Chuyện ảnh: Ngày Tết Hàn thực
Giadinh.net - Chỉ theo một câu chuyện xứ Tàu, mà người Việt Nam ta, nhất là người miền Bắc, bấy lâu nay vẫn giữ mãi một phong tục là ăn Tết Hàn thực vào ngày 3 tháng ba âm lịch hàng năm.
Cỗ cúng, giản đơn thôi, là mâm bánh trôi, bánh chay. Cả hai đều làm bằng bột nếp. Một thứ nhân đường đỏ, một loại nhân đậu xanh nhưng cũng trộn với đường. Bỏ nhân, nắm cho tròn, bỏ vào nồi nước sôi đun cho bột trắng trở thành trong veo, nổi lên trên mặt nước là chín (Bà chúa thơ Nôm đã có thơ về bánh trôi: “Thân em vừa trắng lại vừa tròn/ Bảy nổi ba chìm với nước non”).
Xưa, ngày Hàn thực, mọi nhà tự làm bánh trôi, bánh chay. Nay thời buổi thị trường, bánh trôi bánh chay có thể đi mua. Những hình ảnh này được chụp ở khu vực Chợ Hôm, Hà Nội trong ngày Hàn thực. Quá rộn ràng, quá đông vui, quá ngộ nghĩnh là nét đặc trưng của ngày Tết Hàn thực năm nay trên đất Hà thành!
.jpg) |
|
Bánh trôi bánh chay bày ra trước cổng chợ Hôm. |
.jpg) |
|
Trước cửa một ngôi nhà đang xây rất bừa bộn |
.jpg) |
|
Trên vỉa hè, một dãy lò than đỏ lửa trước đầu xe máy. |
.jpg) |
|
Bà chủ tên Toàn đang nghe điện thoại đặt bánh |
.jpg) |
|
Tiền cầm sẵn trên tay, mắt nhìn hau háu, chỉ đợi bánh chín là lấy! |
.jpg) |
|
Bánh trôi bánh chay lên xe đi khắp phố phường. |
.jpg) |
|
Mua được bánh rồi, vừa bê vừa xuýt xoa vì nóng! |
|
Hàng năm vào ngày 3/3 âm lịch, nhiều gia đình cho xay bột, đồ đỗ xanh, làm bánh trôi, bánh chay, nấu xôi chè lễ Phật và cúng gia tiên, có lẽ đó cũng là một cách tưởng niệm người thân trong những ngày tháng cuối xuân, chứ ít người biết đến hai chữ "Hàn Thực" gắn với một điển tích ở Trung Quốc. Đời Xuân Thu, vua Tấn Văn Công nước Tấn, gặp loạn phải bỏ nước lưu vong, nay trú nước Tề, mai trú nước Sở. Bấy giờ có một người hiền sĩ tên là Giới Tử Thôi, theo vua giúp đỡ mưu kế. Một hôm, trên đường lánh nạn, lương thực cạn, Giới Tử Thôi phải lén cắt một miếng thịt đùi mình nấu lên dâng vua. Vua ăn xong hỏi ra mới biết, đem lòng cảm kích vô cùng. Giới Tử Thôi theo phò Tấn Văn Công trong mười chín năm trời, cùng nhau trải nếm bao nhiêu gian truân nguy hiểm. Về sau, Tấn Văn Công giành lại được ngôi báu trở về làm vua nước Tấn, phong thưởng rất hậu cho những người có công trong khi tòng vong, nhưng lại quên mất công lao của Giới Tử Thôi. Giới Tử Thôi cũng không oán giận gì, nghĩ mình làm được việc gì, cũng là cái nghĩa vụ của mình, chớ không có công lao gì đáng nói. Vì vậy về nhà đưa mẹ vào núi Điền Sơn ở ẩn. Tấn Văn Công về sau nhớ ra, cho người đi tìm. Giới Tử Thôi không chịu rời Điền Sơn ra lĩnh thưởng, Tấn Văn Công hạ lệnh đốt rừng, ý muốn thúc ép Giới Tử Thôi phải ra, nhưng ông nhất định không chịu tuân mệnh, rốt cục cả hai mẹ con ông đều chết cháy. Vua thương xót, lập miếu thờ và hạ lệnh trong dân gian phải kiêng đốt lửa ba ngày, chỉ ăn đồ ăn nguội đã nấu sẵn để tưởng niệm (khoảng từ mồng 3 tháng 3 đến mồng 5 tháng 3 Âm lịch hàng năm). Ở Việt (Wikipedia) |
Trần Lưu