Cô dâu Việt - chú rể Hàn: Thách thức giao thoa văn hóa

Giadinh.net - Việc các cô dâu Việt phải từ bỏ văn hóa của đất nước mình, cố gắng tiếp nhận một nền văn hóa mới khiến họ cô đơn trong gia đình và đứng ngoài cộng đồng, ảnh hưởng đến hạnh phúc. Đó là vấn đề được đưa ra tại Hội thảo “Hôn nhân Việt – Hàn: Những vấn đề đặt ra”, tổ chức hôm 22/4 tại Hà Nội.

Cô đơn  ngay trong gia đình

Kết hôn với chồng ngoại quốc một cách “chóng vánh” khiến các cô dâu không có dịp chuẩn bị, họ buộc phải đối mặt với rất nhiều vấn đề phức tạp: Văn hóa, luật pháp, ăn uống, ngôn ngữ, lối sống... Nhiều cô dâu Việt do phải nộp khá nhiều tiền cho nhà môi giới, cố gắng lấy lại tiền từ chồng mình gửi về quê cho cha mẹ trả nợ. Người chồng cho rằng, vợ mình kết hôn chỉ vì tiền nên rất bất mãn.
 
Nhận định về việc kết hôn “chóng vánh” của các cô dâu Việt và những khó khăn họ gặp phải trên đất Hàn, PGS.TS Lê Thị Quý, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Giới và Phát triển nói: “Có cảm giác việc kết hôn ngày càng rút ngắn thời gian và tình cảm. Người ta chấp nhận việc tính toán tiền nong, so đo hoàn cảnh gia đình, hoàn cảnh đất nước hơn là xem xét đến tình yêu và những điều kiện cơ bản của cuộc hôn nhân lành mạnh”.
 

Các học viên tham dự "Khóa học trang bị kiến thức cho các chị em phụ nữ Việt đang làm thủ tục kết hôn với người Hàn Quốc" được tổ chức tháng 11/2007. Ảnh: Vietnamnet


Để củng cố gia đình, chính phủ Hàn Quốc đã thông qua luật “Ủng hộ gia đình đa văn hoá”, nhằm cung cấp kiến thức cho cô dâu ngoại quốc về văn hoá, lối sống của người bản địa. Phân tích về yếu tố này, TS Quý cho rằng, luật đề cao việc làm sao để người phụ nữ ngoại quốc có thể hòa nhập và làm tốt vai trò của người vợ. Bởi thế, họ phải học ngôn ngữ, phong tục của chồng, học cách nấu ăn và tập ăn các món ăn của chồng. Trong khi đó, người chồng không cần biết đến ngôn ngữ, văn hóa và các món ăn của vợ. Con cái sinh ra chỉ theo văn hóa, ngôn ngữ Hàn Quốc mà không cần biết đến văn hóa của mẹ mình. Chính sự khiếm khuyết đó là mầm mống của sự bất mãn ở người vợ, làm tăng xung đột gia đình.

Tiến sĩ Woo.Bok Nam – Viện Phát triển chính sách phụ nữ Chungcheongnam, người đã có nhiều cuộc tiếp xúc với các cô dâu Việt tại Hàn Quốc thừa nhận: “Nhiều cô dâu Việt tại Hàn Quốc cũng rất muốn chồng và các con họ biết đến văn hóa, ngôn ngữ Việt Nam, nhưng không phải lúc nào ý muốn của họ cũng được đáp ứng. Nguyên nhân là ngôn ngữ Việt Nam không phải là một ngôn ngữ phổ biến, việc dạy ngôn ngữ Việt cho con cái không phải lúc nào cũng nhận được sự đồng tình của các thế hệ gia đình Hàn”.
 
Pháp luật còn...  “vênh nhau”

Để có thể nhập quốc tịch, các cô dâu ngoại quốc phải học ít nhất 200 giờ của “Chương trình hội nhập xã hội” kéo dài trong vòng 7 tháng và phải thi đậu kỳ thi “Nhập quốc tịch”. Điều này không hề dễ dàng với các cô dâu Việt, khi phần đông họ là những người có trình độ văn hóa thấp.
 
Vấn đề thủ tục và trình tự đăng ký kết hôn giữa hai nước cũng chưa tìm được tiếng nói chung. Tại Việt Nam, người ngoại quốc muốn đăng ký kết hôn phải có mặt tại Sở Tư pháp ít nhất 3 lần để phỏng vấn trực tiếp, thẩm định hồ sơ đăng ký kết hôn và thẩm tra hồ sơ kết hôn. Tuy nhiên tại Hàn Quốc, luật pháp cho phép kết hôn vắng mặt.

Tại Việt Nam, chính phủ không cho phép tư nhân được đứng ra thành lập các trung tâm kết nối hôn nhân. Nhưng ở Hàn Quốc, các trung tâm môi giới hôn nhân tư nhân là hợp pháp, các cá nhân tại Việt Nam đã lợi dụng để “móc nối” với các trung tâm tại Hàn Quốc đưa các cô dâu Việt Nam sang. Và tất nhiên vì lợi nhuận, họ sẵn sàng bóp méo thông tin về nhu cầu tìm hiểu lẫn nhau một cách chính đáng của cô dâu Việt và chú rể Hàn.

Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, từ năm 1995-2007, có khoảng 180.000 người Việt Nam có hôn nhân với người nước ngoài, trong đó 80% là phụ nữ. Trong 3 năm (2005-2007), gần 32.000 phụ nữ Việt Nam lấy chồng nước ngoài, phần lớn trong số họ lấy chồng Hàn Quốc.
 
“Khi hai đứa trẻ kết hôn với nhau sống hạnh phúc thì hai gia đình thông gia cũng trở nên gắn kết hơn. Khi hai gia đình hiểu nhau thì con cái cũng có điều kiện tìm hiểu nhau nhiều hơn. Tôi cho rằng, Hàn Quốc và Việt Nam cần phải có chiến lược để hiểu nhau hơn về văn hóa. Cô dâu Việt Nam hiểu biết văn hóa để hòa nhập xã hội Hàn Quốc thì ngược lại, chú rể Hàn cũng phải hiểu sâu sắc hơn về văn hóa Việt Nam để có cách ứng xử phù hợp”.
 
Giáo sư Đặng Cảnh Khanh- Viện xã hội học
 
Thanh Loan
thanhloan