Chong đèn chờ... nước máy

Nửa đêm nước máy mới chảy

 

Thôn Lê Bình, Quảng Xuyên nằm sát phá Tam Giang. Nguồn nước ngầm tại đây bị nhiễm phèn rất nặng, chỉ có thể dùng để giặt giũ áo quần, rửa gội còn nước uống thì phải đi mua ở làng bên. “Trước chưa có nước máy, nước uống dù phải đi mua mình còn chủ động được. Có nước máy tưởng mô sướng, đằng ni nước máy nước móc chi mà khổ ri không biết”- ông Nguyễn Ngại, 80 tuổi, thôn Lê Bình than.

 

Vào đầu năm 2003, dự án cấp nước sạch cho vùng nông thôn của Công ty TNHH Nhà nước một thành viên xây dựng và cấp nước Thừa Thiên Huế về tới xã Phú Xuân. Ban đầu, chỉ hơn chục hộ dân kéo nước nên nguồn nước chảy mạnh, ổn định quanh năm. Nhưng từ năm 2005 trở lại đây, khi các hộ dân đồng loạt kéo nước thì hệ thống nước sạch trở nên quá tải. Hằng năm, từ tháng 3 đến tháng 6, hầu như hệ thống nước ở đây “tịt vòi”.

 

“Đã 4 năm ni rồi, 4 tháng mùa nắng là y chang nước không chịu chảy, giờ ni nước không có mô, khi mô gà gáy mới chảy nhỏ giọt như nước mắt rứa”, dứt lời, ông Ngại kéo chúng tôi xuống nhà bếp hì hục vặn, chờ mãi và chiếc xô đặt dưới vòi nước vẫn khô trơ đáy.

 

Nước máy không chảy, phải đi mua nước với giá 40 lít là 2 ngàn đồng.

 

Những hộ dân ở khu vực thấp thức đêm còn có nước chảy mà hứng, những hộ dân ở cao dù có thức cả đêm lẫn ngày cũng không có một giọt. Anh Trần Văn Hòa, than thở: “Cả ngày đi làm thuê làm mướn, tối về ngả lưng cũng chẳng yên. Hai vợ chồng phải cắt cử nhau, rồi cả con cái trực cả đêm lẫn ngày để hứng nước nấu cơm, uống nhưng 3 ngày ni rồi không hứng được một giọt”.

 

Đi làm về đã hơn 11 giờ trưa, mà anh Hòa chưa thể bắc nồi cơm, mớ cá mua vẫn nằm trên rổ chờ người gánh nước thuê... Một lúc lâu sau, mới thấy một người phụ nữ quang gánh trên vai gõ cửa: “Chú Hòa ra lấy nước”. Đang dở chuyện, anh cáo lui ra sau bếp để nấu cơm cho cả nhà, còn kịp ăn đi làm.

 

Khổ nhất vẫn là chuyện tắm rửa, giặt giũ của người dân nơi đây, vì hầu hết giếng đào trong thôn cũng không sử dụng được nữa, có người đã lấp đi để lấy đất làm việc khác, có giữ lại giếng giờ phèn loang đầy trên mặt nước, không thể dùng được vào bất cứ việc gì.

 

Từ ngày này qua tháng khác, những hộ dân trong thôn phải gánh áo quần, chăn chiếu sang làng bên để giặt giũ. “Chú về sớm hơn tý nữa mà coi, đứa con gái tui hắn vừa chất cả đống áo quần, chăn chiếu lên xe máy chạy qua giếng làng bên để giặt. May mà có  hắn, chứ vợ chồng tui không có sức hơi mô mà ôm áo quần đi giặt, chịu ở bẩn thôi”-  ông Ngại kể thêm.

 

Từ ngày nước tắt, vợ chồng ông Ngại cũng hạn chế luôn cả việc tắm rửa, và các thành viên trong gia đình phải... chia nước. Bà Nguyễn Thị Hộng, tiếp thêm: “Ông hắn già nên lười tắm đã đành, tui mà có tắm thì cũng ở định mức 4 ca, gội đầu thì thêm 3 ca”.

 

Những người trẻ tuổi còn chịu khó hơn một tý, họ còn có chỗ trên phá Tam Giang: “Thanh niên trong thôn thì xuống phá tắm sơ bằng nước lợ, lên bờ kiếm gáo nước ngọt dội qua là xong. Khổ nhất là mấy o con gái, không có chỗ mô mà tắm rửa cho tử tế cả”.

 

Như để chứng minh mình không nói ngoa, bà Hộng vẫy tay ới ới: “Này, mi lại đây mà méc (mách) cho chú ni nghe chuyện nước nôi làng mình  để chú lên chú nói răng trên cho có nước cái mi”. Vừa dứt lời, đàn ông, đàn bà và cả thanh niên trong thôn túm tụm bên hiên nhà bà Hộng, vẫn chỉ câu chuyện nước máy, chuyện tắm, chuyện giặt... đến là quá khổ!

 

Vi phạm hợp đồng

 

Ông Nguyễn Nam Hảo, trưởng thôn Lê Bình: “Nước máy không chảy trên địa bàn thôn là vấn đề rất gay nhưng thôn chưa biết kêu ai cả”.

Trong hóa đơn thu tiền nước của Công ty TNHH Nhà nước một thành viên xây dựng và cấp nước Thừa Thiên Huế cho thấy, mức tiêu thụ nước của người dân tại thôn Lê Bình rất thấp. Như vợ ông Trần Nọ, thôn Lê Bình, từ tháng 1/2003 đến tháng 4/2006 nước chỉ chảy qua vòi nước nhà ông 11m³, với tổng số tiền chỉ 48.000 đồng.

 

Còn trong hóa đơn của hộ ông Trần Sự, từ tháng 1/2003 đến tháng 4/2006 chỉ chảy được 37m³ tương đương 127.000 đồng... Tất cả họ, không phải vì “keo kiệt” hay tiết kiệm trong sử dụng, mà vì nước không chịu chảy và họ phải bỏ túi gấp đôi, gấp 3 số tiền phải trả cho nhà máy nước để mua nước của những người đi gánh nước thuê để sử dụng.

 

Tại thôn Lê Bình, từ ngày nước máy nghẽn, chị Nguyễn Thị Yên (42 tuổi) đành lôi đôi quang gánh, 2 chiếc thùng nhựa trong góc nhà ra để “hành nghề” gánh nước thuê trở lại. Vừa hỏi chuyện, chị Yên đã cười: “Trước tui đi gánh thuê cho cả thôn ni và chỉ dẹp nghề từ khi có nước máy về. Chừ nước máy không chảy, tui lại lôi đôi thùng gánh đi mua nước gánh bán lại cho bà con rứa, vừa gánh cho nhà tui dùng”.

 

Hằng ngày, chị mua nước tại nhà ông Nguyễn Chiêm 2 thùng với giá 1.000 đồng. Gánh đi bán lại được 2.000 đồng một chuyến nước. Vậy là, mỗi ngày chị cũng gánh được vài chục chuyến nước cho cả thôn.

 

Giờ hỏi cả thôn Lê Bình mong gì, ông Nguyễn Bông, thương binh hạng 1/4 nói: “Chưa thấy ai đả đụng chi đến chuyện khắc phục nước nôi cho dân cả, chừ chỉ còn mong ông nhà máy thương tình mà quan tâm giải quyết cho dân, chớ kiểu ni kéo dài thì chỉ còn có nước hủy hợp đồng thôi”.

 

Ông Nguyễn Nam Hảo, trưởng thôn Lê Bình cho biết, toàn thôn có 177 hộ dân, với 840 nhân khẩu. Đến nay, có hơn 70% số hộ dân sử dụng nước máy. Vấn đề nước chảy yếu, thậm chí không chảy trong mấy tháng mùa khô nóng hiện đang rất gay. Bà con bức xúc nhưng chưa biết kêu ai cả.

 

Hợp đồng (ảnh trên) ký chặt chẽ, hóa đơn thể hiện vi phạm.

 

Trong bản hợp đồng cấp nước cho người dân của Công ty TNHH Nhà nước một thành viên xây dựng và cấp nước Thừa Thiên Huế ghi rõ, bên Công ty cấp nước (bên B) có trách nhiệm cấp nước đáp ứng nhu cầu, số lượng cho bên A (người dân) theo TCVN 1329 - 2002.

 

Quy định khối lượng, định mức cụ thể cho các mục đích sử dụng: 5 khẩu với 16m³/tháng (dùng trong sinh hoạt). Nếu bên B vi phạm hợp đồng, thì bên A có quyền đòi bồi thường thiệt hại thực tế và bồi thường vi phạm hợp đồng (mức từ 100- 500.000 đồng).

 

Việc người dân tại 2 thôn Lê Bình và Quảng Xuyên, xã Phú Xuân rơi vào cảnh “khát” vì nước máy diễn ra trong một thời gian dài và lặp lại hằng năm là có thật. Dù bất kể lý do gì, Công ty TNHH Nhà nước một thành viên xây dựng và cấp nước Thừa Thiên Huế đã vi phạm hợp đồng cấp nước và người dân có quyền đòi bồi thường thiệt hại. Tất cả họ không “thích” đòi hỏi mà chỉ mong nhà máy nước có biện pháp khắc phục để người dân không phải sống trong cảnh “khát” nước triền miên.

 

Ngày 22/7, PV Báo GĐ&XH đã tìm gặp lãnh đạo Công ty TNHH Nhà nước một thành viên xây dựng và cấp nước Thừa Thiên Huế để tìm hiểu nguyên nhân, giải pháp khắc phục việc nguồn nước của công ty cung cấp cho dân tại xã Phú Xuân, huyện Phú Vang không chịu chảy; chúng tôi được giới thiệu gặp ông Mai Duy Tường, Phó Giám đốc phụ trách kinh doanh của công ty.   Ông Tường ghi nhận câu hỏi của phóng viên và xin số điện thoại hứa sẽ trả lời vấn đề này trong cùng ngày, hoặc chậm nhất là sẽ trả lời vào ngày 23/7 (bằng văn bản, hoặc qua điện thoại).   Thế nhưng, đến chiều 23/7, phóng viên vẫn chưa nhận được hồi âm như ông Tường hứa.