"Cuộc chiến" giữa thời bình

 

Đến thời bình, người lính biệt động ấy lại tiếp tục "chiến đấu", đánh vật với cuộc sống đời thường để chu toàn cho 5 người con và vợ, cũng là giao liên biệt động thuộc đội 5.

 

Trận đánh “xuất kỳ bất ý”

Triệu Tử Long và máy bơm xe tại nhà.

 

Người lính già Triệu Tử Long bảo, ngoài trận đánh cư xá Boloma, trận tập kích nhà hàng Mỹ Cảnh cũng không bao giờ phai nhòa trong tâm trí ông. "Nếu như trận Metropol, Boloma... tập trung nhiều anh em thì tôi còn một trận chỉ có hai anh em liều mạng đột kích nhà hàng Mỹ Cảnh đợt 2 nữa kìa".

Chúng tôi được biết nhà hàng Mỹ Cảnh từng hứng chịu đợt tấn công bất thình lình của lực lượng biệt động Sài Gòn vào tháng 6/1965 và một trong những người tham gia trận đánh đợt 1 này là ông Huỳnh Phi Long (bí danh Huỳnh Anh Dũng - chiến sĩ biệt động thành Sài Gòn - Gia Định). Nhà hàng Mỹ Cảnh là chiếc tàu nổi dài 75m, rộng 25m, neo đậu tại bến Bạch Đằng, chứa được hơn 2.000 thực khách. Khi ấy, việc tiếp cận nhà hàng Mỹ Cảnh là rất khó vì thường xuyên có cảnh sát mang tiểu liên canh gác, nhà hàng lại chỉ có duy nhất một lối xuống. Dưới sông, tàu của địch tuần tra liên tục. Tuy nhiên, bằng sự mưu trí, dũng cảm, Huỳnh Phi Long và các đồng đội của ông đã gài được mìn, khiến một số tên Mỹ - Ngụy phải đền tội. Trận đánh nhà hàng Mỹ Cảnh do ông Huỳnh Phi Long và đồng đội thực hiện đã rất nổi tiếng, nhưng trận đánh Mỹ Cảnh đợt 2 thì nhiều người chưa biết đến.

Theo ông Triệu Tử Long, đó là thời điểm cuối năm 1965, vào đợt đánh cao điểm của anh em biệt động. Ông Long kể: "Tôi nhớ Sáu Rồi được phân công đánh cầu Thị Nghè cùng đêm tôi đánh nhà hàng Mỹ Cảnh. Sau khi bị ta tấn công đợt 1, địch phòng thủ nhà hàng Mỹ Cảnh ghê lắm vì tụi sĩ quan Mỹ đến đây nhảy đầm hàng đêm. Khoảng tầm 7h30 tối, Trần Văn Nghiêm (sau này chuyển sang ngành Công an, hàm đại uý, từng có thời gian công tác tại Công an kinh tế quận 10, TPHCM) chở tôi trên xe Honda 67. "Hàng" chúng tôi nhận được từ trong cứ chuyển ra là trái DH10. Tôi bỏ "hàng" trong giỏ bàng giống hệt mấy tay đá gà độ bỏ gà trong giỏ. Đến nhà hàng Mỹ Cảnh, tôi và Nghiêm thấy tụi sĩ quan Mỹ đang nhảy đầm xập xình. Tôi nói Nghiêm đánh lạc hướng tụi lính gác ngoài, còn mình ôm giỏ ném thẳng vào cửa chính nhà hàng".

 

Nhắc đến những trận đánh, Triệu Tử Long luôn hào hứng.

Kể đến đây, mắt ông Long sáng rực: "Trần Văn Nghiêm vừa thắng kít xe, máy vẫn để nổ, rút súng col 12 nẻ thẳng một tên lính gác, tên này gục ngay lập tức. Sau tiếng súng, người trong nhà hàng Mỹ Cảnh nháo nhào, tôi phóng xuống xe đâm thẳng vào cửa chính ném giỏ. Vừa leo lên xe thì tiếng nổ bùng lên, chúng tôi vọt thẳng, sau lưng tiếng còi xe cảnh sát inh ỏi". Triệu Tử Long đột ngột im bặt, dường như ông đang "sướng" với trận đánh "xuất kỳ bất ý" năm xưa.

Người lính già lại tiếp tục kể, nhưng lần này chuyển sang giọng điệu hài hước: "Chúng tôi chạy vòng vèo về cơ sở, trên đường về đến cầu Bông khoảng 9h30 tối thì trời xui đất khiến thế nào lại bể bánh xe. Tôi và Nghiêm than thầm trong bụng "mệt rồi đây". Y như rằng, đang đẩy xe qua cầu Bông thì lính chặn: "Mấy ông về đâu mà đi giờ này?". Chúng tôi chìa giấy tờ, giở giọng lè nhè như mấy tay say rượu: "Đi uống rượu chứ đi đâu mấy ông nội. Đã say còn bị bể bánh xe, còn xét giấy nữa!". Mấy tay lính ngán ngẩm lắc đầu khoát tay cho đi. Hú hồn".

Vật lộn mưu sinh

Cuộc vật lộn mưu sinh thời bình tuy không nguy hiểm, ác liệt như thời chiến nhưng cũng chẳng kém phần gian nan. Chúng tôi nhắc lại câu chuyện tình cờ nghe được tại vòng xoay Hàng Xanh về "Triệu Tử Long sửa xe". Nhắc đến "sự tích" này, người lính già xuống giọng thật thấp: "Sau 1975, cả tôi và bà xã đều ra quân. Tôi đâu có nhà cửa gì đâu, nhờ anh em đồng đội giúp đỡ cũng có chỗ ở tạm khu vực gần Suối Tiên bây giờ. Những năm 1990-1992, tôi xuống khu vòng xoay Hàng Xanh sửa xe đạp kiếm sống. Mãi sau này mới được chính quyền lo một căn nhà chính sách ở gần Trạm 2 (Thủ Đức) rồi tôi mới dời về đó sửa xe".

"Thế sao chú phải để bảng hiệu Triệu Tử Long sửa xe?", chúng tôi thắc mắc. Ông biệt động cười ngất, cười đến nỗi nước mắt lăn dài: "Tôi đâu có đòi hỏi gì đâu vì đất nước còn nghèo. Tôi chỉ muốn yên ổn sửa xe kiếm cơm qua ngày nhưng chẳng được. Mấy ông trật tự địa phương cứ vài tuần lại ghé ngang "hốt" đồ nghề, riết rồi cụt vốn. Bực quá, tôi mới viết luôn mấy chữ "Triệu Tử Long sửa xe". Ai ngờ chiều hôm đó có đại diện chính quyền đến, rồi anh em báo chí đến quay phim, chụp hình ì xèo. Sau vụ đó tôi cũng hết sửa xe luôn."

Cũng nhờ bảng hiệu "Triệu Tử Long sửa xe" mà đôi vợ chồng biệt động Sài Gòn có được căn nhà chính sách. Những tưởng yên thân yên phận sinh sống nhưng một lần nữa Triệu Tử Long lại phải dời "cơ sở".

Về quê vợ… sửa xe

Đôi vợ chồng, cũng là đồng đội năm xưa ở Đội 5 Biệt động Sài Gòn Triệu Tử Long-Nguyễn Thị Bê.

 

Năm 2002, khu vực Trạm 2 giải tỏa, căn nhà chính sách của ông Long được bồi thường 390 triệu đồng. Vợ chồng con cái ông đùm túm nhau về Thái Mỹ, Củ Chi ở nhờ nhà ngoại (cũng là nhà chính sách vì bố vợ Triệu Tử Long là liệt sĩ). "Ngay khi tôi về đây cũng được chính quyền địa phương quan tâm, cấp cho miếng đất để định cư nhưng tôi không nhận. Thôi thì vợ chồng sửa chữa lại căn nhà của bà ngoại rồi ở luôn đến nay. Còn dư chút đỉnh lo dựng vợ gả chồng cho con cái. Vậy là số tiền bồi thường cũng dùng sạch", ông Long bình thản giải thích.

Ngồi trên võng đu đưa bên cạnh chồng, nữ giao liên biệt động Sài Gòn Nguyễn Thị Bê cười tủm tỉm bổ sung: "Ông này tính toán đánh giặc thì giỏi nhưng tính toán làm giàu thì hổng có được, vả lại tính ổng cũng thẳng. Hồi mới giải phóng, người ta cho nhà ở Sài Gòn nhiều lắm mà ổng đâu có chịu nhận. Một lần ổng nhận rồi, căn nhà 2 tầng hẳn hoi nhưng ở không được bao lâu ổng lại nhường cho người khác". "Thì mình khó nhưng người ta còn khó hơn mình bà nó ơi", Triệu Tử Long ngồi cạnh thanh minh. Bà Bê như đã quen tính nết của chồng, cũng là chỉ huy năm xưa, nên chỉ cười cười: "Tui biết rồi". Rồi bà nói tiếp: "Ổng chỉ muốn cái gì tự tay ổng tạo lập thôi".

Đã 8 năm trôi qua kể từ khi ông Long về quê vợ, ngoài số tiền bồi thường căn nhà và lần lĩnh tiền chính sách gần đây (giải quyết một lần) được 10 triệu đồng, bà Bê được 6 triệu đồng, người lính già vẫn tiếp tục lầm lũi sửa xe kiếm sống. Vết thương ở chân phải trong trận đánh sân bay Tân Sơn Nhất vẫn còn đó, vẫn nhức nhối. "Sao chú không làm thủ tục để được lĩnh tiền hàng tháng cho cuộc sống đỡ vất vả?", chúng tôi thắc mắc. Ông khoát tay: "Già sắp xuống lỗ rồi, còn sống bao nhiêu ngày nữa đâu!". Đất Thái Mỹ khô cằn, nóng bức, nuôi gà cũng không nổi, chết cả. Chỉ có thể nuôi bò nhưng ông chẳng có đất đủ rộng để trồng cỏ, đành chịu. "Thôi thì cứ nghề sửa xe làm túc tắc sống qua ngày vậy", người chỉ huy đội 5 Biệt động Sài Gòn năm xưa cười cười.

Trong chiến tranh, Triệu Tử Long với nghề võ Thiếu Lâm, kỹ năng bắn súng 2 tay khiến địch khiếp vía. Trong thời bình, Triệu Tử Long với bộ đồ nghề sửa xe cũng "nam chinh bắc chiến" kiếm cơm, nay thoái ẩn về Thái Mỹ mà cái nghiệp sửa xe cũng còn đeo bám. Chất lính khiến ông không bao giờ nề hà gian khổ. Khi nghe ai nói đến chuyện gian khổ, cơ cực trong cuộc sống, vị chỉ huy Đội 5 biệt động Sài Gòn chỉ nói gọn: "Con nhà lính mà, cái gì còn làm được thì ráng mà làm".

 

 

Đỗ Bá - Thanh Giang