Cư K’bang cân những tấm lòng

Tại đây, đoàn đã trao hàng trăm suất quà, cấp thuốc và khám chữa bệnh cho người dân. Thật khó nói hết sự cảm động, bịn rịn giữa bà con và đoàn công tác trong những ngày mưa bão nhưng ấm lòng đó. Có những điều chưa nói ra, có những mảnh đời mà ở bài viết trước chúng tôi chưa đề cập hết, điều đó khiến chúng tôi day dứt suốt dọc đường về...

Những mảnh đời...

Ở núi rừng Tây Nguyên, mưa có khi ào ạt, có khi rả rích. Trước khi chúng tôi đến Cư K’bang, mưa kéo dài tới 10 ngày, khiến núi rừng mờ mịt, con suối hiền lành hóa ra hung hãn...

Từ thị trấn Ea Sup chúng tôi vượt gần 20km đường đất đỏ ngoằn ngoèo, trơn trượt dưới những đợt mưa dường như bất tận. Hai bên đường, những đám ngô, đám lúa bị gió thổi nằm rạp xuống. Càng gần đến Cư K’bang, chúng tôi càng bắt gặp nhiều nông dân dầm mưa gặt lúa...

Người hướng dẫn chúng tôi vào Cư K’bang là chị Trâm, một cán bộ chuyên trách DS-KHHGĐ xã. Chị nói như sợ tiếng mưa làm chúng tôi không nghe thấy: “Ruộng ở đây một năm chỉ có một vụ thôi, phải trồng ngô phụ thêm”. Nói rồi chị đưa chúng tôi đến thôn 13, một trong những thôn nghèo của huyện Ea Sup, tỉnh Đắk Lắk.

 

Thôn 13 với lều và chòi.

Trong làn mưa mịt mờ, những túp lều xiêu vẹo mỗi khi có cơn gió mạnh thổi qua. Đến trước một ngôi nhà, kéo cánh cửa vặt vẹo, chúng tôi khom người vào bên trong. Căn “lều” của chị Tẩn Mùi Mũi có bề sâu 2m, bề ngang 4m, chia ra làm 4 phần, mỗi phần là một hộ riêng biệt. Chị Mũi đang ngồi trên sạp, gương mặt mệt mỏi. Bên cạnh chị, hai đứa con nhỏ cùng hai đứa cháu đang đùa giỡn trong đống quần áo cũ kỹ, nhàu nát. “Đang chờ chồng về, mang gạo về nấu cơm” -  chị Mũi nói lơ lớ tiếng Việt. Trong căn lều này hoàn toàn không có thức ăn, nồi niêu đen nhẻm khói, nằm lăn lóc, đến nắp nồi cũng chẳng thấy. “Nhà chỉ còn từng ấy thóc à”? -  tôi chỉ vào hai bao thóc sau lưng chị Mũi. “Hai bao thóc ấy không ăn được. Mấy hôm nay mượn gạo ăn. Thóc đó để dành trả”. Thì ra chồng chị Mũi đi làm thuê hàng ngày để đổi gạo, nhưng mùa này mưa gió, gần một tháng nay chẳng có gạo mang về, ban đầu chị Mũi cứ ngỡ thiếu việc chỉ trong 1- 2 ngày nên mượn gạo các lều lân cận để ăn, thóc trong nhà để dành. Không ngờ mưa dai dẳng, mượn gạo riết tính đến hôm nay đã gần đủ 2 bao thóc...

Chúng tôi cùng chị Trâm đi sang một căn “lều” khác, nơi đang có tiếng trẻ con khóc rấm rứt. Bên trong “lều”, chị Đặng Thúy Kiều, một phụ nữ Dao đang ngồi trước mặt đứa con gái tóc bù xù, nước mắt lưng tròng. “Nó nghịch phấn, tôi dọa nó phải ăn hết viên phấn nên khóc. Nhà không có tiền mà nghịch phí hoài như thế thì lấy gì mà học”-  chị Kiều giải thích. Chị có 2 con gái, đứa nhỏ đang đùa nghịch trên những bao thóc. Thấy nhà chị Kiều nhiều thóc, tôi phấn khởi: “Chị trữ được nhiều thóc, vậy là chị có được đất làm ruộng rồi phải không?”. Chị Kiều thẹn thùng bảo: “Thóc đó là của... bố mình. Bố gửi vợ chồng mình trông hộ đấy, không ăn được đâu”. Thì ra vợ chồng chị Kiều mới từ vùng núi phía Bắc vào đây hồi tháng 3/2009, khi  vào tới nơi, gia sản chỉ còn 300.000đ. Chồng chị đi xin cây vụn cất lều, định mua thêm mấy tấm tôn gác lên làm nóc, nhưng không đủ tiền. Ông bố chị vào đây từ trước, thấy thế bèn “hùn” một ít. Bây giờ căn “lều” của chị thuộc hàng “vững chãi” nhất nhì thôn nhưng phải chia làm hai, trong đó một nửa của bố. “Dốc hết tiền làm “nhà” nên chẳng còn đồng nào, ăn uống phải trông vào chồng, mỗi ngày chồng đi làm thuê được 50.000đ. Cũng có bữa chẳng có tiền, cũng phải mượn gạo...”, câu chuyện của chị Kiều kết thúc bằng tiếng thở dài.

 

Chị Mũi cùng con và cháu

Cần những tấm lòng

Thôn 13 có khoảng 200 hộ với hơn 100 nóc “lều”. Nơi đây nước chưa đủ xài, điện chưa đủ sáng. 3 thôn còn lại, thôn 14-15-16 đường sá khó khăn hiểm trở hơn rất nhiều. Ông Ma Văn Thuyên- Chủ tịch UBND xã cho biết, Cư K’bang sở dĩ nghèo do đang phải gánh chịu di dân tự do. Hiện tỷ lệ hộ nghèo ở Cư K’bang lên đến 57%. Ông Thuyên giải thích thêm: “Ở đây chủ yếu làm nông và chỉ có cây lúa, cây ngô. Lúa chỉ 1 vụ/năm nên người dân còn thiếu cái ăn, cái mặc”.

Các em học sinh ở Cư K'bang.

Cuộc sống tạm bợ, thiếu thốn ở đây khiến chính quyền quan ngại về vấn đề sức khỏe, dịch bệnh. Bên cạnh đó, nhiều đồng bào không biết tiếng Việt nên việc khám chữa bệnh cũng gặp rất nhiều khó khăn. “Toàn địa bàn xã có gần 10 dân tộc anh em, hầu hết đều không biết hoặc nói tiếng Việt chưa sõi. Điều này khiến việc khám chữa bệnh khó khăn hơn”- ông Hoàng Văn Bảy - Trưởng trạm y tế xã cho biết. Cũng theo ông Bảy, thời điểm này người dân thường mắc bệnh cảm sốt siêu vi, bệnh viêm long đường hô hấp và bệnh ngoài da. “Mùa mưa kéo dài, nhiều người dầm nước nên bệnh ngoài da phổ biến”- ông Bảy nói.

 

Tốc độ tăng dân số tại Cư K’bang quá nhanh do di dân tự do khiến địa phương này cũng lâm vào cảnh thiếu thốn phòng học cho học sinh. Chủ tịch xã, ông Ma Văn Thuyên cho hay nếu trong năm nay không kịp xây dựng thêm, có khả năng các học trò Cư K’bang phải học ca 3. Ông Lương Minh Hải- Hiệu phó trường Tiểu học Cư K’bang cho biết, năm 2008 trường có 999 học sinh thì thuộc diện nghèo đã 774 em. Năm nay, có hơn 1.000 học sinh, tỷ lệ nghèo cũng xấp xỉ 900 em”. “Toàn bộ học phí, sách vở đều miễn hoàn toàn. Tất cả khoảng phí phải đóng góp chỉ 80.000đ/năm mà nhiều người còn không đóng nổi, đành du di chứ biết làm sao”- ông Hải nói.

Trên con đường đi ngược về trung tâm huyện Ea Sup, chúng tôi bắt gặp rất nhiều học sinh tan trường trong cơn mưa. Các em nhỏ thó, lầm lũi đội mưa, bước từng bước trên con đường lầy lội. Hy vọng sẽ tiếp tục có những tấm lòng đến với bà con vùng đất này, để những em nhỏ được tiếp tục cắp sách tới trường...

Đỗ Bá - Thanh Giang