Công ty sứ Thanh Trì sau 3 tháng đóng cửa: Đối mặt với nguy cơ "khai tử"

Nhưng hiện nay, công ty phải ngưng hoạt động, đời sống công nhân khó khăn chồng chất.

 

Công ty sứ Thanh Trì từng là “ông lớn” trong ngành sản xuất các sản phẩm sứ vệ sinh, có thương hiệu được khẳng định trên thị trường trong và ngoài nước, nhưng hiện tại, đầu ra gặp khủng hoảng, nhà máy đóng cửa, công nhân đồng loạt mất việc, hàng tồn chất đống trong kho.

 

Hàng tồn chất đống trong kho. Ảnh: T.G

 

Theo tìm hiểu được biết, 70% thành phẩm của Cty sứ Thanh Trì tiêu thụ trong nước, nhưng theo ông Ngô Trung Dũng, Giám đốc công ty, từ cuối năm 2008 đến nay nhu cầu thị trường nội địa liên tục giảm. Thêm vào đó, 30% thành phẩm xuất khẩu sang thị trường Nga, Ukraina, Italia... cũng trong tình trạng ế ẩm triền miên.

Những khó khăn về đầu ra dẫn đến sản lượng sản xuất của sứ Thanh Trì liên tục giảm. Quý I năm 2008, sản lượng chỉ bằng 70% so với năm 2007 và 3 tháng đầu năm 2009, công ty buộc phải ngưng hoạt động. Theo ông Dũng, cái khó của Cty sứ Thanh Trì ở chỗ không thể sản xuất cầm chừng như các ngành hàng khác. Một là phải hoạt động 100% công suất; hai là phải đóng cửa, ngừng vận hành lò. Việc sản xuất theo dây chuyền, sản xuất hàng loạt, đầu vào và đầu ra như nhau khiến cho cuối năm 2008, mặc dù biết sức tiêu thụ giảm nhưng nhà máy vẫn phải vận hành hết 100% công suất, dẫn đến việc tồn đọng hàng ngàn sản phẩm.

Nhằm giúp các doanh nghiệp tháo gỡ những khó khăn do ảnh hưởng của suy giảm kinh tế, ngày 23/2, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành quyết định số 30/2009/QĐ-TTg về việc hỗ trợ đối với người lao động mất việc làm trong doanh nghiệp khó khăn do suy giảm kinh tế. Cty sứ Thanh Trì được chọn làm thí điểm để triển khai quyết định này trên địa bàn Hà Nội.

 

Vậy nhưng khi đi vào thực hiện đã nảy sinh nhiều bất cập khiến cả Ban giám đốc, lẫn công nhân đều... khổ. Cụ thể, khoản 1, điều I Quyết định 30/2009/QĐ-TTg quy định: “Đối tượng vay: Doanh nghiệp gặp khó khăn do suy giảm kinh tế mà phải giảm số lao động hiện có từ 30% trở lên hoặc từ 100 lao động trở lên (không kể lao động thời vụ có thời hạn dưới 3 tháng) và sau khi đã sử dụng các nguồn của doanh nghiệp mà vẫn chưa có khả năng thanh toán tiền lương, đóng bảo hiểm xã hội và tiền trợ cấp mất việc làm hoặc trợ cấp thôi việc cho số lao động đã giảm”.

 

Như vậy, theo quyết định này, Cty sứ Thanh Trì lại không thuộc diện được hỗ trợ. Bởi hiện công ty chỉ tạm ngừng sản xuất, không tiến hành cắt giảm lao động, công nhân chỉ tạm thời không có việc làm chứ không phải mất việc.

Theo ông Dũng, Thông tư liên tịch giữa Bộ LĐ,TB&XH và Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện Quyết định số 30/2009/QĐ-TTg cũng có nhiều bất cập. Điều I của Thông tư hướng dẫn về đối tượng áp dụng là doanh nghiệp và người lao động quy định tại điều 1, 2, 3 của Quyết định 30/2009/QĐ-TTg. Thế nhưng tại khoản 1, điều 2 hướng dẫn các đối tượng được vay trong đó có: “Doanh nghiệp khó khăn do suy giảm kinh tế thuộc các thành phần kinh tế chưa có khả năng tiền lương, đóng bảo hiểm xã hội và tiền trợ cấp mất việc hoặc trợ cấp thôi việc cho người lao động bị mất việc làm”.

 

Theo đó, nếu xét việc người lao động chỉ mất việc trong một thời gian nhất định nhưng sau đó vẫn được quay trở lại làm việc như ở Cty sứ Thanh Trì thì vẫn thuộc diện được trợ cấp. Còn mất việc vĩnh viễn thì Cty sứ Thanh Trì lại nằm ngoài diện hỗ trợ.

Phập phù trong công việc, ách tắc trong việc hỗ trợ đã khiến đời sống công nhân gặp rất nhiều khó khăn. Tính đến thời điểm hiện tại, Cty sứ Thanh Trì đã tạm ngưng sản xuất 3 tháng và theo kế hoạch phải đến tháng 5 mới hoạt động trở lại.

 

Mỗi ngày chỉ lác đác có một vài công nhân đến.

Tại đây, hầu hết công nhân đều từ các tỉnh xa tới thuê nhà để làm việc. Với những công nhân chưa lập gia đình, khi nhà máy ngưng sản xuất, phần lớn kéo nhau về quê, số ít ở lại làm xe ôm, cửu vạn, dọn nhà thuê... Hiện ở khu tập thể công nhân, hầu hết nhà nào cũng “cửa đóng then cài”.

 

Công nhân thiếu việc dạt ra các ngã ba, ngã tư để kiếm việc. Với công nhân làm việc lâu năm, lập gia đình, có con cái học hành tại các trường ở Hà Nội thì cuộc sống gặp nhiều khó khăn hơn. Vợ chồng anh Độ, chị Loan là một trường hợp điển hình. Anh Độ làm công nhân cơ điện, đảm trách việc vận hành, sửa chữa các thiết bị điện trong nhà máy. Trước đây, khi nhà máy vận hành bình thường, mỗi tháng anh được nhận 2,5 triệu đồng tiền lương. Chị Loan làm ở nhà ăn được 1,5 triệu đồng, tổng cộng hai vợ chồng được 4 triệu đồng. Số tiền chỉ đủ trang trải cho 4 miệng ăn, 2 đứa con đóng học.

 

Từ đầu năm đến nay, không có việc, vợ ở nhà chăm con, chồng ra đường làm xe ôm, cửu vạn. Ngày may được vài cân gạo, có ngày về không. Hai đứa con của anh chị học rất giỏi, con trai đầu học lớp 9, điểm tổng kết các môn tự nhiên đạt loại giỏi. Cô em học lớp 7 đang được bồi dưỡng thi học sinh giỏi. Anh chị cho biết, mặc dù luôn quyết tâm để con được học hành tới nơi tới chốn, nhưng nếu mất việc kéo dài như hiện nay sẽ không biết lấy đâu ra tiền để tiếp tục cho con tới trường(?)

Bác Trĩ, chủ nhà trọ của vợ chồng anh chị Độ – Loan cho biết, bác cũng là công nhân trong nhà máy, làm nhà ăn cùng chị Loan. Trong tổ bếp của bác, hoàn cảnh chị Thuỷ còn cơ cực hơn. Mất việc, chị phải chạy chợ, mua rau cỏ về bán kiếm tiền nuôi con.

 

Vừa trò chuyện, bác Trĩ vừa lôi một đống khoai, chuối, rau rồi phân bua: “Nhiều lần tan chợ, đi qua thấy hàng cái Thuỷ vẫn đầy rau quả, cám cảnh, tôi toàn mua hộ. Thương người thì mua vậy thôi, có khi mua nhiều quá để đấy cả tuần có ăn đâu. Có bữa, hàng chỉ còn 2 nải chuối, vậy mà nó vẫn ngồi cả trưa, ở nhà con đói, khóc ngằn ngặt. Đi qua, tôi bảo sao không mang về rấm cho con ăn, Thuỷ bảo nếu đem về ăn, cháu mất vốn. Thế là tôi lại mua giúp”.

Công nhân không có việc còn ra đường kiếm được dăm ba chục nghìn một ngày, còn đội bảo vệ vẫn phải túc trực 24/24 cho dù mấy tháng nay không được nhận một đồng lương nào. Một bảo vệ đề nghị giấu tên than thở: “Nhà máy ngưng hoạt động, công nhân không có việc làm nhưng có thời gian đi làm ngoài. Chúng tôi không thể bỏ trực đi kiếm tiền, trong khi đó mấy tháng nay chẳng có một đồng lương nào để lo cho gia đình, vợ con”.

Nhà máy đóng cửa, công nhân thất nghiệp, hỗ trợ vẫn tắc, khiến Cty sứ Thanh Trì lâm vào tình trạng khốn đốn. Nếu các cơ quan chức năng không có những biện pháp tích cực hỗ trợ thì Cty sứ Thanh Trì (và các thương hiệu khác) sẽ phải đối mặt với nguy cơ “khai tử” tên tuổi trên thị trường.