Cực nhọc mưu sinh ngày hè
GiadinhNet - Hè về, không phải đến trường nhưng không có nghĩa là các em nhỏ ở quê được hoàn toàn nghỉ ngơi vui chơi như những bạn cùng trang lứa.
 |
|
Mưu sinh trên cánh đồng muối. Ảnh: T.D. |
Hè về, không phải đến trường nhưng không có nghĩa là các em nhỏ ở quê được hoàn toàn nghỉ ngơi vui chơi như những bạn cùng trang lứa. Đó là sự thật với nhiều học sinh nghèo vùng biển Quỳnh Lưu, Diễn Châu tỉnh Nghệ An. Với các em, ngày hè lại là những ngày lao động vất vả, là những ngày san sẻ gánh nặng cơm áo cho gia đình.
Mưu sinh dưới nắng, gió Lào bỏng rát
Cả tháng vừa rồi gió nam Lào thổi bỏng rát cả vùng quê nghèo này. Trong cái nắng chói chang của buổi xế trưa, đang cặm cụi gom những tảng muối trên đồng, em Nguyễn Thị Vy ở xã Quỳnh Tiến, huyện Quỳnh Lưu cười nói: "Mùa hè của em là cánh đồng muối này đây. Nghỉ học là phải ra đồng phụ giúp bố mẹ. Muối đang vào mùa mà anh". Vy năm nay mới học lớp 7 trường làng nhưng em đã biết lao động phụ giúp bố mẹ làm muối từ vài năm trước.
"Chúng em không có điều kiện học hè như những bạn khác. Em là con đầu trong nhà, sau em còn có hai đứa em nữa. Ngày hè phải ra đồng làm thêm. Mỗi ngày mẹ lại cho em chục nghìn để dành đóng tiền học đầu năm và mua sách vở, may quần áo", Vy nói. Hì hục giữa trời nắng chang chang nhưng theo Vy, em còn sướng hơn những bạn trai khác, ở tuổi như Vy đã phải theo bố đi vá lưới, thậm chí ra biển dài ngày, hoặc mò cua bắt ốc ở các cửa sông cửa biển. "Các bạn ấy vất vả hơn em nhiều", Vy cười.
Vy kể: "Ngày hè tất cả những bạn cùng trang lứa với em đa số là phải lao động. Anh họ của em, năm nay vừa học xong lớp 11. Nghỉ hè hai tháng là vào Vinh phụ hồ. Nghe nói mỗi tháng kiếm được vài triệu đồng. Vất vả nhưng có tiền"- Vy kể.
Ngoài việc cùng bố mẹ lăn lưng gần như cả ngày trên cánh đồng muối, một số việc làm thêm ngày hè được các em chọn là bóc vỏ tôm thuê cho các xưởng chế biển hải sản hoặc bốc cá thuê cho các tàu cập bến. Chiều nào cũng vậy, khi các tàu thuyền đánh cá vào bờ là bãi biển Quỳnh Hải (Quỳnh Lưu) nhộn nhịp, đông đúc người lớn và trẻ em. Dưới tấm bạt nóng nực, hàng chục đứa trẻ đang lúi húi ngồi bóc vỏ tôm thuê, nhiều em mới "vào nghề" nên bị vỏ tôm đâm vào tay ứa máu. Mỗi buổi như thế, các em cũng kiếm được trung bình từ 20 đến 25 nghìn đồng tiền công. Hầu hết các em đều ở trạc tuổi như Vy.
Tâm lý của các chủ tàu cá là thuê trẻ em vừa lanh lợi lại dễ bảo cũng như việc trả tiền công không mấy khi bị ngã giá như việc thuê người lớn. "Chỉ sợ lười hoặc không có sức mà làm thôi. Những ngày hè này đầy việc cho chúng em chọn, cũng chẳng phải đi xa, chỉ cần đi theo mấy con tàu đánh cá về là có việc ngay", Long, 14 tuổi nói đầy tự tin. Thu nhập của Long mấy tháng hè này cũng phải lên đến tiền triệu. "Buổi sáng đi nạo ngao sò, chiều lại ra cảng cá. Việc đều mà", Long nói.
Với Long việc nạo ngao vất vả hơn làm thuê cho các chủ tàu cá. Để bắt được ngao phải lặn dưới độ sâu 4-5m để bắt ngao, cá. Nhưng phải 10 giờ trưa nước trong mới lặn được, chớ nước đục mà lặn thì không những không bắt được con gì lại còn cay mắt nữa. Lặn ngụp với biển khoảng 3 giờ đồng hồ, may thì được 3 kg, còn năng suất kém thì chỉ được hơn cân ngao.
Đầu giờ chiều, nắng như thiêu đốt. Để ý thấy em nào cũng đen nhẻm, mồ hôi nhễ nhại.
Vào đời sớm
Đối với những em nhà cách xa vùng biển thì chọn cho mình việc đi mò cua đồng. Những năm gần đây, cua đồng rất dễ bán, lại được giá. Với dụng cụ cực kỳ đơn giản là chiếc giỏ tre buộc ngang hông, vài cái bao tải bằng cước, chiếc xe đạp cọc cạch, Công- 16 tuổi ở xã Quỳnh Yên đi khắp các cánh đồng lân cận bắt cua đồng ngày hai bữa. Công cho biết, bắt cua đồng là nghề của em đã 4 năm nay. "Mỗi ngày làm hết sức cũng được 3 đến 4 kg cua đồng. Cuối ngày là chúng em đưa thẳng đến lái buôn nhập luôn", Công nói. 4 kg cua mỗi ngày chỉ có những "rái cua" như Công mới có năng suất như vậy. Thường thì những bạn "đồng nghiệp" của em chỉ được vài ba kg mỗi ngày.
Trên những thửa ruộng vừa gặt xong, dáng những đứa trẻ gầy còm lom khom, hì hục bắt cua. "Ngại nhất là nhiều khi móc nhầm rắn nước, thò tay vào, rắn cuốn quanh tay phát khiếp. Nhiều đứa con gái, lúc đầu móc nhầm lỗ rắn ở suýt ngất xỉu giữa ruộng. Đối với em gặp rắn nhiều cũng thành quen. Gặp rắn bắt cả rắn về nhập cho thương lái", Công kể. Đàn ông con trai làm nghề mò cua còn dễ chịu, với các bạn nữ, việc cả ngày ngoài đồng da dẻ đen nhẻm đã đành, mười đầu ngón tay bị cua cắn trầy xước nham nhở, móng tay do tiếp xúc nhiều với nước ruộng trở nên vàng ố đi. Nhưng việc mỗi ngày kiếm được dăm chục thậm chí cả trăm nghìn đồng khiến bọn trẻ ở đây quên đi vất vả cực nhọc.
|
Vất vả cực nhọc, lăn vào đời kiếm tiền sớm là hoàn cảnh chung của trẻ em vùng quê nghèo này. Tuy không phải là tất cả nhưng việc phải mưu sinh sớm từ thuở lên 10 đã là chuyện thường ở đây. Từ chăn trâu, nhổ cỏ, mò cua bắt ốc, nạo ngao, làm muối…, tất cả đều có sự xuất hiện của trẻ em. Tuổi thơ của các em trôi đi dưới những rặng phi lao và cồn cát cháy nắng. Trò chơi ngày hè của các em là đội nắng và lội nước. Để phụ giúp gia đình toan lo cuộc sống, để bước vào đầu năm học các em cũng được như các bạn khác có quần áo mới, sách vở mới. |
Gia đình Công có 3 chị em, chị gái đã lấy chồng, mẹ quanh năm suốt tháng bán bún ở chợ huyện. Bố thương binh không giúp được gì nhiều cho việc đồng áng. Anh trai đang học năm cuối trường Cao đẳng Việt Hàn ở thành phố Vinh. Kinh tế quá khó khăn buộc Công phải thôi học. Toàn bộ việc đồng áng Công phải cùng mẹ gánh vác. Khi mùa màng đã xong, em lại xách giỏ đi mò cua kiếm tiền hỗ trợ mẹ nuôi anh trai ăn học.
Một số em khác không thích việc phải lội đồng, rủ nhau lên thị trấn mưu sinh. Sáng đạp xe lên thị trấn làm đủ các thứ việc, rửa xe, trông xe, bưng bê cho nhà hàng, hay vào quán cơm bình dân nhận rửa bát. Những quán cơm cho khách đi đường trên quốc lộ 1A đều tuyển đội quân "thiếu nhi" chào mời. Công việc của các em cực kỳ giản đơn nhưng luôn tay luôn chân phải dắt xe, chào mời, bê đồ ăn từ chiều cho đến khi đêm khuya lúc nào hết khách mới được nghỉ. Làm ở những quán ăn Bắc-Nam như vậy được chủ phân công theo ca.
Quân, 14 tuổi ở xã Diễn Tháp, Diễn Châu cho biết làm phục vụ ở các nhà hàng này tuy không phải chịu cảnh chân lấm tay bùn nhưng mệt không kém. "Lúc thì đứng đường vẫy khách, trời nóng, đường nhựa nhiều lúc tức ngực không thở được, lúc thì bưng bê, lúc khách ra về thì vào rửa bát, nói chung luôn tay luôn chân", Quân nói.
Quân còn đang do dự không biết có nên theo đám bạn ra Hà Nội kiếm sống. "ở ngoài đó kiếm tiền dễ hơn anh ạ! Bọn bạn em ra làm chân chạy cho các quán nhậu đêm mà chủ là những người Nghệ. Tháng đưa về vài triệu chứ chẳng phải chuyện chơi. Đầu hè em cũng định đi nhưng bố mẹ không cho vì sợ mải mê làm không chịu về đi học. Riêng em cũng thấy lo lo vì thấy ngoài đó nhiều tệ nạn đáng sợ nên chưa dám đi. Thôi đành ở nhà mỗi ngày đạp 3km từ nhà lên ra thị trấn, rồi tối đạp về cho nó khỏe đầu", Quân tâm sự.
Thùy Dương