Cuộc chạy đua trường "điểm"

Đăng ký học từ... 3h sáng

Bác Lê Thiện Trí, 72 tuổi, ở khu tập thể TC có cháu gái sinh năm 2004. Năm ngoái, cháu bác sinh thiếu 1 tháng nên không vào được trường mầm non T. Ở khu tập thể TC nhiều năm, bác Trí không lạ gì cảnh tượng cứ đến tháng 6, tháng 7, các bậc phụ huynh mang chăn chiếu đến nằm đợi xếp hàng, chen chúc, cãi cọ, thậm chí nhiều người còn đập vỡ cửa kính của nhà trường vì cáu, do tranh giành xếp hàng mua đơn xin học cho con vào trường T.

Năm nay, để thay đổi tình trạng lộn xộn này, bác Trí cùng 3 cựu chiến binh khác tình nguyện xin với nhà trường để các bác đứng ra phát số xếp hàng cho các bậc phụ huynh. 4 ông già trên dưới 70 tuổi lọ mọ mang bàn, ghế, nước uống ra ngồi phát số tình nguyện. Nhà trường chính thức thông báo, 9h sáng ngày 5/7 sẽ nhận hồ sơ xin học.

Năm nay, trường T. chỉ có 100 chỉ tiêu, trong đó 50 chỉ tiêu dành tuyển sinh các cháu sinh năm 2004, 50 chỉ tiêu dành tuyển sinh các cháu sinh năm 2005. Từ 7h tối ngày 4/7, 4 ông già đã ngồi ở cổng trường để đón những trường hợp đầu tiên đến xếp hàng lấy số mua hồ sơ. Ai lấy số thứ tự đều phải ghi tên và ký vào một tờ giấy. Thức thâu đêm, các cụ đếm được vài chục phụ huynh đến đăng ký học cho con vào lúc từ 1 – 3 h sáng.

Họ đều có “thâm niên” trong chuyện đăng ký nhập học cho con, cho cháu, nên đến vào tầm này là chắc chắn nhất và đỡ phải chen lấn, tranh nhau. Đến 10h30 ngày 5/7 mới hết người đến đăng ký lấy số. Tờ danh sách được chuyển cho nhà trường và nhà trường căn cứ vào danh sách này để phát hồ sơ. Nhờ có việc làm của các bác cựu chiến binh mà năm nay, tình trạng tranh giành, hỗn loạn không xuất hiện ở cổng trường T. nữa.

Hà Nội hiện có 358 trường mầm non, với khoảng 140.000 học sinh. Sở GD&ĐT Hà Nội đang trình UBND TP phê duyệt Đề án chuyển đổi một số trường mầm non bán công sang loại hình tư thục chất lượng cao, trước mắt là 5 trường: Mầm non A, Mầm non B, Mầm non Việt – Bun, trường 20-10 và trường Việt Tiệp. Nếu sự chuyển đổi này thành công thì tại 5 trường này, con em những gia đình có điều kiện thu nhập bình thường rất khó có thể vào học. Song, Hà Nội vẫn còn 353 trường mầm non công lập khác dành cho những đối tượng học sinh còn lại. Hiện, UBND TP Hà Nội chưa thông qua Đề án này.

Bác Trí cho biết, bác cũng có cháu xin học vào trường này năm nay. Nhưng để khách quan, vì bác đã tham gia vào việc làm tình nguyện này, nên  bác đã yêu cầu con trai tự đi đăng ký cho cháu.

Một phụ huynh xin đề nghị giấu tên kể, gia đình được thông báo sáng 5/7 đến ghi tên đăng ký học cho con. Bà nội lục đục đi từ 5h sáng, chắc mẩm phen này cháu mình được ghi tên sớm. Nào ngờ đến nơi, ghi danh cháu đã phải xếp gần “áp chót”... số 81. Mà nhà trường chỉ lấy 50 cháu, thế là bà tiu nghỉu... quay về. Hôm sau, cô con dâu quyết “ra tay”, nhờ người quen giới thiệu”. Thế là cháu bà được nhập trường.

Trường T. chỉ là một trong những trường điểm, hoặc trường trung tâm được các bậc phụ huynh “quan tâm” quá nhiều dẫn đến tình trạng quá tải. Trên địa bàn Hà Nội, những trường được coi là “điểm” bao gồm nhiều yếu tố như cơ sở vật chất, chế độ ăn uống, dạy dỗ, vị trí trung tâm, thuận tiện việc đi lại... Những “tên tuổi” mang tính “truyền thống” của ngành giáo dục mầm non thủ đô như Hoa Sen, Việt Triều, Việt Bun, Hoa Hồng, 20-10, Việt Tiệp... đều là tâm điểm chú ý mỗi mùa tuyển sinh đến.

TP. HCM đang rộ lên phong trào gửi con ở các trường mầm non do các bà xơ lập ra, người ta gọi chung là trường maxơ. Hiện TP có 60 trường maxơ, do các bà xơ đứng ra quản lý, thuê các giáo viên mầm non và tuân thủ theo quy định chung của Phòng Giáo dục Mầm non TP.

Theo các bậc phụ huynh, mô hình này được tin cậy vì các trường này nấu ăn đảm bảo, chú trọng dạy dỗ trẻ ngoan ngoãn, lễ phép, mỗi năm chỉ nhận 30 – 50 học sinh... Tuy nhiên, tình trạng xếp hàng ở những trường này cũng không kém phần “rôm rả”. Nhiều người phải nhờ vả người quen để “đặt cọc” chỗ học cho con từ lúc trẻ mới 1 tuổi, trong khi đến 3 tuổi trẻ mới được nhận vào trường.

Hiện nay, thực trạng giáo dục mầm non ở TP. HCM đang quá tải. Sĩ số lớp tăng gấp đôi gấp ba, trung bình 50 em/lớp. Nhiều trường trong TP đang hoạt động hết công suất. Một phần nguyên nhân do việc xây dựng các trường mầm non công lập đang bị “đóng băng”. Tính đến 2006 – 2007, TP. HCM có 588 trường mầm non, trong khi đó tăng gần 13.000 trẻ ở trường mầm non và mẫu giáo.

Còn những trường khác - sao phải chen chúc?

Có những trường rất khó khăn, vất vả để vào được thì cũng có những trường giữa thành phố lại rất dễ dàng. Mang tâm lý “chạy đua”, chị Nguyễn Thu Hà, kế toán của một công ty đã chạy đôn chạy đáo đến các trường chuẩn, trường điểm để xin học cho con nhưng đều nhận được câu trả lời “hết đơn”.

Chị quay về Trường mầm non số 9, phường Cống Vị (Ba Đình, Hà Nội) dù trái tuyến nhưng vẫn rất dễ dàng được nhà trường phát đơn. Chị Hà thở phào,  ở đây, các cô giáo đều nhiệt tình. Còn đơn thì nhà trường phát, hết đơn thì thôi. Mỗi lớp đều hạn chế số học sinh nên con chị được học ở đây rất yên tâm. Chấm dứt cảnh xếp hàng và chầu chực...

Phường Dịch Vọng Hậu, quận Cầu Giấy (Hà Nội) là một phường mới tách năm ngoái nên chưa kịp xây dựng trường mầm non. Con em của trường này đều phải đi học trái tuyến. Tuy nhiên, để xin được một suất không phải là chuyện dễ. Như chị N, loay hoay mãi mà chưa biết cách nào để mua được đơn, đành cho con đi học tư thục. Dù con được học tư thục khá tốt nhưng chị vẫn thích trường của “Nhà nước”, chị nín thở đợi đến tháng 9 xem có nộp được hồ sơ cho con vào được một trường nào đó hay không.

Giải pháp của các trường tư thục thường chỉ dành cho con nhà khá giả, bởi học phí ở các trường này thường cao gấp vài lần trường công, từ 700.000 đến 2,5 triệu/tháng, nhất là những trường quốc tế thì học phí được tính bằng tiền “đô”, với những chương trình dạy dỗ rất “tây”: Trẻ nghe và nói tiếng Anh nhiều hơn tiếng Việt. Điều kiện sinh hoạt ở trường tư rất tốt, xe đưa xe đón, trẻ được học ngoại khoá nhiều môn học đa dạng. Tuy nhiên, trường tư không phải là mối quan tâm của đa số các bậc phụ huynh với đồng lương công chức “còm”. Do đó, mô hình trường công học phí rẻ chất lượng tốt đã trở thành mục tiêu phấn đấu không mệt mỏi của tất cả các bậc làm cha làm mẹ.

Chung Nhi