Chế tài thua ý thức

Lâu nay, tranh cãi xung quanh chuyện chấp hành luật pháp giao thông khi đi trên đường, nhiều người cho rằng chế tài xử phạt nhẹ nên sai phạm tràn lan, người vi phạm chẳng sợ. Có bị bắt thì phạt cũng chẳng đáng là bao.

 

Sau cả năm trời thai nghén, mức xử phạt giao thông tại hai thành phố lớn nhất nước được tăng cao, có lỗi bị phạt gấp đôi so với nơi khác nếu vi phạm trong nội thành. Chờ đợi mãi, cuối cùng ngày áp dụng mức phạt mới cũng đến. Buổi sáng 20/5 đối với Hà Nội và TP HCM đúng là ngày vui. Đường phố thông thoáng, giao thông trật tự hẳn. Người đi đường thở phào, hy vọng về những ngày "giao thông tốt đẹp" đã hiển hiện trước mắt.

 

Nhưng "niềm vui ngắn chẳng tày gang", chỉ bước qua chiều 20/5, "thuốc phạt nặng" đã bị nhờn. Nhờn đầu tiên là nhiều người vi phạm, dù sống ở thành phố, giữa thời buổi bùng nổ thông tin nhưng cứ gân cổ cãi với công an là chẳng biết quy định phạt mới. Số những người hiển nhiên coi mình biết luật, sáng còn rón rén, tự ép mình đi cho đúng luật thì chiều đã lại ngang nhiên vi phạm.

 

Buồn nhất là chuyện người đi bộ ở Hà Nội, do công an chưa phạt đối tượng vi phạm lỗi này nên ở bất kỳ con đường nào cũng thấy người sang đường vô tư băng ngang dòng xe cộ nườm nượp để qua đường. Nhiều nơi, vạch sang đường được kẻ rõ ràng, nhưng người ta chỉ đi cạnh vạch, chứ nhất định không đi trên vạch cho phải phép.

 

Hết ngày xử phạt nặng đầu tiên, Hà Nội có gần 1.500 trường hợp bị phạt, TP HCM thì nhiều hơn chút, với gần 1.900 trường hợp. Thống kê cả nước thì có đến gần 17.000 trường hợp vi phạm an toàn giao thông bị áp mức phạt mới. So với những ngày trước đó, vi phạm chẳng giảm đi chút nào.

 

Đến lúc này, nhận định rằng chế tài xử phạt chưa đủ nặng đã lung lay. Hóa ra, dân ta chẳng sợ chế tài, miễn sao tiện việc, tiện đường mà đi. Nhìn thấy trật tự giao thông ở các nước hàng xóm, thậm chí còn được đánh giá thấp hơn về trình độ phát triển so với ta mà thèm. Đường ai nấy đi, tuyệt không chen lấn. Như thế mới thấy, vấn đề không chỉ là thiếu chế tài, mà vẫn là ý thức. Thay đổi nhận thức không phải là khó, bằng chứng là buổi sáng ngày đầu áp luật mới, ai cũng "sợ" mà chấp hành luật pháp thì đường xá thênh thang. Mỗi người vì thế, gặp tắc đường thì nghĩ đến mình, trước khi đổ lỗi cho hạ tầng, cho chế định luật pháp. Ai cũng làm được như thế, chẳng phạt nặng thì cũng không ai mắc lỗi nữa.