Công nhân tại các khu công nghiệp: Trăm mối mưu sinh
Giadinh.net - Đời sống công nhân ở các khu công nghiệp (KCN) vốn đã khó khăn, nay lại vất vả hơn khi “vòng xoáy” cơm, áo, gạo, tiền không trừ một ai, từ những người độc thân, các gia đình trẻ đến những người thân quanh họ.
Sinh con, trăm nẻo đường lo
Căn phòng trọ chật chội và nóng nực hơn khi chứa đầy những đồ dùng dành cho trẻ sơ sinh. Một tay bế đứa con nhỏ, tay kia khuấy bột, anh Phạm Văn Biểu mời chúng tôi vào nhà. Rời Thanh Ba, Phú Thọ, xuống KCN Phố Nối B, Hưng Yên làm bảo vệ cho một nhà máy xuất nhập khẩu thép ngót chục năm trời, anh Biểu mới nghĩ đến chuyện cưới vợ và sinh con.
Anh Biểu đang chuẩn bị bữa tối. Ảnh: T.G
Dù vẫn biết rằng với đồng lương ít ỏi, sống một mình đã phải chắt bóp, nhưng nghĩ đi nghĩ lại, tuổi chẳng mấy chốc đã ngoài 30, ở quê bố mẹ liên hồi gọi điện thúc giục, nên anh đành “dũng cảm” lấy vợ. Vợ anh, chị Luyến cũng là công nhân tại đây.
Sau khi lập gia đình, cuộc sống vẫn êm ả trôi đi với đôi vợ chồng trẻ. Ngày đi làm, tối về cùng nhau cơm nước, giặt giũ, mỗi người một việc đâu vào đấy. Lương công nhân hai người mỗi tháng cũng được ngoài 3 triệu đồng, đủ cho sinh hoạt. Nhưng từ khi có con nhỏ, cuộc sống của anh chị thêm phần khó khăn, eo hẹp.
Anh Biểu nhẩm tính, một tháng hết 500.000đ tiền nhà, điện, nước. Hai vợ chồng mất ít nhất 1 triệu đồng tiền ăn, cộng thêm 800.000đ tiền xăng xe, điện thoại, chi tiêu lặt vặt, như vậy số dư còn lại để phòng lúc ốm đau, công chuyện còn hơn 700.000đ. Từ ngày sinh em bé, chế độ ăn cho mẹ cao hơn mức bình thường, trăm khoản đồ dùng sơ sinh, tiền sữa dồn vào, khiến tiền lương của hai người thu không đủ bù chi.
Tính chuyện nghỉ việc về quê
Cùng chung cảnh ngộ với anh Biểu, chị Luyến là vợ chồng anh Tiến, chị Thơm, quê Nghĩa Hưng, Nam Định - công nhân nhà máy Daiwa Plastics Thăng Long (KCN Bắc Thăng Long) thuê trọ tại Cổ Điển, Hải Bối, Đông Anh, Hà Nội.
Giờ tan ca của công nhân KCN Bắc Thăng Long. Ảnh: T.G
Chúng tôi đến xóm trọ của anh chị vào buổi chiều tối, anh đang giặt quần áo, tã lót cho con, chị lúi húi huẩn bị bữa tối. Cu Bí mới hơn 7 tháng tuổi đang được bà nội bế đi dạo. Bà nội tuổi ngoài 70 phải lặn lội từ quê lên chăm cháu.
Cũng như bao cảnh vợ chồng công nhân có con nhỏ khác, hết giờ làm anh chị lại tất tả chạy về nhà lo cho con ăn, ngủ, giặt giũ, cơm nước. Có bà nội ở nhà nhưng bà cũng chẳng ngơi tay làm được việc gì, trông cháu ở tuổi bà cũng đã là quá sức. 4 triệu đồng tiền lương của vợ chồng anh chị chỉ đủ trang trải các chi phí sinh hoạt trong tháng, ngoài ra không còn dư đồng nào để phòng lúc ốm đau, bệnh tật.
Kết quả một cuộc khảo sát năm 2007 của Tiến sĩ Phạm Đình Nghiệm (Trường ĐH KHXH-NV TPHCM) trong một nhóm công nhân tại các KCX-KCN TPHCM cho thấy, những khoản chi tiêu lớn nhất của công nhân là tiền thuê nhà (153.000 đồng/tháng), tiền ăn (300.000 đồng/tháng), các khoản chi tiêu khác (660.000 đồng/tháng)... Một số công nhân còn phải gửi tiền về phụ giúp gia đình. Theo khảo sát, bình quân mỗi công nhân gửi về nhà 1,9 triệu đồng/năm. Mỗi năm, công nhân chỉ dành ra khoảng 900.000 đồng cho các khoản sinh hoạt văn hóa.
Vợ chồng chị Cúc, anh Nam quê ở Can Lộc, Hà Tĩnh, đều là công nhân tại nhà máy ASTI nằm trong Khu công nghiệp Quang Minh, huyện Mê Linh, Hà Nội cho biết, cuối năm nay khi chị đến kì sinh nở anh sẽ đưa vợ về nhờ bà ngoại săn sóc. Anh chị sợ ở đây giá cả đắt đỏ, nên giải pháp cuối cùng là đưa vợ về quê cho tiện mọi bề. Khi chị hết thời gian được nghỉ sinh con, ba mẹ con, bà cháu lại dắt díu ra nhà trọ, bà ở nhà trông cháu để mẹ đi làm.
Tại công ty, trong tổ của chị có hơn chục người nhưng có đến 7 người mang bầu hoặc có con nhỏ. Cường độ lao động căng thẳng, về nhà lo con cái, ăn uống không đủ chất, nên ai sinh con xong cũng xanh như tàu lá. Chị Cúc cho biết, nhiều người dù cố gắng nhưng vẫn thường muộn giờ làm, hoặc vào ca mệt quá ngủ gật, thậm chí bị ngất xỉu. Mang bầu không đủ sức để tăng ca, nên thu nhập giảm chỉ bằng phân nửa lúc trước. Đã vậy, hàng tháng, tính riêng tiền mua sữa cho con ngốn mất nửa tiền lương. Mang bầu hay ăn vặt, cộng thêm chế độ ăn uống hàng ngày phải thêm chất để có sức, khoản này tính ra cũng ngang khoản mua sữa.
Với các đôi vợ chồng mới cưới mà chúng tôi được tiếp xúc, họ đều tỏ ra rất lo lắng khi đề cập đến chuyện sinh con. Hầu như có đến 90% các cặp vợ chồng công nhân có mức lương hiện tại dao động từ 2,5 đến 3 triệu đồng, đều nói rằng công việc hiện tại chỉ là tạm bợ. Với đồng lương ít ỏi trên, giải pháp mà họ đưa ra khi có ý định sinh con là nghỉ việc về quê sinh sống.
|
"Cõng" gạo, rau lên nhà máy
Theo chân anh bạn quen cũng là công nhân, chúng tôi rảo bước về xóm trọ nhỏ. Những dãy nhà cấp 4 lụp xụp lợp phibrô ximăng, trời nắng nóng như lò lửa, trời mưa ngồi trong nhà phải khoác áo mưa. Về đến phòng, ai vào việc nấy, người thì vội vội vàng vàng cắm cơm, giục bạn nhặt rau để còn kịp ca đêm. Có người chừng mệt quá nằm dài trên gường cho dù quần áo, giầy tất bảo hộ vẫn con nguyên trên người, quay đi ngoảnh lại đã gáy khò khò ngon giấc. Thấy chúng tôi ngó nghiêng tò mò, Thuỷ (ảnh trên) - một công nhân thử việc, trọ nơi đây cất tiếng: “Các anh thấy lạ lắm hả? Công nhân là thế đấy, nhiều lúc đi làm về mệt muốn chết, thèm ngủ hơn thèm ăn. Còn những người làm ca đêm mà ăn không kịp thì chết đói, ăn lâu quá muộn giờ bị phạt rồi cũng chết đói”. Thuỷ quê ở Văn Bàn - Lào Cai xuống đây đã mấy tháng. Tháng đầu thử việc tuy lương thấp nhưng vẫn còn đủ tiền sinh hoạt. Sau tháng thử việc là khoảng thời gian chờ nhận việc. Hai tháng trôi qua mà vẫn chưa thấy được gọi, trong thời gian này Thuỷ tranh thủ chạy xe ôm kiếm tiền qua bữa. Hôm may được dăm chục, trừ tiền xăng xe cũng đủ hai bữa ăn. Những hôm không chạy được cuốc xe nào thỉ chỉ còn cách đi vay gạo về nấu rồi rang mỡ lên ăn qua bữa. Nhiều hôm ngại vay mượn, về nhà gặm cái bánh mỳ, tu mấy cốc nước lên gường ngủ luôn. Còn tiền nhà, tiền điện, nước, Thuỷ xin khất nợ mấy tháng nay chưa có để đóng cho chủ nhà. Hàng tháng cứ đến ngày chủ nhà đi thu tiền, Thuỷ lại phải lần lữa khất hoặc trốn. Cũng may nhà chủ thương tình, nếu không Thuỷ chỉ có nước ngủ đường, ngủ chợ. Ở xóm trọ của Thuỷ, chủ yếu là công nhân làm việc tại các công ty may. Ở các công ty này, tháng thử việc mỗi công nhận được nhận 450.000đ đồng tiền lương, cộng với 150.000đ tiền ăn, tổng cộng mỗi tháng chỉ kiếm được 600.000đ. Trừ tiền thuê nhà, tiền điện nước, tiền vệ sinh, an ninh, chỉ còn lại khoảng 300.000đ tiền ăn uống chi tiêu. Để giải quyết bài toán khó này, các công nhân Hương, Liễu, Lan quê ở Khoái Châu, Hưng Yên, trọ cạnh phòng Thuỷ, đã phải thay phiên nhau về nhà xin thêm tiền chi tiêu, “cõng” gạo, rau vườn nhà lên để ăn trong mấy tháng qua. |
Những khuôn mặt hốc hác, những cặp mắt sâu hoắm thâm quầng vì thiếu ngủ, lặng lẽ nhìn nhau bước, không nói một lời.(Còn nữa)
Kỳ sau: Có mặt cùng những gia đình trẻ này, còn cả các bậc ông, bà nội, ngoại hàng ngày vật lộn cùng con trẻ. Các cụ tuổi đều ngoài 70, cái tuổi đáng lẽ được hưởng sự an nhàn sau một đời bươn chải nhưng họ vẫn phải sống đời “Ôsin”. Hết con rồi đến cháu, cuộc đời họ là những chuỗi ngày vất vả chưa có hồi kết...