Cô gái xương thủy tinh và hành trình 22 năm gieo chữ miễn phí ở Ninh Bình

Hành trình trở thành "cô giáo" của chị Nguyễn Thị Ngọc Tâm (SN 1990, trú xã Ý Yên, tỉnh Ninh Bình) không giống với bất kỳ ai. Mắc bệnh xương thủy tinh bẩm sinh, chị phải chịu đựng những lần gãy xương nhiều không đến xuể và chẳng thể đi lại. Thế nhưng, với khát khao cháy bỏng được trở thành cô giáo, suốt 22 năm qua, chị vẫn bền bỉ với lớp học "5 không", truyền cảm hứng và dạy học miễn phí cho các em học sinh.

Chị Tâm mắc bệnh xương thủy tinh bẩm sinh nhưng luôn nuôi ước mơ trở thành cô giáo.

Chị Tâm sinh ra đã mắc bệnh xương thủy tinh. Khi mới chào đời, một chân của chị bị quặt ngược lên bụng. Ngay từ nhỏ, chị phải trải qua nhiều lần phẫu thuật để có thể duỗi thẳng chân. Sau nhiều lần phẫu thuật, đôi chân đã duỗi thẳng nhưng chị vẫn không thể đi lại. Căn bệnh khiến xương chị liên tục bị gãy, nhiều đến mức chị không thể nhớ hết số lần mình phải chịu những chấn thương ấy.

“Tuổi thơ của người khác được đi học, được vui chơi, đến trường. Còn tuổi thơ của tôi cứ lặp đi lặp lại giữa ở nhà và bệnh viện. Có những lần, tôi vừa nằm viện bó bột suốt 2 tháng, mới trở về nhà lại tiếp tục bị gãy xương và phải nhập viện thêm 2 tháng nữa”, chị Tâm chia sẻ.

Dù phần lớn thời gian tuổi thơ gắn với bệnh viện nhưng đến tuổi đi học, nhìn bạn bè tung tăng cắp sách đến trường, chị cũng ao ước được đi học. Năm 8 tuổi, chị bắt đầu vào lớp 1.

Do chưa từng được học qua lớp mầm non nên ngày đầu đến lớp, chị chỉ lặng lẽ ngồi một chỗ, chăm chú dõi theo các bạn tập đọc, tập viết. Lo con gái không theo kịp bạn bè, bố chị dành thời gian hướng dẫn thêm mỗi khi về nhà. Chỉ sau vài ngày, chị đã thuộc hết bảng chữ cái, khiến gia đình ngỡ ngàng.

Để có nhiều thời gian chăm sóc, đưa đón con đi học và đi viện, mẹ chị đã nghỉ văn phòng, ở nhà làm ruộng. Ngày ngày, bố mẹ chị 4 lần đưa đón con đến trường bằng chiếc xe đạp.

Dù vậy, việc đến trường vẫn là thử thách lớn. Những ngày mưa gió trở trời, cơ thể chị đau nhức, ngay cả việc ngồi trên xe để mẹ dắt đi cũng khiến chị phải chịu nhiều đau đớn. Dẫu bệnh tật và những cơn đau luôn đeo bám, chị Tâm chưa bao giờ nản lòng hay nghĩ đến chuyện bỏ học. Ngược lại, chị luôn nỗ lực vươn lên trong học tập và ấp ủ ước mơ trở thành cô giáo.

“Từ năm 8 tuổi được đi học, nhìn các thầy cô đứng trên bục giảng, tôi rất thích và bắt đầu nuôi ước mơ sau này trở thành cô giáo. Và ước mơ ấy cứ lớn dần trong tôi theo năm tháng”, chị Tâm tâm sự.

Lớp học "5 không" của cô giáo đặc biệt

Dù khát khao trở thành cô giáo luôn cháy bỏng, nhưng khi lên cấp 2, chị Tâm dần nhận ra tình trạng sức khỏe và việc không thể tự đi lại khiến ước mơ đứng trên bục giảng khó trở thành hiện thực. Và dù rất ham học, sau khi học lớp 9, chị đành dừng việc học vì trường cấp 3 cách nhà tới 15km.

Tuy phải dừng việc học nhưng ước mơ trở thành cô giáo trong chị Tâm chưa bao giờ nguôi. Không thể đứng trên bục giảng như mong muốn, chị chọn một cách riêng để tiếp tục theo đuổi ước mơ, vượt lên những giới hạn của bệnh tật.

“Tôi luôn nghĩ cánh cửa này đóng lại thì sẽ có cánh cửa khác mở ra. Tôi chưa bao giờ xem bệnh tật là điều gì quá tiêu cực. Mỗi người được sinh ra trên đời đã là một điều kỳ diệu. Có thể cuộc đời cho mình nhiều thử thách hơn để mình mạnh mẽ và trưởng thành hơn. Từ năm 2004, khi đang học lớp 6, tôi bắt đầu nhận hướng dẫn, kèm cặp miễn phí cho một số em học sinh tiểu học trong làng. Bạn học sinh đầu tiên tôi dạy kèm chỉ kém tôi 5 tuổi. Lớp học “Ngọc Tâm Thủy Tinh” ra đời từ đó. Sau khi phải dừng việc đến trường, tôi quyết định tiếp tục mở lớp dạy học miễn phí cho các em”, chị Tâm chia sẻ.

Để có đủ kiến thức để hướng dẫn các em học sinh, chị Tâm đã không ngừng tự đọc, tự học.

Từ những buổi kèm cặp ban đầu, lớp học “Ngọc Tâm Thủy Tinh” đã duy trì suốt 22 năm qua với tiêu chí “5 không”: không phấn, không bảng, không bục giảng, không giáo án và không học phí. Dù không được đào tạo sư phạm bài bản, suốt hơn 2 thập kỷ qua, “cô giáo” Tâm vẫn miệt mài truyền đạt kiến thức, kèm cặp các em học sinh từ lớp 1 đến lớp 8.

Sau hơn 20 năm, lớp học đã hỗ trợ hàng trăm lượt học sinh. Nhiều em tiến bộ trong học tập, đạt kết quả tốt trong các kỳ thi, đỗ vào các trường THPT và đại học. Hiện nay, lớp học vẫn được duy trì đều đặn với quy mô khoảng 20 học sinh trong năm học và dịp Hè có thể lên tới hơn 30 em.

Chị Tâm chia sẻ, để có đủ kiến thức đồng hành với nhiều lứa học sinh, chị phải liên tục tự học, tự trau dồi kiến thức. Chị cho biết, những kiến thức được thầy cô truyền dạy trong những năm tháng đến trường chính là nền tảng vững chắc ban đầu. Tuy nhiên, chương trình giáo dục luôn thay đổi, đòi hỏi người dạy phải không ngừng cập nhật. Ngày chưa có máy tính, chị tự tìm mua thêm sách để đọc và học. Khi có máy tính, chị chủ động tìm kiếm tài liệu, học thêm các kiến thức mới và nghiên cứu cách hướng dẫn học sinh sao cho phù hợp.

Lớp học "5 không" của cô giáo Tâm được duy trì suốt 22 năm qua.

“Các em đến lớp thường mang theo sách vở, bài tập được giao ở trường. Trong quá trình làm bài, chỗ nào chưa hiểu hoặc gặp khó khăn, các em sẽ hỏi để tôi trực tiếp hướng dẫn, giải đáp. Qua đó, tôi cũng nhận ra những phần kiến thức các em còn yếu để tìm thêm bài tập phù hợp cho các em luyện tập”, chị Tâm cho hay.

Với chị Tâm, lớp học "Ngọc Tâm Thủy Tinh" không chỉ giúp chị hiện thực ước mơ từ thuở nhỏ, mà còn giúp cuộc sống có thêm nhiều màu sắc. Đối với chị, niềm vui đôi khi đến từ những điều rất giản dị: một bức tranh học trò vẽ tặng, tin vui một em đỗ đại học hay lời nhắn chào của học sinh cũ trước khi đi du học...Đó cũng chính là món quà tinh thần, tiếp thêm động lực để chị duy trì lớp học suốt nhiều năm qua.

“Có nhiều người hỏi vì sao tôi luôn vui vẻ dù cuộc sống có nhiều khó khăn. Tôi nghĩ rằng, thay vì dành thời gian nghĩ về những điều mình không thể làm, hãy tập trung vào những việc mình có thể làm và thấy có ích. Với tôi, được dạy học, được đồng hành cùng các em nhỏ chính là một niềm hạnh phúc”, chị Tâm nói.

Dù chỉ nặng khoảng 15kg, chị tự nhận mình là người khá “tham lam” vì luôn muốn làm nhiều việc. Ngoài duy trì lớp học, chị còn tham gia các hoạt động của người khuyết tật, tổ chức chương trình hỗ trợ cộng đồng, tham gia những hoạt động truyền cảm hứng và làm thơ.

Những nỗ lực bền bỉ của chị Tâm được các cấp, ngành ghi nhận qua nhiều giải thưởng, danh hiệu. Năm 2020, chị lọt Top 10 cá nhân nhận Giải thưởng Tình nguyện Quốc gia. Năm 2022, chị tiếp tục được bình chọn là một trong 10 Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu. Năm 2023, chị là một trong 67 điển hình tiêu biểu toàn quốc trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.

Năm 2024, lớp học “Ngọc Tâm Thủy Tinh” được trao Giải thưởng Dự án truyền cảm hứng tại Giải thưởng Hành động vì Cộng đồng (Human Act Prize 2024). Gần đây nhất, tháng 4/2026, chị Tâm được Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo tặng Bằng khen vì có nhiều đóng góp đặc biệt cho công tác giáo dục cộng đồng và khuyến học tại địa phương.

Minh Đức - Vũ Quỳnh