Con nhà nghèo!

Nhìn cháu gái trau chuốt đôi lông mày, xúng xính diện váy lụa đỏ, đeo hoa tai, cài bông hoa lóng lánh lên tóc, xỏ chân vào đôi giày cao gót màu đỏ… rực rỡ như đóa hồng đi dự sinh nhật bạn mà bà thèm. Cháu gái bà xinh đẹp lắm. 

Đầu thập niên 70, của thế kỷ trước khi bà vào tuổi thanh xuân, đất nước chưa hết chiến tranh, miền Bắc nghèo lắm. Con gái Hà Nội hồi ấy đều gầy nhỏ, làn da xanh xao, khô ráp. Mái tóc thề buông sõng. Cả thành phố chỉ có vài cửa hàng uốn tóc dây chuyền, mỗi lần uốn phải mất cả ngày để xếp hàng được cắt tóc, xếp hàng để cuốn, xếp hàng gỡ tóc, xếp hàng mua miếng chấp tự gội đầu… Tóc có cháy quăn tít cũng đành ngậm ngùi ra về.

Vải ngày ấy chỉ có màu trắng, nâu, đen, xanh công nhân và không pha nilon nên rất chóng rách, mỗi năm mỗi người chỉ được phát 5m vải. Giặt bằng xà phòng "tắm chó" (loại xà phòng đen hôi và cứng như gỗ, phân phối theo bìa mua hàng). Các bà, các chị thi nhau "khéo vá vai, tài vá nách" dưới ánh điện tù mù. Cổ áo sờn thì tháo ra, lộn lại. Quần rách ở mông, ở đầu gối thì tích kê bằng miếng vải dày cộp rồi may vòng quanh…

 

Phụ nữ ngày ấy toàn mặc quần lụa đen, gấu luôn bị rách vì mắc vào xích xe đạp, phải cạp lại. Áo len chỉ người "đi tây" về mới có. Những cái áo len cú tháo ra đan lại đủ các màu, mối nối chi chít. Mua được cái chăn dạ viện trợ cũng tháo ra để đan áo. Nhiều thanh niên chỉ đan cổ áo và đôi cổ tay chống gió lùa, thi thoảng hé ra mọi người lại tưởng con nhà giàu có áo len.

Người Hà Nội hay "nhịn ăn để mặc", khó khăn đến mấy khi ra đường vẫn đàng hoàng. Chẳng cô nào dám son phấn mà có cũng chẳng dám dùng, sợ bị xì xào. Sau giải phóng người chị họ trong Sài Gòn gửi ra cho bà mấy cái áo phin nõn cổ trái tim, gấu và tay thêu bô-đê rất đẹp. Thế mà bà cứ phải mặc bên trong, ngoài khoác cái áo xềnh xoàng…

Bây giờ nhìn các cháu ai cũng trắng trẻo, rực rỡ. Son phấn, trang sức vào càng thêm xinh xắn. Đất nước đổi mới, con người tươi đẹp lên. Nhưng bà vẫn thương về thời ấy, cái thời "con nhà nghèo"...  

 

Chử Thu Hằng