Chênh lệch giáo dục ở các vùng miền: Khoảng cách ngày càng rộng

Thứ ba, 07:16 04/11/2008 | Xã hội

Giadinh.net - Bộ GD&ĐT đã công bố kết quả khảo sát việc học tập môn Toán và Tiếng Việt của học sinh lớp 5 năm 2007 hôm 31/10. Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Vinh Hiển cho biết, kết quả khảo sát cho thấy dường như khoảng cách giữa miền núi và miền xuôi trong giáo dục ngày càng rộng ra.

Việc kiểm tra đã được tiến hành đối với 59.601 học sinh, kết quả là môn Toán có 87,2% số học sinh đạt ở mức chuẩn và cận chuẩn, tỷ lệ này ở môn Tiếng Việt là 81,8%. Vùng đồng bằng sông Hồng có số HS đạt chuẩn và cận chuẩn cao nhất (95,3% ở môn Toán và 91,4% môn Tiếng Việt). Tây Bắc là vùng có kết quả thấp ở cả hai môn (68,4% ở môn Toán và 62,9% môn Tiếng Việt).

Báo cáo khảo sát kết quả học tập môn Toán và Tiếng Việt của học sinh lớp 5 (2006-2007) của Dự án Giáo dục Tiểu học cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn và Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, được thực hiện tại 4.000 trường tiểu học với tổng số 60 nghìn học sinh tham gia.

Học sinh trường tiểu học xã Suối Giàng, Văn Chấn, Yên Bái. Ảnh: Chí Cường.

Học sinh nam học kém hơn nữ

Ông Nguyễn Lộc, Phó viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục nhận định, vẫn còn gần 13% học sinh ở mức dưới chuẩn môn Toán và gần 19% môn Tiếng Việt. Như vậy, kết quả khảo sát khiến ngành giáo dục cần quan tâm chặt chẽ hơn đến sự chênh lệch về giáo dục ở cấp độ vùng, tỉnh, thành phố và vị trí trường đóng. Bởi trên thực tế, có những tỉnh số học sinh dưới chuẩn môn Toán là 40,9% và 46,6% môn Tiếng Việt. Đặc biệt, ông Lộc còn nhấn mạnh đến kết quả khảo sát cho thấy học sinh nam có kết quả học tập kém hơn học sinh nữ ở cả hai môn.

- Còn hơn 1,4% số học sinh tiểu học trên cả nước vẫn phải đi làm để kiếm tiền giúp đỡ gia đình.

- Vẫn còn 6% số học sinh tiểu học vùng sâu, 14% vùng xa và 4% vùng nông thôn phải học chung cơ sở vật chất với trường THCS. Cả nước vẫn còn khoảng 24% số phòng học thuộc diện xuống cấp nghiêm trọng.

- Điều kiện thiếu thốn, gần 88% số giáo viên chưa hài lòng với việc dạy và học.

Bên cạnh đó, nếu đem so sánh kết quả khảo sát của vùng có kết quả tốt nhất và vùng có kết quả kém nhất sẽ thấy sự chênh lệch học sinh khu vực thành thị và vùng sâu, vùng xa còn khá lớn. Con số so sánh là 17,6% môn Toán và 21% môn Tiếng Việt giữa vùng đồng bằng sông Hồng và Tây Bắc đã khiến những người làm công tác quản lý giáo dục phải suy nghĩ. Đi kèm với sự chênh lệch vùng miền về kết quả học tập, không ngoài dự kiến đó là sự chênh lệch về trình độ của đội ngũ giáo viên.

Một kết quả khảo sát nữa cũng đem lại một hướng nhìn mới trong giáo dục cho các nhà quản lý, đó là trong thời điểm hiện tại, nền tảng gia đình là yếu tố ảnh hưởng nhiều nhất đến kết quả học tập của học sinh. Ông Lộc nhìn nhận, trong xu thế xã hội ngày càng phát triển, điều kiện học tập ở nhà, ở trường đang có sự thay đổi theo chiều hướng thuận lợi cho việc nâng cao kết quả học tập của các em học sinh.

Sẽ đánh giá lại chương trình SGK theo chu kỳ

So với đợt khảo sát lần đầu tiên vào năm 2001, tỷ lệ học sinh môn Toán đạt chuẩn thấp hơn. Điều này, theo Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển, kết quả chỉ mang tính tương đối, có thể chương trình Toán và tài liệu hướng dẫn chưa thật phù hợp với học sinh và giáo viên. Tuy nhiên, Bộ sẽ cho rà soát, đánh giá lại chương trình SGK theo chu kỳ 5 năm.

Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển nhìn nhận, kết quả khảo sát này sẽ được coi là căn cứ để Bộ tìm giải pháp phù hợp với tình hình giáo dục hiện nay. Ngay sau đây, Bộ sẽ tập trung xác định được nhân tố, vùng miền nào là quan trọng nhất để tập trung đầu tư hay khắc phục. Nhìn nhận về công tác khảo sát, Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển cho biết, phương pháp khảo sát mang yếu tố khách quan, chứ không chủ quan như khi đánh giá trực tiếp giáo viên dạy mỗi năm hiện nay, nên thời gian tới, cứ 3 năm một lần, Bộ GD&ĐT sẽ sử dụng để đánh giá chất lượng đào tạo.

Đây là kết quả được tiến hành khảo sát trong thời gian một năm tại 8 vùng Tây Bắc, Đông Bắc, đồng bằng sông Hồng, Bắc Trung Bộ, duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, Đông Nam Bộ và đồng bằng sông Cửu Long, tại 4.000 trường tiểu học (chiếm 25% tổng số trường tiểu học cả nước), hơn 60.000 học sinh, 8.000 giáo viên hai môn Toán và Tiếng Việt lớp 5 và gần 4.000 hiệu trưởng tham gia trả lời câu hỏi. Tổng số bài kiểm tra và phiếu hỏi là 180.000 bài.

Mỗi bộ đề gồm 40 câu hỏi trắc nghiệm, thời gian làm 40 phút (riêng môn Tiếng Việt có thêm 1 bài kiểm tra tự luận). Trong môn Toán, đề bao quát các môn số học và phép tính, các phép đo lường đơn giản, hình học và giải toán. Môn Tiếng Việt, nội dung kiểm tra bao gồm: đọc hiểu (truyện hoặc văn bản thường), chính tả, thực hành với từ và câu. Đề bài của hai môn đều yêu cầu 4 mức biết, hiểu, vận dụng thấp và vận dụng cao.

Ông Nguyễn Lộc (Phó viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục)

Bình Minh

kimvan