“Cò” vé tàu tung hoành

 

Cò bao vây nhà ga

Hai “cò” vé, một (áo bộ đội) trong vai môi giới, một trong vai hành khách cần vé.

 

Trái với cảnh mệt mỏi chờ đợi trong phòng bán vé, đoạn đường Trần Hưng Đạo (Hà Nội) phía trước ga, vé tàu được chào bán ào ạt. Bất kỳ ai đi đường dừng xe hoặc thậm chí đi chậm vì tắc đường tức thì được “cò” tiếp cận ngay. Ở ngay ngã ba phía trước nhà ga này có đến hàng chục “cò” vé tàu chào mời nhiệt tình. Ai có nhu cầu mua vé ngoài, không khó để “bắt” mối. “Cò” có mặt mọi chỗ, mọi nơi: Quán nước chè, xe ôm, hoặc lượn lờ qua lại trước sân ga...

Không khó để nhận dạng “cò” vé tàu. Trong vai một người đi “săn” vé tàu về Tết, chúng tôi nhận thấy phần đông “cò” vé tàu là những phụ nữ ngoài 50 tuổi, số ít còn lại là những ông “trùm” vé ăn mặc “bụi bặm” ngồi ở các quán nước, chỉ đạo chứ không “ra tay”. Một phụ nữ đầu đội nón, bịt khẩu trang kín mít, kéo giật chúng tôi lại hỏi: “Cần vé về đâu? Lấy đây luôn, bọn mày mà vào xếp hàng thì chỉ có... mua vé Tết sang năm”. Biết chúng tôi hỏi mua vé về Vinh (Nghệ An), bà này thuyết phục khách nên lấy vé ngồi mềm vì loại này đang có sẵn, nhưng chúng tôi không đồng ý. “Bọn cháu muốn lấy vài cái vé nằm”- tôi bày tỏ nguyện vọng. “Tết nhất đến rồi còn đòi sang thế, có vé ngồi mềm đây không chịu đi”- người phụ nữ vừa nói vẻ không bằng lòng vừa lôi trong túi ra giới thiệu một tệp vé ngồi.

Nói đoạn, người phụ nữ yêu cầu chúng tôi vào quán nước ngồi đợi bà ta đi lấy. Nói đoạn bà lấy số điện thoại của tôi, hứa hẹn sẽ gọi đến lấy vé rồi trong phút chốc biến mất trong đám đông. Để ý chúng tôi thấy bà này đến chỗ phía cuối phố nói gì đó với một gã đeo kính đen mặt gờm gờm.
“Cò” ở ga Hà Nội hoạt động theo nhóm chứ không hoạt động đơn lẻ như chúng tôi nghĩ ban đầu. Một nhóm “dân phe vé” gồm 3 đến 4 người. Họ đứng khắp phía ngoài sân ga. Rất khó để biết được có bao nhiêu nhóm “cò”.

 

Với tấm vé Hà Nội - Vinh đi ngày 11/2/2010 (28 Tết) trị giá 103.000 đ/vé, đem bán cho “cò” được khoảng 70.000 - 80.000 đ/vé nhưng mua lại “cò” sẽ mất ít nhất 258.000 đ/vé ở thời điểm này.

Một nhóm “cò” khác ở phía tay trái nhà ga lại mời khách mua vé về Vinh ngồi mềm ngày 28 Tết còn nhưng với tiền công tìm vé lên tới 150.000đ/1 vé. Một “cò vé” chạy lấp xấp sang bên trái cổng chính - nơi đang có nhiều người tụ tập, rồi quay lại nói: “Có vé đi ngày 28 Tết, nằm, nếu lấy phải trả tiền công 170.000đ”.

Các tổ “cò” ngụy trang bằng cách sinh hoạt bình thường như bán quán, chạy xe ôm... Thủ đoạn chính vẫn là hai hình thức: Gom vé vào từ nguồn “quen biết riêng” mà giới đầu cơ thường gọi là có “tay trong” và gom bằng cách thuê “thợ” xếp hàng. Các “thợ” là người cùng xóm, người quen của các chủ, được chủ đưa cơm nước vào tận nơi khi ngồi xếp hàng chờ.

Thời điểm được các chủ cho “xuất quân” mạnh nhất là những ngày đầu mở cửa bán vé Tết, thuê “thợ” xếp hàng từ đêm hôm trước để đến sáng hôm sau là mua được vé. Công xếp hàng, “thợ” được chủ trả 20.000 - 30.000đ/vé. Nhiệm vụ của những người này là xếp hàng và gom vé, có vé gì cũng lấy mà không sợ thiếu tiền (tất nhiên trước khi lấy phải hỏi ý kiến chủ).

Theo quy trình, vé ra, chủ vé tập hợp lại, khách mua vé không bao giờ được trực tiếp liên lạc với chủ vé mà phải thông qua đội ngũ gần “cò” chuyên nghiệp quanh sân ga, lấy vé. Phương thức gọi điện thoại hoặc tiếp nhận thông tin tại các điểm hẹn.

Theo một “cò” vé, mấy ngày qua công an địa phương ra quân làm “căng” vấn đề “phe vé”, một số trường hợp bị đem về phường phạt hành chính. Sau khi cho về, “cò” lại tiếp tục hành nghề vì chủ vẫn còn nhiều vé và là “nghề” dễ kiếm tiền trong tháng “củ mật”. Rất khó để bắt chủ “cò” nếu công an chỉ bắt những tay “thợ” mà không bắt các tay chủ chuyên đầu cơ vé thì khó có thể dẹp được thị trường vé chợ đen.

Để kiếm thêm tiền, một số “cò đẳng cấp” còn có thể gửi khách cho nhân viên tàu, tức khách khỏi mua vé mà phải trả đúng tiền giá vé thêm tiền công cho cò. Nếu được mối này, có thể kiếm gần 100.000đ.

Hù dọa khách

Một tổ “cò” đang “hội ý”.

 

Cầm trong tay chiếc vé Hà Nội – Vinh ngày 11/2/2010 giá bán 103.000đ gạ bán cho “cò” để biết thế giới phe vé “làm ăn” lợi nhuận thế nào, tôi đặt vấn đề với một số “cò”. Một “cò” vận đồ quần áo công nhân dáng người mảnh khảnh trả với giá rẻ mạt: “60.000 đồng!”. “Vào trong đó xếp hàng xuất trình hết giấy này giấy nọ, cũng bị lấy đi 30% giá. Ở đây thủ tục nhanh gọn” - gã rào trước đón sau.

“Vì được về Tết sớm hơn dự định, bây giờ tôi mới phải bán. Lấy được đúng giá ấy thì anh lấy”- tôi quả quyết. Nghe xong, anh ta quay lại chỗ đông người, chúng tôi đoán là hỏi ý kiến chủ “cò”. Một lát sau thấy gã này dẫn đến một thanh niên giáng vẻ thư sinh trắng trẻo, vỗ vai tôi rồi nói: “Chú em đây muốn lấy vé về Vinh, thôi anh mày dẫn đến đây hai chú tự trao đổi với nhau coi như anh làm không công”.

Thanh niên được gã “cò” dẫn đến, cầm vé chê ỏng chê eo, bảo chỉ mua lại với giá 70.000 đồng, bởi anh ta cho biết không có nhu cầu đi hạng vé này. Chúng tôi không đồng ý, bỏ đi vào phía trong nhà ga. Ngay lập tức một gã đội mũ cối có khuôn mặt bặm trợn đuổi theo (chắc là theo dõi cuộc mặc cả từ lúc nãy) đuổi theo. Gã buông giọng chợ búa: “Đ.m bọn mày ngu thế, vào đó mất mấy chục nghìn lại mất công”. Lão cứ văng tục nói theo cho đến khi nhân viên bảo vệ đuổi ra ngoài mới thôi. Lúc này chúng tôi mới biết cả ba gã cùng một “đội”.

Chúng tôi bán lại vé với giá rẻ là thế nhưng khi hỏi mua lại một nhóm “cò” khác liền được chào mời: “Giá vé không đổi, tiền công 150.000 đ/vé. Mua nhiều có giảm giá”. Thế mới biết công nghệ làm ăn sinh lợi đến mức nào.

Cách “chơi đẹp” mà các cò vé đưa ra ở đây là khoản tiền chênh lệch so với giá vé gốc nhiều hay ít. Theo “quy định” ngày hôm qua ở “chợ đen”: nếu khách trả vé trong các ngày từ 15 đến 20 tháng Chạp, khách chỉ phải trả thêm 10% đến 20%/vé, còn nếu mua vé đi trong các ngày từ 25 đến 27 Tết, có thể còn thấp hơn. Trong khi đó nếu trả ở nhà ga sẽ bị trừ đi những 30% giá trị vé.

Giá một chiếc vé ngồi mềm từ Hà Nội đi TP HCM chỉ 735.000đ nhưng giá chợ đen lên đến 1.000.000đ. Trong đó “cò” được trả 10.000đ mỗi chiếc. Vé chợ đen cũng có “khung”. Mỗi vé tiền chủ đầu tư trả công “thợ” vào xếp hàng mua từ 40.000- 50.000 đ/vé đi TP HCM, tiền cơm cho thợ và trả công tiền cò, còn lại chủ hưởng 100.000-200.000 đ/vé. Một ngày chỉ cần bán 10-20 vé tàu Tết là các ông bà chủ “ngồi mát ăn bát vàng” với tiền triệu thu về.

“Vé không? Vé Tết không?”. Chỉ cần một người dừng xe hỏi thăm là tất cả lại nháo nhác, đổ xô tới mời chào hấp dẫn. Cầm trên tay 2 tấm vé vừa mua được của một “cò” ngồi làm ở mép phía tay phải sân ga, anh Phan Thanh Lâm quê ở Đà Nẵng, hồ hởi: “Xếp hàng từ sáng mà chưa đến lượt, xin nghỉ có nửa buổi làm đi mua vé. Trưa đến nơi đành phải chạy ra ngoài mua vé. Đành bỏ thêm 500.000 đ ra đây để mua vé “chợ đen” vậy. Mà không hiểu sao mua vé “chợ đen” lại dễ thế!”. Không ít người làm ăn xa quê đành cắn răng mua vé giá đắt.

Quang Thành