Cửa hàng đặc biệt nhất chợ Trời

Ông Thanh hì hụi với công việc hàng ngày. Ảnh: Q.Thành.

Tuổi người bằng tuổi chợ

Đã lên tuổi lão nhưng ông Thanh vẫn hỳ hục từ 8h sáng đến chiều tối với đống máy móc, sắt thép, đinh, ốc vây quanh nhà. Căn nhà cũng là cửa hàng của gia đình ông Thanh nằm khiêm tốn ở số 3 phố Trần Cao Vân, chất đầy máy móc hư hỏng, chỉ để lại một lối đi nhỏ ra vào. Ông bảo dính vào công việc này chẳng thể nào làm anh chàng bảnh bao, sạch sẽ được. Nhìn ông đầu tóc bù xù, hay bàn tay đen nhẻm bởi dầu máy, quần áo xộc xệch cũng đủ để biết nghề sửa chữa điện máy ô tô nặng nhọc như thế nào.

Ông Thanh cho biết, nhà ông chuyển đến phố Trần Cao Vân này từ năm 1953. “Thuở đó con phố này vắng vẻ lắm. Nó không sầm uất như bây giờ. Lớn lên tôi đã thấy có chợ Trời rồi (còn gọi là chợ Giời, tên chính là chợ Hòa Bình- PV). Tất nhiên, chợ lúc ấy chỉ là một số cửa hàng nhỏ lẻ ở ngõ Thịnh Yên bây giờ. Lúc đó rất nhiều gia đình vào Nam nên đã bán đi những đồ dùng không cần thiết hoặc không thể mang theo. Họ cứ đưa ra chợ này bán. Lâu dần, chợ Trời thành nơi bán buôn những thứ lặt vặt”, ông Thanh cho biết. Và tất nhiên lúc đó, con phố Trần Cao Vân nhà ông cũng chưa phải là nơi buôn bán đồ phụ tùng xe cơ giới như bây giờ khi chợ này trở thành nơi buôn bán trù phú với khoảng 700 hộ đang kinh doanh, lấn ra cả lòng đường và mở rộng ra nhiều tuyến phố như Chùa Vua, Lê Gia Định, Trần Cao Vân, Nguyễn Công Trứ, ngõ Yên Bái 2…

Ông Thanh cũng không biết chính xác chợ Trời có từ bao giờ. Ông bảo, ngay cả những người cao tuổi sống ở đây cũng không biết chắc chắn chợ có từ năm nào. “Nhiều người ở đây nói rằng chợ Trời này có từ những sau ngày giải phóng Thủ đô. Cũng có người nói trước giải phóng đã có rồi. Có lẽ nó được hình thành từ những năm đầu thập niên 50 thế kỷ trước. Như vậy tuổi tôi và tuổi chợ bằng nhau. Cái tên chợ Trời chỉ xuất hiện sau năm 1975”, ông Thanh nói.

Sinh ra, lớn lên cùng cái chợ đặc biệt này, thời trai trẻ ông Thanh là công nhân công ty lắp điện và đường dây ở Hà Nội nhưng do khó khăn quá, ông nghỉ việc trở về mở hiệu sửa chữa đồ cơ khí. Bây giờ ông là tay thợ máy có tiếng ở chợ.

Người hiền lành nhất chợ

Là sản phẩm của thời bao cấp, chợ Trời tồn tại đến tận bây giờ vì nó biết thay đổi để thích ứng nhu cầu người mua. Trong đó, cửa hàng ông Thanh là một trong những cửa hàng đặc biệt nhất ở chợ Trời.

Ông bảo: “Nói đến chợ Trời là mua và bán nhưng chỗ tôi chỉ sửa chữa”. Rồi ông kể, công việc sửa chữa điện ô tô của ông phát đạt nhất vào những năm 1997- 2000. Lúc đó khách đến cửa hàng nhà ông nườm nượp. “Hiện nay, đồ Trung Quốc tràn ngập chợ. Muốn thay thế bất cứ cái gì cũng có. Chất lượng chưa ai kiểm định tốt xấu đến đâu nhưng khách vẫn ưa thích nhanh và mới hơn. Tôi cũng có một vài người dẫn mối lấy hàng từ bên kia biên giới đưa về bán nhưng mình thấy áy náy khi làm cho khách mà không yên tâm. Thôi, nguyện là thợ sửa “độc nhất” ở cái chợ này vậy”, ông Thanh tâm sự.

Sở dĩ ông gắn bó lâu dài với cái nghề nặng nhọc này bởi mỗi lần sửa thành công cho khách hoặc được khách nể phục tài nghệ, ông phấn khởi lắm. Cũng vì vậy mà cái cửa nhà khiêm tốn ở số 3 Trần Cao Vân vẫn không bao giờ thưa vắng người qua lại. Ông nói: “Thỉnh thoảng tôi phải bỏ việc đi đâu đó 3 - 4 ngày để thoát khỏi cảnh máy móc, để chui ra khỏi khu chợ rậm rịch, chật chội, để thay đổi không khí”.

Khác với một số người sinh sống ở chợ Trời, đôi khi cục cằn, chua ngoa, nói nhiều, ông Thanh kiệm lời, nhiệt tình và chân thành. Người trong chợ nói vui, ông là người hiền nhất chợ Trời. Ông Thanh cũng chỉ mới nghe tin di chuyển chợ từ ngày hôm trước. Ông nói: “Chính quyền chưa có thông báo gì. Tôi biết được thông tin này qua báo chí”. Rồi ông bảo, chủ trương của nhà nước phải thì chấp hành, nhưng từ hôm biết tin tới giờ, ông vẫn cứ thấy nuối tiếc cái gì đó. “Tôi chẳng sợ di chuyển chợ làm mất đất làm ăn. Chỉ băn khoăn tiếc một chút cái tên chợ Trời rồi ai sẽ còn nhớ? Ở Hà Nội, muốn mua linh kiện điện tử, hàng cơ khí… người ta tìm đến chợ Trời, cũng như đến phố Thuốc Bắc cắt thuốc, đến Lò Rèn rèn sắt vậy. Sẽ có một sự xáo trộn lớn”, ông nói.

Ông Thanh cho biết, trước đây đã một lần chợ Trời được di dời đến khu vực ngã tư Kim Liên- Đại Cồ Việt nhưng được một thời gian, các tiểu thương lại quay về chỗ cũ kinh doanh. “Di chuyển? Đồng ý di chuyển, nhưng tôi nghĩ sẽ như thế nào khi đa số nhà cửa người ta vẫn còn đây? Có nghĩa là họ vẫn ở đây, việc kinh doanh trở lại rất dễ”, ông Thanh nói tiếp.