Chiến thắng "Điện Biên Phủ trên không": Chuyện giờ mới kể (Bài 2)

Kỷ vật ấy được “chế tác” từ một mảnh vỡ của chiếc B52 bị bắn hạ ở ngoại thành Hà Nội, vốn là sở hữu của một cựu chiến binh. Sở dĩ, nó trở thành thiêng liêng, vô giá là bởi kỉ vật ấy đã khoác lên mình một câu chuyện vô cùng cảm động, diễn ra đúng 35 năm về trước...

Ký ức về người cha từ những tháng ngày xa cách

>> Chuyện chưa kể quanh chiến thắng "Điện Biên Phủ trên không" (Bài 1)

Được sự giúp đỡ tận tình của Bảo tàng, tôi đã tìm gặp được người đã “sáng tạo” ra kỷ vật thiêng liêng ấy. Anh là Thượng tá Hoàng Văn Hà, hiện đang công tác tại Quân chủng Phòng không Không quân.

Thượng tá Hoàng Văn Hà kể, anh là con thứ hai trong một gia đình quân nhân. Cha anh là Đại tá Hoàng Bình, sinh năm 1922, từng vào sinh ra tử ở khắp các chiến trường. Ông nhập ngũ năm 1945, kháng chiến chống Pháp, ông từng chiến đấu ở mặt trận Bình Trị Thiên, sau về xây dựng Đại đoàn 304 và tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ trên cương vị là Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 346, Trung đoàn 57. Đánh đuổi xong Thực dân Pháp, chiến binh Hoàng Bình lại bước vào cuộc trường chinh chống Đế quốc Mỹ. Thượng tá Hà kể, bởi lăn lộn khắp các chiến trường nên cha anh ít có điều kiện về thăm nhà. Những ngày thơ ấu ấy, kỉ niệm về cha với anh chỉ là vài lần ông thoáng về rồi lại vội vã đi. Nhưng hình bóng người cha thân yêu luôn hiện hữu trong trái tim anh. Với anh, người cha luôn vắng nhà ấy không khác gì một anh hùng.

Giặc Mỹ leo thang đánh phá miền Bắc và “đòn” cuối cùng là dùng máy bay B52 đánh phá Hà Nội. Hồi ấy, tuy mới hơn chục tuổi, nhưng bởi ước mơ sau này được khoác lên mình bộ áo lính như cha, nên cậu bé Hà rất đam mê tìm hiểu các loại vũ khí quân sự, đặc biệt là máy bay. Cậu thường say mê sưu tầm những thông tin về các loại máy bay chiến đấu qua sách báo.

Trước trận đánh lớn, dân Hà Nội vội vã tản cư. Anh em Hà theo mẹ về sơ tán tại thôn Song Khê, xã Tam Hưng, huyện Thanh Oai, Hà Tây.

Món quà có một không hai

Về nơi sơ tán được vài tháng thì giặc Mỹ chính thức xua B52 tấn công Hà Nội. Ở nơi sơ tán, đêm đến, tiếng bom đạn vẫn vọng vào ầm ầm. Những tiếng nổ long trời nở đất ấy khiến cả thôn chẳng mấy ai ngủ được. Thượng tá Hà bảo, không biết do tính anh vốn bạo dạn hay tại được sự “tiếp sức” từ lá thư cha anh gửi về từ chiến trường sau 3 năm bặt vô âm tín, mà anh không mảy may sợ hãi những trận bom do B52 rải xuống? Cứ khi có tiếng động cơ máy bay ù ù một cách nặng nề trên trời là anh cùng đám trẻ trong làng lại ùa nhau ra chỗ thoáng đãng để trông về Hà Nội, để xem những vệt pháo sáng của bộ đội ta bắn trả quân thù.

Món chiến lợi phẩm năm xưa đang được trưng bày tại bảo tàng

Và, những khi đăm đắm ngóng lên bầu trời đêm ấy, cậu bé Hà đã nguyện ước được tận mắt thấy cảnh máy bay địch bị bộ đội ta bắn rơi. Sở dĩ có mơ ước ấy là bởi khi đó, Hà chỉ nghĩ một điều đơn giản: “Pháo đài bay” mà bị bắn hạ thì chắc chắn giặc Mỹ sẽ thua. Mà giặc Mỹ thua thì cha sẽ nhanh chóng trở về với mẹ con cậu. Và rồi, mong ước ấy đã thành hiện thực.

Rạng sáng ngày 19/12, khi đang thiu thiu ngủ, Hà bỗng choàng tỉnh bởi cả loạt những tiếng nổ đinh tai nhức óc. Hà chạy bổ ra sân, nhìn về hướng phát ra những âm thanh quen thuộc thời chiến ấy. Đang mải mê quan sát, Hà bỗng giật mình, bởi trên nền trời còn chưa sáng hẳn bất ngờ xuất hiện một quầng lửa khổng lồ. Quầng lửa ấy khiến tầng tầng lớp lớp những đám mây đặc quánh như nứt toác ra. Chưa kịp hiểu chuyện gì đang diễn ra thì chỉ trong chớp mắt, một tiếng nổ vang lên như sấm động, đinh tai buốt óc. Sau tiếng nổ ấy, đất dưới chân cậu như chao đảo, bụi bay mù mịt. Mùi khét của nhựa, của dầu cháy thì bao phủ khắp làng. “Có lẽ nào là B52? Có lẽ nào “con quái vật” đáng ghét ấy đã bị bắn rơi?”. Nghĩ vậy, Hà chui ra khỏi nơi ẩn nấp và chẳng biết sợ hãi gì, cậu chạy thẳng ra nơi phát ra tiếng nổ kinh hoàng ấy.

Đứng xem “con quái thú” trút “hơi thở cuối cùng”, Hà chợt nảy ra một ý nghĩ lạ lùng: Tìm nhặt những miếng kim loại vỡ của “pháo đài bay” vung vãi khắp làng để lựa ra một miếng đẹp nhất, gửi vào chiến trường tặng cha mình. Có lẽ khi nhận được “chiến lợi phẩm” gửi từ hậu phương ấy chắc cha sẽ vui và yên tâm lắm. Nghĩ thế nào, làm thế đó, cả ngày hôm ấy, cậu bé Hà lăng xăng khắp cánh đồng nơi chiếc máy bay bị bắn rơi. Cậu tha về nhà rất nhiều mảnh kim loại đủ mọi hình thù khác nhau.

Và, để khẳng định với cha mình đây là mảnh xác của “chúa tể bầu trời” mà Mỹ vẫn thường hù doạ, cậu lại ra đồng lượm nhặt một mảnh tài liệu viết bằng tiếng Anh để gửi thêm cho cha làm bằng chứng. Sau một đêm tuyển lựa, Hà thấy mảnh kim loại bằng cỡ bàn tay có hình giống trái tim là đẹp nhất, cậu quyết định chọn để gửi cho cha mình.

“Lửa” gửi vào chiến trường

Chiến tranh đã lùi xa được mấy chục năm, nhưng câu chuyện cảm động trên vẫn được mọi người nhớ mãi. Thượng tá Hà kể, cứ mỗi khi gặp anh, Thượng tướng Nguyễn Chơn, Sư đoàn trưởng của cha anh năm đó, lại nắm chặt tay anh và kể về món quà lạ lùng ấy. Ông nói vui: “Hình như thằng này hồi bé ấy đã là “quân” của Tổng cục Chính trị. Không thế thì sao lại động viên anh em khéo vậy!”.

Thế nhưng, những ngày khốc liệt đó, thư gửi ra mặt trận đã khó, huống chi là quà. Bởi vậy, phải đến những ngày đầu năm 1973, có người quen ra tiền tuyến, Hà mới hoàn thành được ước nguyện bé bỏng của mình. Lại nói chuyện cha Hà, khi ấy ông đang là Sư đoàn phó, Tham mưu trưởng Sư đoàn 2 Bộ binh, Quân khu V do Anh hùng Lực lượng vũ trang Nguyễn Chơn là Sư đoàn trưởng. Qua báo đài ông biết, quân dân Hà Nội đang có những ngày kỳ diệu, đó là đã tiêu diệt được rất nhiều B52 của kẻ thù, ông vui lắm.

Thế nhưng, trong niềm vui vô tận ấy, người lính dạn dày trận mạc ấy vẫn không khỏi lo lắng bởi ở chiến trường, sự lợi hại của “con ngáo ộp” B52 như thế nào thì ông là người quá hiểu. Thêm nữa, trong đơn vị, cũng còn có người hoang mang. Họ chưa thực sự tin vào thắng lợi ở Hà Nội. Họ không nghĩ “pháo đài bay bất khả xâm phạm”, vũ khí tối thượng của không lực Hoa Kỳ lại bị đánh bại đến vậy?

Bởi thế, hôm nhận được thư và quà của con trai, không chỉ ông mà tất thảy những người trong đơn vị không thể nào quên được. Biết miếng sắt hình trái tim là mảnh xác B52, mọi người đã xúm lại ngắm nhìn rồi truyền tay nhau xuýt xoa như thể đó là vật báu vô cùng quí giá. Có người khi được tận thấy miếng kim loại ấy đã oà lên khóc. Những giọt nước mắt sung sướng. “Vật báu” ấy đã mách bảo với những người lính ấy rằng, ngày thống nhất non sông đang đến rất gần.

Được... tận thấy thất bại của quân thù từ tiền tuyến xa xôi, cha của Hà cùng những đồng đội ông như được tiếp thêm sức mạnh. Bởi thế, tháng 3-1975, Sư đoàn 2 của ông đã như một mũi lao thép từ phía tây Quảng Nam đánh thốc xuống vùng đồng bằng duyên hải, cắt đứt đường số 1, tạo thế cô lập Đà Nẵng với hậu phương địch. Sau đó, cũng bằng một sức mạnh vô địch ấy, sư đoàn đã đánh thọc sâu, chiếm những vị trí trọng yếu của Đà Nẵng và góp phần quan trọng vào việc đập tan chế độ ngụy quyền tay sai ở thành phố này.

Mỗi bước hành quân, kỷ vật con trai gửi tặng ông luôn mang bên mình như là bùa hộ mệnh. Thượng tá Hoàng Văn Hà kể, sau này, nhiều người biết câu chuyện lạ lùng ấy, nên nhiều bảo tàng đã đến nhà ông xin để đem đi trưng bày. Năm 1995, nhân kỉ niệm 30 năm Ngày đánh thắng trận đầu của Bộ đội tên lửa phòng không, cha anh đã gửi tặng kỉ vật thiêng liêng ấy cho Bảo tàng Phòng không - Không quân, để mọi người được cùng chiêm ngưỡng.

Ghi chép của Đào Thanh Tuy