Cây đèn dầu

Trời chập choạng tối là má nhắc tôi đốt cây đèn hột vịt. Khi tôi thắp đèn xong thì má đốt mấy nén nhang trên bàn thờ, không khí trong nhà bỗng ấm cúng, sáng sủa hẳn lên. Cả nhà quây quần bên nhau dưới ánh đèn vàng sau một ngày làm việc, học tập mệt mỏi. Thi thoảng xóm giềng, họ hàng, bạn bè sang chơi, cùng tước đay, xe võng rất vui vẻ.

Thuở bé tôi là bạn thân thiết với cây đèn dầu... Má giao hẳn cho tôi việc châm dầu và lau sạch bóng đèn. Má dặn phải cẩn thận bởi bóng đèn mỏng manh dễ vỡ. Mấy lần đầu tôi lau bóng đèn hay chà mạnh cho nhanh hết muội đen bám, thế là bóng mẻ làm tay tôi rướm máu. Má hối hả mút máu độc từ ngón tay tôi rồi rửa nước, dịt thuốc lào, băng lại. Nhưng má vẫn giao tôi lau bóng đèn và dần dà những ngón tay tôi khéo léo hơn, bóng đèn không bị mẻ, vỡ nữa.

Tôi hay học bài khi trời gần sáng. Lúc đó, má tôi đã thức dậy chong ngọn đèn nấu cơm, làm đồ ăn sáng cho cả nhà. Bên ngọn đèn dầu, tôi chăm chỉ học bài. Không gian tĩnh lặng, ánh sáng vàng vọt hắt ra từ ngọn đèn khi mờ khi tỏ do gió thổi qua cửa sổ vào làm lung linh chiếc bóng. Nhìn cái bóng mình trên vách, tôi nghịch ngợm tạo ra mọi hình thù để xua tan mấy con muỗi đói đang đeo bám quanh mình. Bài học thuộc làu, má cũng vừa dọn cơm canh cho cả nhà cùng ăn. Trời hừng sáng, tôi thổi tắt ngọn đèn và để ngay ngắn trên bàn thờ.

Mỗi khi chị em chúng tôi bị cảm, má bảo lấy cây đèn ra nhúng dầu trong bầu đèn, xoa lên lưng rồi dùng đồng xu cạo gió. Lần nào cũng rất linh nghiệm bởi cạo gió xong là mồ hôi xuất ra như tắm, chị em tôi lại chạy nhảy vui chơi như chưa từng bị nhức đầu sổ mũi.

Tôi lớn lên và trưởng thành có cây đèn dầu là bạn đồng hành. Cây đèn dầu bây giờ chỉ còn lại trong hồi ức tuổi thơ của tôi. Dù bây giờ nông thôn đã kéo điện về sáng choang, nhưng nhiều nhà vẫn còn giữ cây đèn dầu trên bàn thờ tổ tiên và cả phòng khi cúp điện bất ngờ. Tết đến, xuân về cây đèn dầu vẫn leo lét tỏa hơi ấm thay cho những ngọn đèn trái ớt lạnh lẽo. Mọi người vẫn thích đốt nhang cho ông bà từ ngọn lửa cây đèn dầu dù có để bật lửa kề bên.