Công tác DS-KHHGĐ tỉnh Nghệ An: Thời cơ đan xen thách thức

Giadinh.net - Sau năm 1990, đặc biệt từ khi triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ 4 Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa VII về chính sách DS - KHHGĐ, tỷ lệ tăng dân số trên địa bàn cả nước đều giảm mạnh. Riêng ở Nghệ An, nếu năm 1990 tỷ lệ tăng dân số là 2,1%/năm, đến năm 2007, tỷ lệ này chỉ còn 1,19%.

> Có thể ngăn chặn một nửa lượng thương vong
 
Tăng cường giải pháp cấp bách

Kết quả đó được duy trì trong một thời gian dài. Song, do nhiều nguyên nhân chủ quan và khách quan, nhất là tâm lý thỏa mãn với thành công, buông lỏng chỉ đạo trong công tác DS - KHHGĐ; nhiều người dân, trong đó có cả cán bộ, Đảng viên đã hiểu sai Điều 10 của Pháp lệnh Dân số. Bên cạnh đó, việc thay đổi tổ chức bộ máy làm công tác DS - KHHGĐ, là những nguyên nhân chính làm gia tăng tỷ lệ sinh hiện nay ở Nghệ An.

Để ngăn chặn tình trạng này, ngay từ năm 2003, khi tỷ suất sinh có dấu hiệu gia tăng trở lại, Ủy ban DSGĐTE (nay là Chi cục DS - KHHGĐ) tỉnh Nghệ An đã tham mưu cho Ban thường vụ Tỉnh ủy ban hành Chỉ thị số 15 - CT/TU về “Tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng đối với công các DS - KHHGĐ trong tình hình mới”. Tiếp đó, HĐND tỉnh khóa XV, kỳ họp thứ 4 đã ban hành Nghị quyết số 122 NQ/HĐND về công tác DS - KHHGĐ. UBND tỉnh với chức năng quản lý nhà nước về công tác DS - KHHGĐ, đã xây dựng mục tiêu hành động đến năm 2010 phấn đấu đạt mức sinh thay thế và đề ra các giải pháp cơ bản về chính sách DS - KHHGĐ trên địa bàn. Đây là những văn bản pháp lý quan trọng để những người làm công tác DS - KHHGĐ tỉnh Nghệ An tập trung các giải pháp cấp bách, kiên quyết kiềm chế tình trạng giảm sút các chỉ tiêu DS - KHHGĐ trên địa bàn.
 

Phát tờ rơi tuyên truyền chiến dịch ở huyện Tân Kỳ, Nghệ An. Ảnh: Hồ Hà.

 
Nhờ vậy, tỷ lệ tăng nhanh dân số bước đầu đã được khống chế. Với đặc thù địa lý và trình độ dân trí có sự chênh lệch khá lớn giữa các vùng, nên có nơi ở Nghệ An, tỷ suất sinh vẫn ở mức 2,49 con, tập trung tại các huyện vùng miền núi, vùng đồng bằng ven biển và vùng có đồng bào giáo dân. Tuy nhiên,   cũng có những nơi đã tiệm cận mức sinh thay thế (2,1 con) là TP Vinh, TX Cửa Lò, các huyện Hưng Nguyên, Anh Sơn, Nam Đàn.

Hiện ở  Nghệ An, số phụ nữ bước vào độ tuổi sinh đẻ cao gấp 2,5 lần số phụ nữ bước ra khỏi độ tuổi sinh đẻ, nên việc giảm sinh sẽ khó khăn rất nhiều. Tuy nhiên, tỷ lệ sinh con thứ 3 dù đang ở mức cao so với bình quân chung của cả nước, nhưng so  với trước đây đã giảm nhanh. Nếu trước năm 1995, tỷ lệ sinh con thứ 3 là trên 35% thì theo số liệu thống kê ngày 1/4/2007, tỷ lệ này chỉ còn 26,22%.

Củng cố, hoàn thiện bộ máy

Để hạn chế những khó khăn, phát huy những mặt thuận lợi, điều trước tiên Nghệ An cần làm là  đẩy mạnh hơn nữa việc tuyên truyền, vận động, giáo dục nâng cao nhận thức cho người dân về DS - KHHGĐ. Bên cạnh đó, cần quan tâm đến việc quản lý, xử lý những cá nhân vi phạm chính sách DS - KHHGĐ. Đồng thời, phải đáp ứng đầy đủ chất lượng, kịp thời, an toàn và thuận tiện dịch vụ KHHGĐ. Đây là công việc không phải của riêng ngành DS - KHHGĐ, mà cần được sự quan tâm, ủng hộ, phối hợp, giúp đỡ của các cơ quan, đoàn thể; đặc biệt là ý thức chấp hành của mỗi công dân.

Điều đáng lưu ý, Nghệ An đang tiếp tục củng cố, hoàn thiện  bộ máy làm công tác DS - KHHGĐ từ tỉnh đến cơ sở. Vì hiện nay, cán bộ làm công tác DS - KHHGĐ ở xã phải hoạt động kiêm nhiệm, cán bộ chuyên trách, cộng tác viên thì chất lượng không đồng đều, thiếu ổn định, chưa đáp ứng được yêu cầu quản lý và điều phối lĩnh vực công tác của chương trình.

Một số vấn đề khá nhạy cảm, đó là đầu tư  về công tác DS - KHHGĐ hiện nay mới chỉ đáp ứng được các hoạt động tối thiểu, chưa có điều kiện để nâng cao mở rộng chương trình. Theo ông Nguyễn Thanh Hiền - Phó Giám đốc Sở Y tế, kiêm Chi cục trưởng Chi cục DS - KHHGĐ tỉnh Nghệ An, đầu tư cho công tác DS - KHHGĐ không đơn thuần là đầu tư cho công tác xã hội; mà chính là khoản đầu tư để phát triển kinh tế. Bởi đầu tư cho DS - KHHGĐ tốt thì sẽ hạn chế được những khoản đầu tư cho dịch vụ xã hội (y tế, giáo dục, an sinh xã hội).
 
Từ nay đến năm 2010, ngành DS - KHHGĐ tỉnh Nghệ An phấn đấu tập trung mọi nỗ lực để thực hiện mục tiêu mỗi cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ chỉ có 1 hoặc 2 con, phấn đấu đạt mức sinh thay thế và tiến tới ổn định quy mô dân số ở mức hợp lý. Mức giảm tỷ lệ sinh bình quân mỗi năm trong giai đoạn 2006 - 2010 là khoảng 0,5 - 0,6%; tỷ lệ gia tăng dân số khoảng 1,1%; quy mô dân số dưới 3,3 triệu người vào năm 2010. Tỷ lệ sử dụng các biện pháp tránh thai hiện đại đạt 75%. Tiếp tục triển khai các mô hình, giải pháp can thiệp, nhằm góp phần nâng cao chất lượng dân số của tỉnh.

Hoàng Đức

thuhuyen