Chống “sốc” cho trẻ sau biến cố

GiadinhNet - Bé Nguyễn Đắc Tài, 3 tuổi, nạn nhân của vụ bắt cóc con tin ở Trường Mầm non 10A (quận Tân Bình, TP HCM) sức khỏe đã tạm ổn nhưng tinh thần hết sức hoảng loạn.

> Chân dung kẻ bắt cóc, khống chế các bé trường mầm non/ Huy động hàng trăm chiến sĩ giải cứu các bé mầm non / Xông vào trường mầm non, bắt hàng chục trẻ làm con tin/ Hai giờ nghẹt thở giải cứu con tin

Bé Nguyễn Đắc Tài, 3 tuổi, nạn nhân vụ bắt cóc con tin ngày 11/10. Ảnh: TL.

Theo các chuyên gia tâm lý, có thể bé Tài đang bị sang chấn tâm lý và rất cần được giảm “sốc” để trở lại cuộc sống bình thường.

Không nên vội cho trẻ tới trường

PGS.TS Trịnh Hòa Bình (Viện Xã hội học) cho biết, khi chứng kiến một vụ bắt cóc, cháu bé sẽ cảm thấy hoang mang sợ hãi, nhất là lại bị gí dao vào cổ uy hiếp. Các em còn quá nhỏ, khả năng chịu đựng kém nên nguy cơ sang chấn tâm lý, khủng hoảng tâm thần rất dễ xảy ra. Nếu không được giải tỏa, những hình ảnh đó sẽ luôn tái hiện trong tâm trí trẻ về sau này. Tuy nhiên, nếu sớm điều chỉnh, trẻ hoàn toàn có thể trở lại bình thường.

“Với những đứa trẻ bị uy hiếp bắt cóc thì nhiều trường hợp buộc phải cho trẻ nghỉ học để cho em dứt ra khỏi môi trường cũ, không bị ám ảnh bởi hình ảnh cũ. Với cháu bé bị bắt cóc ngày 11/10 (xem thông tin về vụ việc này trên giadinh.net.vn - PV) vừa qua thì không nên cho trẻ đến trường ngay mà cần cho cháu nghỉ một thời gian để tách cháu ra khỏi môi trường cũ. Cha mẹ nên dành nhiều thời gian chăm sóc, gần gũi với con hơn, tăng cường các hoạt động vui chơi - giải trí tích cực để cháu quên đi những hình ảnh cũ. Trong thời gian này cũng không nên cho trẻ đến chỗ đông người mà chỉ nên ở trong nhà”, PGS.TS Trịnh Hòa Bình nói.

Theo Thạc sĩ Lê Minh Công – Giảng viên Bộ môn Tâm lý học (ĐH KHXH&NV TP HCM), không chỉ trẻ bị bắt cóc, trẻ chứng kiến tai nạn giao thông, bạo hành…xảy ra một cách đột ngột cũng có thể  bị sang chấn tâm lý. Bản chất của việc này là phản ứng stress nhưng phản ứng này diễn ra một cách đột ngột và mạnh. Nó làm đảo lộn cuộc sống, gây hoang mang, ảnh hưởng tới sức khỏe thể chất, thái độ và tâm lý của trẻ. Nhẹ là quấy khóc, giật mình, nói mơ khi ngủ; nặng có thể dẫn đến những hành vi lệch lạc, thái độ sống tiêu cực.

Cha mẹ cần gần gũi trẻ

PGS.TS Trịnh Hòa Bình cho hay, trẻ bị rối loạn stress sau chấn thương có thể bị ảnh hưởng về tâm lý rất lâu dài, bị ám ảnh thường xuyên nếu không được điều trị sốc tâm lý kịp thời. Ám ảnh thể hiện qua việc trẻ có thể không ngủ được, khóc lóc trong giấc ngủ, ngủ mơ thấy lại những cảnh tượng đã xảy ra, khó tập trung chú ý, giảm khả năng học tập, căng thẳng,... Mất ngủ kéo dài sẽ càng ảnh hưởng đến sức khỏe. Vì thế bằng mọi giá phải giúp trẻ ngủ được, khi ngủ được thì khả năng hồi phục sức khỏe của trẻ sẽ tốt hơn nhiều.

Thạc sĩ Lê Minh Công cho rằng, khi một cá nhân hay đứa trẻ bị stress hay sốc tâm lý, có thể dùng tới hai phương án giải quyết là “thoát lôi” strees và đối đầu với nó. “Thoát lôi” có nghĩa cho trẻ trải nghiệm việc khác không liên quan đến để trẻ quên đi. Ví dụ như trẻ bị bạo lực, có thể đưa trẻ đến một môi trường lành mạnh hơn giúp trẻ sống tích cực hơn trong môi trường ấy. Thứ hai là đối đầu, nghĩa là phải giúp trẻ nhận diện được tình huống ấy và thay đổi hành vi cho tích cực. Ví dụ như cha mẹ bạo hành nhau thì phải giúp trẻ hiểu rằng việc đấy có thể xảy ra hoặc không xảy ra nữa hoặc trẻ phải chấp nhận, đương đầu với việc đấy.

Theo Thạc sĩ Lê Minh Công, việc can thiệp tùy thuộc vào cường độ stress mà trẻ gặp phải. Nếu phản ứng một cách dữ dội, mạnh mẽ dẫn tới tình trạng stress hậu sang chấn thì cần phải can thiệp với các nhà chuyên môn. Nhưng nếu trẻ chỉ cảm thấy lo lắng, căng thẳng chuyện đó một cách bình thường không thái quá, những người xung quanh trong gia đình có thể giúp được trẻ. Cha mẹ đừng vội vàng coi những biểu hiện đó là bệnh rồi ngay lập tức tìm đến các chuyên gia để chữa trị mà chính cha mẹ là “chuyên gia” đầu tiên giúp các em vượt qua những cú sốc tâm lý. Cần cho trẻ niềm tin vào cuộc sống, giúp con cảm nhận được sự gần gũi, quan tâm của cha mẹ, cho dù có bất kỳ biến cố nào xảy ra.
 

“Trẻ khi bị sang chấn tâm lý có thể xa lánh mọi người, trong một số trường hợp nó còn xa lánh cả với những người thân vì trẻ cảm thấy mất niềm tin. Nếu trẻ bị nặng quá cần phải dùng một dạng thuốc an thần nhẹ, sau đó để trẻ nghỉ ngơi, tăng cường vui chơi giải trí cho trẻ”,PGS.TS Trịnh Hòa Bình cho hay.

Phương Thuận
baoin