Chàng trai Mường và ước mơ xuyên đỉnh Ba Lý
Giadinh.net - Quách Công Đức dốc hết cả vốn liếng ra làm con đường vào bản. Không đủ tiền, Đức vay thêm ngân hàng hơn 300 triệu đồng nữa. Số nợ thì khổng lồ, nhưng Đức vẫn thấy vui lắm! Người Mường ở Mường Chiềng - Đà Bắc - Hoà Bình đã bao giờ có được con đường đẹp như dải lụa thế này đâu?!
Con đường có từ "ý tưởng điên rồ"
Mất nửa ngày đi từ trung tâm huyện, chúng tôi mới "bò" được tới bản Ca Lông, xã Mường Chiềng, Đà Bắc, tỉnh Hoà Bình. Đang họp với bà con, biết có khách, Đức vội về. Khi biết chúng tôi là phóng viên, Đức liền xua tay: "Không đâu, em không lên báo đâu! Có gì đâu mà đưa em lên". Cán bộ xã và hàng xóm phải thuyết phục mãi, Đức mới chịu trò chuyện với chúng tôi.
Chàng trai này vừa hoàn thành chương trình bổ túc lớp 12. Khi còn đang ngồi trên ghế nhà trường, Đức đã kể với một vài người bạn về ước mơ sẽ làm con đường vào bản để bà con ở Ca Lông đỡ vất vả. Lúc ấy chẳng ai tin Đức sẽ làm được cái điều mà bao doanh nghiệp lớn nhỏ ở huyện cũng chưa từng làm.
 |
|
Ngôi nhà lụp xụp của vợ chồng anh Đức - chị Nguyễn. |
Nghe ý tưởng ấy, nhiều người cho rằng Đức là... kẻ ba hoa, khoác lác. Đùng một cái, đến đầu tháng 8 năm 2008, Đức bỗng xin họp bà con trong bản lại để bàn về chuyện làm đường. Cả bản Ca Lông đều ngỡ ngàng vì việc làm đường của cả huyện bấy lâu nay chỉ có Nhà nước lo.
Ai cũng bảo chàng trai mới 33 tuổi này "ấm đầu", bởi thu nhập của Đức tuy có khấm khá hơn bà con trong bản, song Đức còn phải "đèo bòng" thêm vợ, 2 đứa con nhỏ và bố mẹ già nữa. Xóm làng bắt đầu bàn tán và tỏ vẻ thương hại Đức vì cái ý tưởng "điên rồ" ấy.
Nhiều người còn nói thẳng: "Sao mà dại thế. Tiền đang trong hòm lại bỏ ra, đồng tiền làm gì có chân, biết khi nào nó mới quay lại?! Để đấy mà xây nhà có phải được ngôi nhà to nhất xã không?".
Bỏ ngoài tai những lời đàm tiếu, Đức "xin" mỗi gia đình ủng hộ cho ý tưởng của mình 100.000 đồng rồi anh lẳng lặng đi thuê máy ủi, máy xúc. Có lẽ chỉ đến lúc những chiếc máy rầm rập kéo về bản, rồi tiếng mìn nổ vang trời mới khiến bà con trong bản Ca Lông tin vào những gì Đức đã nói.
 |
 |
 |
| Bao vất vả, nhọc nhằn, bao mồ hôi rơi thấm lên đá... con đường của Đức đã hiện diện rõ hơn. Ngày hoàn thành, tất cả bà con kéo nhau ra trầm trồ, ngắm nghía con đường mới mà không tin ở mắt mình... |
Để thực hiện ý tưởng của mình, Đức đã lên kế hoạch từ rất lâu và tự thiết kế các phương án cũng như bản vẽ kỹ thuật. Đức nhớ lại: "Khi mình đưa ra ý tưởng này, cả nhà cũng lo lắng lắm. Nhưng bao nhiêu năm nay, dân ở đây khổ quá rồi. Mình và gia đình cũng là những người trồng ngô nên mình hiểu nỗi vất vả của bà con.
Đường vào các xóm, đường từ xóm lên nương chỉ toàn lối mòn, xe đạp cũng chẳng đi nổi. Mang được ngô về nhà hay đi bán bà con toàn phải gùi bộ. Có những hôm, 9 - 10h đêm mới về đến nhà. Trời mưa gió thì đành chịu chết, chẳng có ai đi đâu được cả!".
Bác Bùi Thị Thành - một người dân trong bản Ca Lông kể: "Đường ô tô chỉ đi được đến đầu bản Ca Lông, còn từ Ca Lông xuống các bản khác chỉ có đường mòn đi qua đỉnh Ba Lý. Không có đường, khổ nhất là những lúc ốm đau. Bà con có ai bị bệnh đều phải khiêng võng. Có những hôm, đường trơn không đi được thì đành đưa ngược xuống bờ sông để đi thuyền xuống huyện. Mà ở đây thì cách trung tâm huyện những 80 cây số".
Bao vất vả, nhọc nhằn, bao mồ hôi rơi thấm lên đá... con đường của Đức đã hiện diện rõ hơn. Ban đầu, Đức chỉ định làm đường nối từ Ca Lông đến bản Kế nhưng khi quay sang nhìn con đường bé xíu, lòng vòng đến bản Chanh (của xã Đồng Chum) kế bên có vẻ "tủi thân" nên anh quyết định làm luôn đường nối vào bản Chanh.
"Người mở đường" bộc bạch: "Cũng may khi làm đường tới Chanh, mình nhận được sự giúp đỡ của anh Đinh Văn Quang bên bản đó. Anh Quang không chỉ góp 28 triệu đồng mà còn giúp mình đi vận động bà con hiến đất nơi có đường đi qua. Có những gia đình phản đối kịch liệt vì mình có phải là Nhà nước đâu mà đền bù được. Nhưng rồi bà con đã thông, giờ thì mọi người vui lắm. Ngày làm đường xong, mọi người kéo nhau ra hết, nhìn con đường mới mà cứ trầm trồ không tin vào mắt mình! Có đường, đi lại thuận tiện, cuộc sống đỡ vất vả rất nhiều...".
Người dám ước mơ...
Làm được đường rồi nhưng Đức vẫn còn nhiều trăn trở lắm. Bà con ở Ca Lông đều là dân di cư từ lòng hồ Hoà Bình lên. Địa bàn ở quanh vùng đều là đồi núi dốc, gần như không thể trồng lúa nước. Trong số gần 100 nóc nhà của bản, chỉ có chừng 10 hộ có lúa.
Mà số lúa ấy cũng chỉ đủ ăn cho khoảng 3 tháng, còn lại mọi nhà đều phải đổi ngô lấy gạo. Diện tích ngô của bản lên tới gần 80ha, mỗi năm thu được chừng 300 - 400 tấn. Trước kia đường đi lại khó khăn, việc vận chuyển quá vất vả nên bà con chỉ trồng được một vụ trong năm.
 |
 |
|
Quách Công Đức với nụ cười rạng rỡ ngày con đường hoàn thành. Chị Đinh Thị Nguyễn (vợ Đức) không khỏi lo lắng trước món nợ khổng lồ. |
Đường vào Ca Lông vừa xa, vừa xấu nên hầu như chẳng có người nào lên thu mua ngô. Mấy năm nay, cả bản chỉ có Đức mày mò tìm nơi tiêu thụ ngô và thu mua ngô cho bà con, vì thế diện tích ngô của Ca Lông không ngừng tăng lên.
Tuy nhiên, do trồng ngô 1 vụ, giao thông cách trở, khó khăn chồng chất nên mặc dù đã định cư trên 20 năm ở đây nhưng chẳng gia đình nào có của ăn của để. Thấu hiểu nỗi vất vả của bà con, Đức dự định sẽ lên xã nhờ giúp đỡ phối hợp để mở lớp hướng dẫn kỹ thuật trồng ngô hai vụ và xen canh cho bà con học tập.
Nhưng nếu có trồng được ngô hai vụ thì vẫn còn một số xóm không thể đưa ngô đi tiêu thụ thuận tiện. Điều khiến Đức băn khoăn hơn cả là vẫn còn một đoạn đường dài nữa chưa được mở rộng mà tiền thì đã cạn.
Khuôn mặt bỗng buồn buồn, Đức bảo với chúng tôi: "Mình cũng chỉ làm được có 7 "Ki" thôi (7km). Vẫn còn chừng 5 - 6 "ki" nữa từ bản Kế xuống bờ sông chưa làm được. Nhưng khả năng của mình chỉ được đến thế. Sau này, Nhà nước chưa làm nốt đoạn đường ấy, khi có điều kiện, chắc chắn mình cũng sẽ làm. Không có đường thì chẳng bao giờ khấm khá được cả".
Hỏi về số tiền bỏ ra, anh thật thà: "Mình trồng ngô và thu mua ngô của bà con đem bán. Mỗi năm bỏ ra được chừng dăm chục triệu". Rồi Đức nhẩm tính, mỗi tháng, Đức phải trả lãi cho ngân hàng khoảng 5 triệu đồng, số nợ gốc có lẽ khoảng 6 năm nữa sẽ trả xong.
Nghe Đức nói về kế hoạch trả nợ, chúng tôi bỗng lo lắng. Biết đâu, ngô mất mùa, biết đâu thiên tai ập xuống... Giá như được địa phương tạo điều kiện để ngân hàng miễn cho số lãi hàng tháng thì Đức sẽ nhanh chóng trả được nợ và có điều kiện giúp đỡ dân bản nhiều hơn.
Nhưng dẫu sao những người dân ở bản Ca Lông, bản Chanh, bản Kế và cả Đức đều có chung một niềm vui, một niềm tin vào con đường mới đang mở ra trước mắt...
Phượng Hoàng