở đây là để thấy rằng ngày xưa tay trắng mà ta còn dám mơ hoa thì nay với bệ phóng vững như thế thì niềm tin vào một đất nước hiện đại, cuộc sống ấm no trong 5 hay 10 năm nữa là có cơ sở.

 

Nói là vậy, nhưng nếu lạc quan chủ nghĩa mà quên phấn đấu thì sẽ... ngủ gật. Cái bẫy “trung bình” ở mọi lĩnh vực đang khiến dân ta phải tỉnh táo. Bằng lòng sớm, lạc quan tếu thì cái hại cũng lớn vô cùng.