Cận thị học đường gia tăng: Ánh sáng nhiều phòng học chỉ đáp ứng 1‰ quy định

Thứ sáu, 17:21 19/12/2008 | Xã hội

Giadinh.net - Theo thông tin từ Hội thảo chăm sóc mắt học sinh trong hệ thống trường học, vừa được Bộ GD&ĐT tổ chức ngày 18/12 tại Hà Nội, tỉ lệ trẻ em bị cận thị đang ngày càng tăng lên.

TS Nguyễn Văn Khải - Giám đốc Trung tâm đèn tiết kiệm điện năng đã làm một nghiên cứu quy mô toàn quốc trước đó cũng cho thấy, phần lớn phòng học hiện nay đều sai quy chuẩn ánh sáng.

1.000 lớp, có 1 lớp đạt chuẩn

Chiều 17/12, TS Nguyễn Văn Khải đã cho chúng tôi thấy những số liệu, những bức ảnh giá trị của việc nghiên cứu ánh sáng học đường, mà ông nhọc công đo đạc trong hơn 10 năm qua. Việc đo đạc này được tiến hành theo cách thức: Dùng thiết bị chuyên dụng đo mức độ ánh sáng, đo cửa ra vào, trần nhà, quạt... để xem mức độ tương tác giữa các yếu tố này, làm ảnh hưởng đến ánh sáng phòng học như thế nào.

TS Khải cho biết, theo yêu cầu, một lớp học phải có ánh sáng từ 300 - 500 lux. Tuy nhiên, trong số gần 10.000 lớp học tại 63 tỉnh, thành đã được ông đo từ năm 1997 đến nay, phần lớn đều thiếu ánh sáng, hoặc có nhưng sai quy chuẩn. Theo thống kê của TS Khải, việc thiếu đèn dẫn đến thiếu ánh sáng chủ yếu tập trung ở các lớp học tại nông thôn. Ở ĐBSCL, nhiều lớp chỉ có hai bóng đèn nên rất tối. Tại Tây Nguyên, có lớp ánh sáng chỉ đạt khoảng 7 lux. Đặc biệt, một số phòng học của các trường ở thành phố chỉ có ánh sáng khoảng 13 lux.

Đèn cao áp thủy ngân thường dùng làm đèn đường được "nhiệt tình" lắp trong lớp học. (Ảnh tư liệu nghiên cứu của TS Nguyễn Văn Khải).

Một số địa phương, phòng học thiếu sáng nhưng giáo viên không cho mở cửa sổ khiến phòng học tối om. Nhiều nơi, bóng đèn cháy một đầu thâm đen hoặc nhấp nháy, nhưng nhà trường vẫn để nguyên mà không sửa chữa. Như vậy, so với quy chuẩn cần thiết về ánh sáng học đường, những lớp học trên đây chỉ đáp ứng gần 1/1.000 quy định.

Không những thiếu sáng, gần đây nhất, TS Khải đã đo sáng tại một số lớp học ở Long An, TP Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Bình Thuận... thì phát hiện hầu hết đều “ô nhiễm ánh sáng”. Sự ô nhiễm thể hiện ở chỗ đèn lắp ngay trước bảng, gây loá mặt bảng. Ánh sáng tự nhiên từ bên ngoài chiếu thẳng lên bàn, nếu đọc bài sau 10 phút, học sinh sẽ bị chói mắt. Do thiết kế lớp học không đúng chuẩn, nên ánh sáng bên ngoài cũng chiếu thẳng lên mặt bảng, gây loá hoặc sấp bóng khiến học sinh rất khó nhìn. Độ đồng đều ánh sáng trong lớp rất thấp, dẫn đến chỗ thừa, chỗ thiếu ánh sáng.

Thừa đèn nhưng thiếu sáng

Trong khi lớp học nông thôn không đủ sáng, ở thành thị lại rơi vào tình trạng thừa đèn nhưng... thiếu sáng. Nguyên nhân của nghịch lý này là do các trường không có kiến thức về quang học dẫn đến lắp đèn sai, không khoa học giữa phân bố đèn và loại đèn nên chỗ thừa, chỗ thiếu ánh sáng. Thậm chí, có nơi còn lắp đèn dởm, hiệu suất phát quang thấp, chấn lưu tồi, tiêu thụ nhiều điện... và ánh sáng kém.

Tại Thanh Hoá, TS Khải đã tìm được một số lớp học, giáo viên còn “tích cực” treo cả dăm bóng đèn cao áp thuỷ ngân (loại thường dùng làm đèn đường) với công suất 250W/bóng trong lớp học. Tuy nhiên, khi đo độ sáng của lớp học này, ông thấy những đèn này chiếu theo kiểu ánh sáng điểm nên sự phân bố ánh sáng trong lớp học không đồng đều. Một số chỗ thiếu sáng nhưng bàn nào đặt ngay dưới bóng đèn, học sinh lại bị loá.

Còn nữa, có nơi rất nhiều đèn (phòng học chỉ 48m2 có tới 24 bóng đèn) nhưng chấn lưu đèn nhỏ, không có máng, lắp tuỳ tiện nên học sinh vẫn thiếu sáng hoặc sáng quá mức đến chói mắt.

Theo ông Khải, điều khó nhất hiện nay là các trường đều không có kiến thức sơ đẳng về lắp bóng đèn cho học đường. Có nhiều loại đèn tiết kiệm điện năng do ông sáng chế ra đã được áp dụng lắp hầu hết tại các trường ở Hà Nội và ở gần 10.000 lớp học/63 tỉnh thành. Tuy nhiên, nếu so với mức “ô nhiễm ánh sáng” mà các trường vi phạm, con số bóng đèn đúng chuẩn mới được lắp này vẫn chưa thấm vào đâu.

Mỹ Hà

lehuong