Chị dâu

Mẹ tôi sinh nhiều, nuôi ít. Anh cả đi bộ đội từ khi tôi mới sinh. Anh hai đi công tác xa. Chị ba, lấy chồng khi tôi còn nhỏ… Nhà chỉ có 4 người cả một thời gian dài.

Làm dâu nhiều năm, nhưng thời gian sống bên chồng chỉ vài tháng. Lâu lâu anh về phép ít ngày lại đi. Gần 10 năm anh chị vẫn chưa có con. Rồi chị vào thăm anh nơi tuyến lửa, cuối năm về sinh con, đặt tên là Linh. 5 năm sau chị đi thăm anh lần nữa, về sinh cháu Tùng. Tên hai con là tên 2 địa danh ác liệt nhất của đất giới tuyến Vĩnh Linh, Cửa Tùng thời chống Mỹ.

Chồng đi biền biệt. Chị dâu quần quật với đủ thứ việc nhà nông. Mấy năm tôi học cấp ba, quê hương ngập trong đói rét khi đông về, hoặc gió Lào nẻ đất, nẻ trời khi hạn đến. Mùa rét, mùa giáp hạt lại thiếu ăn, bữa rau, bữa cháo. Chị dâu quẩy gánh đi mua khoai hết xã trên, tới xóm dưới. Bữa không đi kiếm cái ăn, chị phải lên rừng cắt cỏ. Trưa tôi đi học về phải đón đợi để gánh tiếp sức cho chị. Nhiều hôm đặt gánh cỏ lên vai, hai chân tôi như muốn sụm. Tôi kêu: Đói quá chị ơi !- thế là chị lại gánh cố.

Anh tôi trở thành liệt sĩ. Chị khóc than cả tháng trời vì nỗi mất chồng. Tôi vào đại học và trở về vào một ngày đông giá rét để nhập ngũ. Không bao giờ tôi quên được buổi sáng cha và chị tiễn tôi đi. Gió lạnh hun hút, trời lất phất mưa. Cha xách chiếc đèn đi theo tôi, chị lẽo đẽo đi sau. Rồi có tiếng khóc. Không phải chị, mà là cha tôi khóc. Đấy là lần thứ hai tôi nghe cha khóc (lần trước là khi anh tôi mất và lần này khi tôi vào bộ đội). Nhưng tôi biết chị dâu cũng khóc. Lòng tôi quặn thắt thương cha mẹ, thương chị dâu. Họ đã khổ đau, mất mát quá nhiều. Người ra đi biền biệt rồi cũng có lúc quên, nhưng người ở lại, nỗi nhớ mong vò võ, thương tiếc ngậm ngùi. Một ngày tôi ở chiến trường là một ngày nỗi nhớ, nỗi lo đè nặng lên mọi người.

Hết chiến tranh tôi tòng teng chiếc ba lô trở về. Định làm mọi người bất ngờ, nhưng chưa vào nhà chị đã nhận ra tôi. Đêm đó chị kéo tôi ra giếng, giúi đầu tôi xuống rồi dội nước, vò đầu y như hồi tôi còn bé.

Giờ chị em tôi được gần nhau thì chị dâu đã vào tuổi 80, lưng đã còng, trí đã lẫn. Hôm qua chị xuống chơi. Đêm chị nói mơ, khóc cười ú ớ trong giấc ngủ. Tôi xót xa thương cả cuộc đời chị dâu vất vả, khổ đau, chưa có một ngày, một đêm thanh thản.

 

Lê Văn