Chuyên gia chia sẻ cách dùng điện mặt trời để tối ưu hiệu quả mà nhiều gia đình và doanh nghiệp thường bỏ qua
GĐXH - Điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ đang trở thành một lựa chọn giúp hộ gia đình, cơ sở sản xuất, kinh doanh chủ động thêm nguồn điện tại chỗ, giảm lượng điện phải mua từ lưới và hướng tới sử dụng năng lượng hiệu quả
Theo khuyến nghị của Tổng công ty Điện lực TP Hà Nội (EVNHANOI), người dân khi đầu tư điện mặt trời mái nhà cần bắt đầu từ nhu cầu sử dụng điện thực tế, ưu tiên tự dùng nguồn điện tại chỗ và lựa chọn công suất phù hợp, thay vì chạy theo công suất lắp đặt lớn.
Hiện nay, điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ đang trở thành một lựa chọn giúp hộ gia đình, cơ sở sản xuất, kinh doanh chủ động thêm nguồn điện tại chỗ, giảm lượng điện phải mua từ lưới và hướng tới sử dụng năng lượng hiệu quả. Tuy nhiên, hiệu quả của hệ thống không chỉ nằm ở số lượng tấm pin mà còn phụ thuộc vào cách lựa chọn quy mô, thời điểm sử dụng điện và phương án vận hành.
Điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ đang mở thêm một lựa chọn để hộ gia đình, doanh nghiệp chủ động một phần nguồn điện, tiết giảm chi phí và sử dụng năng lượng hiệu quả hơn. Ảnh minh họa
EVNHANOI cho biết, nguyên tắc quan trọng khi đầu tư điện mặt trời mái nhà là công suất hệ thống phải phù hợp với nhu cầu phụ tải. Khách hàng nên xem dữ liệu tiêu thụ điện trong 6–12 tháng, xác định tổng lượng điện sử dụng và đặc biệt là tỷ lệ điện tiêu thụ vào ban ngày – thời điểm hệ thống mặt trời phát điện.
Ông Phạm Duy Huấn – Trưởng Ban Kỹ thuật EVNHANOI cho biết, người dân không nên chỉ quan tâm đến diện tích mái mà cần nhìn vào bài toán sử dụng điện thực tế. Một hệ thống quá lớn so với nhu cầu sẽ làm tăng lượng điện không được sử dụng trực tiếp; trong khi hệ thống quá nhỏ lại chưa khai thác hết khả năng của mái nhà.
Với hộ gia đình, hệ thống khoảng 3 kWp hoặc 5 kWp có thể là những mức tham khảo tùy nhu cầu. Với cơ sở sản xuất, kinh doanh, quy mô có thể từ 10–20 kWp hoặc cao hơn. Tuy nhiên, đây chỉ là con số tham khảo; công suất tối ưu phải được xác định dựa trên phụ tải và điều kiện thực tế của từng công trình.
Đáng chú ý, theo EVNHANOI, trung bình 1 kWp có thể tạo ra khoảng 80–85 kWh điện/tháng. Chẳng hạn, một hộ sử dụng khoảng 1.000 kWh điện/tháng, nếu khoảng một nửa lượng điện được sử dụng vào ban ngày, có thể tham khảo hệ thống khoảng 6 kWp; nếu muốn tăng mức tự dùng và có phương án bán điện dư theo quy định, có thể cân nhắc khoảng 6–8 kWp.
Điện mặt trời còn giúp người sử dụng chủ động hơn với nguồn điện tại chỗ.
Bên cạnh công suất, điều kiện mái cũng quyết định đáng kể đến sản lượng. Mái có hướng Nam, Đông Nam hoặc Tây Nam, ít bị che bóng sẽ thuận lợi hơn cho việc khai thác bức xạ mặt trời. Tại Hà Nội, hướng Nam với góc nghiêng khoảng 10–15° được tài liệu kỹ thuật xác định là điều kiện tham khảo tối ưu.
Điểm mấu chốt của mô hình tự sản xuất – tự tiêu thụ là điện làm ra nên được sử dụng trực tiếp tại nơi sản xuất. Vì vậy, khách hàng có thể chủ động bố trí các thiết bị tiêu thụ điện vào ban ngày, trong phạm vi nhu cầu thực tế, để tăng tỷ lệ sử dụng trực tiếp nguồn điện mặt trời.
"Khách hàng nên ưu tiên tự sử dụng nguồn điện tại chỗ. Với những công trình có nhu cầu sử dụng điện vào buổi tối hoặc có sự chênh lệch lớn giữa thời điểm phát điện và thời điểm tiêu thụ, có thể cân nhắc hệ thống lưu trữ điện bằng pin (BESS). Tuy nhiên, BESS làm tăng chi phí đầu tư ban đầu nên cần được tính toán dựa trên nhu cầu và mục tiêu sử dụng điện của từng công trình", ông Bùi Duy Huấn chia sẻ.
Cũng theo EVNHANOI, khi hệ thống tạo ra nhiều điện hơn nhu cầu sử dụng tại thời điểm phát điện, khách hàng có thể cân nhắc lưu trữ để sử dụng vào ban đêm hoặc những thời điểm không có ánh sáng mặt trời.
Cùng với bài toán hiệu quả, an toàn phải được đặt lên hàng đầu. Khách hàng cần lựa chọn thiết bị có nguồn gốc rõ ràng, đơn vị tư vấn và thi công có kinh nghiệm, bảo đảm chất lượng biến tần, hệ thống bảo vệ, tiếp địa, chống sét và khả năng chịu tải của mái. Việc lắp đặt cũng không được ảnh hưởng đến kết cấu công trình, lối thoát nạn và các yêu cầu về phòng cháy, chữa cháy.
Đặc biệt, vệ sinh và kiểm tra hệ thống định kỳ cũng góp phần duy trì hiệu suất. Bụi bẩn, lá cây hoặc tạp chất tích tụ trên bề mặt tấm pin có thể làm giảm hiệu quả phát điện; trong khi khung giá đỡ và chất lượng thi công ảnh hưởng đến độ bền của toàn hệ thống.
Như vậy, một hệ thống điện mặt trời mái nhà hiệu quả không nhất thiết là hệ thống có công suất lớn nhất, mà là hệ thống được tính đúng nhu cầu, dùng đúng thời điểm, vận hành an toàn và khai thác tối đa lượng điện sản xuất tại chỗ. Khách hàng tại Hà Nội có thể liên hệ Công ty Điện lực trên địa bàn hoặc Tổng đài Chăm sóc khách hàng EVNHANOI để được tư vấn, hướng dẫn các nội dung liên quan.