Chuyện động trời, nhưng... không biết!

Điều lạ là sự  kiện “động trời” này diễn ra đã hơn 2 năm nay, nhưng lãnh đạo Chi cục Kiểm lâm tỉnh Thanh Hoá lại không hề hay biết.

Rừng bị tàn phá

Khi làm việc với lãnh đạo UBND huyện Thạch Thành cũng như UBND xã Thành Vân, phóng viên Báo GĐ&XH được một số cán bộ địa phương lý giải việc 76 ha rừng thuộc tiểu khu 367B bị “bỏ rơi” nhiều năm qua là do nằm cách xa khu dân cư, nên không ai chịu đứng ra nhận rừng. Vậy nhưng, khi có mặt tại cánh rừng này chúng tôi thực sự không hiểu nổi cụm từ “xa khu dân cư” mà các cán bộ địa phương lý giải phải hiểu như thế nào cho đúng nghĩa. Thực tế cho thấy, 76 ha rừng phòng hộ tại tiểu khu 367B chỉ nằm cách trung tâm huyện Thạch Thành hơn chục cây số, cách UBND xã Thành Vân không quá 2 km đường rừng và mất khoảng 10 phút đi xe máy chúng tôi đã vào đến bìa của cánh rừng phòng hộ này. Theo quan sát và tìm hiểu của chúng tôi, liên quan đến khu rừng phòng hộ này có khá nhiều điều kỳ lạ. Đó là ngoài việc nó được bao bọc xung quanh bởi những cánh rừng bạt ngàn xanh biếc, với nhiều loại cây có chiều cao từ 20 - 40m; thì 76ha rừng này đã có chủ (người được cấp sổ đỏ lại là ông Bùi Trọng Nghĩa – Bí thư Đảng uỷ xã Thành Vân) chứ không phải như lời giải thích của một số lãnh đạo huyện Thạch Thành, xã Thành Vân là “không ai đứng ra nhận”.

Lý giải về vấn đề này, ông Bùi Trọng Nghĩa - Bí thư Đảng uỷ xã Thành Vân, cho biết: “Năm 1994, Chính phủ ban hành Nghị định số 02/CP nhằm chủ trương giao đất, giao rừng cho các hộ gia đình, cá nhân sử dụng lâu dài. Tuy nhiên, do diện tích 76 ha rừng phòng hộ này không có người nhận nên được giao lại cho UBND xã Thành Vân quản lý”.

Phóng viên đặt câu hỏi: “Đây là diện tích rừng thuộc sự quản lý của xã, vậy tại sao ông lại là người đứng tên trong sổ đỏ với tư cách là chủ rừng?”. Ông Nghĩa cho rằng: “Do vị trí khu rừng có địa hình khó khăn, xa khu dân cư, rừng nghèo nên các hộ dân không nhận, theo quy định UBND xã không thể đứng tên làm trích lục mà phải là cá nhân mới làm được. Thời điểm này tôi đang là Chủ tịch UBND xã nên đã đứng ra nhận thay cho xã làm trích lục (sổ đỏ - PV), chứ thực ra tôi không phải là chủ rừng”. Theo tìm hiểu chúng tôi, khu rừng này sau đó được ông Nghĩa đứng tên chuyển nhượng cho Cty Đức Tài vào năm 2006 với giá 81 triệu đồng.

Hiện tượng “trong trắng, ngoài xanh” của khu rừng phòng hộ khiến người dân địa phương đặt câu hỏi: vì sao những cánh rừng xung quanh thì cây cối xanh tốt, chỉ có 76 ha rừng phong hộ tại tiểu khu 367B của UBND xã Thành Vân là kém hiệu quả, trọc lóc? Phải chăng, đã có sự “triệt hạ” 76 ha rừng phòng hộ này nhằm phục vụ một mục đích khác?.

Kiểm lâm: Làm gì có!

Vào vai những người cần mua gỗ, chúng tôi được chị Lê Thị H - một hộ có rừng được giao ngay sát 76 ha rừng phòng hộ của công ty Đức Tài phản ánh: Khu rừng này trước đây cây ken kín, nhiều cây cao từ 20-30 m. Khi công ty Đức Tài được giao rừng, họ đã cho chặt hết cây cũ và trồng mới các loại cây keo, gió trầm. Một người dân khác thì cho biết, công ty Đức Tài đã thuê người chặt cây lấy gỗ cho công ty ở những khu rừng gần; Còn những nơi ở xa, công ty cho người dân thoải mái vào chặt mang về.

Chúng tôi tìm đến Hạt Kiểm lâm huyện Thạch Thành để liên hệ công tác, nhưng một số cán bộ tại đây không cung cấp thông tin với  điệp khúc “lãnh đạo đi vắng”; hoặc “mới về địa phương hơn một năm nên không nắm được tình hình”. Ngày 10/6, khi PV Báo GĐ&XH đề cập chuyện rừng bị tàn phá, ông Lê Thế Long- Phó Chi cục trưởng Kiểm lâm Thanh Hoá phản ứng dữ dội, cho rằng đây là thông tin không có thực. “Làm gì có chuyện 76 ha rừng phòng hộ bị phá mà chúng tôi lại không biết. Các anh xác minh lại thông tin đi, 76 ha rừng là diện tích lớn lắm, nếu có hiện tượng trên chúng tôi phải biết chứ. Chuyện này đâu có đơn giản, việc triệt phá 76 ha rừng phòng hộ là một chuyện “động trời”, náo loạn không chỉ riêng tỉnh Thanh Hoá mà còn trong cả nước, Thủ tướng sẽ có văn bản kỷ luật ngay. Các anh nên kiểm chứng lại thông tin rồi hãy đăng”- ông Long nói.  Sau đó, trước những thông tin phóng viên cung cấp, ông Long đã gọi điện cho Hạt kiểm lâm huyện Thạch Thành để kiểm tra. Không hiểu cấp dưới đã báo cáo với ông Chi Cục phó những gì, chỉ biết rằng sau khi gác máy ông Long lại ngụy biện rằng mình không nắm rõ việc này vì đây không phải là lĩnh vực phụ trách. Khi chúng tôi đề nghị làm việc với các phòng chuyên môn của Chi cục Kiểm lâm tỉnh về vấn đề trên, thì ông Long cho biết, cán bộ đi học, không có ở cơ quan(!?).

Ai cấp “bùa phá rừng”?

Ai là người đã giúp sức cho công ty Đức Tài có được “tấm bùa” khai thác 76 ha rừng phòng hộ? Đó là câu hỏi nhức nhối không chỉ đối với phóng viên mà cả hàng ngàn người dân địa phương. Theo điều tra của chúng tôi, để có căn cứ pháp lý, công ty Đức Tài đã vận dụng Công văn số 215/UBND-NN, ngày 8/2/2006 do ông Đỗ Minh Quý - Chủ tịch UBND huyện Thạch Thành ký, cho phép gia đình ông Nghĩa (chủ hộ) được thay đổi các hạng mục công trình lâm sinh của rừng. Công văn này nhấn mạnh: “Đồng ý cho gia đình ông Bùi Trọng Nghĩa có diện tích rừng tại khoảnh 1 và 2 tiểu khu 367B, diện tích 76 ha được phép cải tạo từ rừng khoanh nuôi bảo vệ không có hiệu quả sang trồng rừng và trồng bổ sung rừng để nâng cao chất lượng rừng, làm giàu rừng. Trong quá trình cải tạo, ông Nghĩa có trách nhiệm quản lý bảo vệ rừng của gia đình và diện tích rừng xung quanh”. Sau khi có “tấm bùa hộ mệnh” của UBND huyện Thạch Thành, ông Nghĩa đã uỷ quyền cho công ty Đức Tài trồng mới và thay đổi các hạng mục tại 76 ha rừng phòng hộ này rồi thu về 81 triệu đồng. Ngay lập tức, công ty Đức Tài bắt tay vào “cạo trọc” toàn bộ diện tích rừng, trồng các loại cây như keo, gió trầm... mà không hề có thiết kế cũng như xin phép các cơ quan chức năng về quản lý rừng.

Sau khi có thông tin về 76 ha rừng phòng hộ tại xã Thành Vân bị chuyển nhượng trái phép, toàn bộ hệ thống kết cấu cây trồng có chức năng phòng hộ ở đây bị thay đổi hoàn toàn, ông Đỗ Minh Quý mới chỉ đạo các cơ quan chuyên môn của huyện vào cuộc điều tra nguyên nhân. Ngày 31/3/2008, ông Quý ra công văn số 277/TB-UBND chỉ đạo: “Diện tích 76 ha rừng phòng hộ tại khoảnh 1 và 2 thuộc tiểu khu 367B, được giao cho UBND xã Thành Vân quản lý nhưng ông Nghĩa lại đứng tên trong hồ sơ, trong những năm qua đã nhận nguồn kinh phí khoanh nuôi bảo vệ rừng của Nhà nước. Mặt khác, đây là khu vực quản lý rừng phòng hộ đã được Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hoá phê duyệt, nhưng ông Nghĩa và UBND xã Thành Vân lại tự động chuyển nhượng cho một doanh nghiệp mà không báo cáo Chủ tịch UBND huyện và BQL rừng phòng hộ Thạch Thành. Hiện công ty TNHH lâm nghiệp Đức Tài đã phá vỡ toàn bộ hiện trạng rừng khoanh nuôi tái sinh khi chưa được phép của cấp có thẩm quyền cho phép chuyển mục đích sử dụng đất”. Cũng trong Công văn 277, ông Quý còn yêu cầu các phòng, ban, UBND xã Thành Vân phải tự kiểm điểm trước Chủ tịch UBND huyện Thạch Thành.

Với chỉ đạo trên, không hiểu ông chủ tịch huyện nghĩ gì, khi việc 76 ha rừng bị tàn phá được bắt nguồn từ công văn số 215 do ông ban hành năm 2006. Thậm chí, khi làm việc với phóng viên GĐ&XH, ông Quý đã phủ nhận mình có lỗi khi 76 ha rừng phòng hộ bị tàn phá: “Với tư cách là Chủ tịch UBND huyện, tôi không thể đến tận nơi xem xét mà chỉ nghe cấp dưới báo cáo nên nhiều khi không tránh khỏi những thiếu sót”. Ông Quý cho rằng, trách nhiệm chính phải là của cán bộ các phòng ban tham mưu. Những giải thích của ông Chủ tịch UBND huyện Thạch Thành có đúng quy định của Luật Bảo vệ và chăm sóc rừng không? Các cơ quan quản lý nhà nước nói gì xung quanh việc tàn phá 76 ha rừng phòng hộ tại xã Thành Vân, cũng như trách nhiệm của cá nhân ông Chủ tịch UBND huyện Thạch Thành ra sao? Chúng tôi sẽ tiếp tục đề cập ở những số báo sau...

Điều tra của Quốc Tuấn