Đánh cược thủy thần

Kiếm sống qua ngày

 

Đây là chuyến lặn đêm của ba cha con ông Nguyễn Na (65 tuổi, ở Bãi Bàng, thôn Phú Hạnh, xã An Ninh Đông, huyện Tuy An - Phú Yên). Ông là người đầu tiên đưa nghề lặn biển về Phú Yên.

 

Ngày trước, gia đình ông sống bằng nghề thả chà (tức chặt các cành cây bỏ thành từng bãi ngoài biển, đợi cá vào trú rồi khoanh lưới bắt). Làm được 5 năm, một số thợ lặn ở Khánh Hòa phát hiện các chà cá của ông nên tìm đến lặn bắt cá. Ông thấy nghề lặn kiếm ăn được nên xin học.

 

Bà Nguyễn Thị Lẹ, vợ ông Na, cho biết nghề này mới nên kiếm được rất nhiều cá tôm, bán không kịp. “Có đêm, ba cha con ổng lặn bắt được hơn 30 kg tôm hùm. Nếu ngày ấy tôm hùm có giá như bây giờ thì hốt bạc” - bà Lẹ cho biết.

Thấy nghề kiếm sống được, ông Nguyễn Na rủ thêm bạn và bày họ cách lặn. Cứ thế, Bãi Bàng trở thành làng thợ lặn, chỉ hơn 100 nóc nhà nhưng có đến 52 thuyền với hơn 200 thợ lặn chuyên nghiệp.

 

Ông Nguyễn Kim Thơ, trước đây làm nông nhưng giờ chuyển sang làm nghề lặn rồi dạy lại nghề cho 2 người con trai, cho biết: “Nghề này giàu thì khó nhưng đói thì không. Cá, tôm dưới biển lúc nào cũng có, chỉ ít hay nhiều mà thôi”.

 

Nghề lặn nhanh chóng được truyền đến các làng biển khác của Phú Yên. Anh Lê Văn Tùng, ở thôn Trung Trinh, xã Xuân Phương, thị xã Sông Cầu, trước đây nuôi tôm bị thua lỗ đã tìm học và chuyển sang nghề lặn.

 

“Nghề này nếu chí thú làm ăn thì đủ tiền để nuôi vợ con” - anh Tùng nói. Qua 6 năm hành nghề lặn, anh Tùng đã trả xong khoản nợ hơn 80 triệu đồng do nuôi tôm thua lỗ trước đây.

 

Nguy hiểm rình rập

 

Theo những thợ lặn chuyên nghiệp, có rất nhiều nguy hiểm chực chờ nơi đáy biển. Càng lặn sâu, thân nhiệt càng giảm nên mỗi thợ lặn trước khi xuống biển đều thường phải uống một muỗng nước mắm nhĩ để giữ thân nhiệt.

 

Thợ lặn Nguyễn Kim Khải kể: “Một lần lặn đến độ sâu khoảng 30 m, tôi gặp một con cá kiếm lớn, mỏ nhọn hoắt. Tôi bắn nhưng trượt, nó quay lại đâm thẳng vào mặt tôi, vỡ cả kính lặn. Chuyện thợ lặn bị nước ép thủng màng nhĩ hay cá đâm mù mắt đã xảy ra rất nhiều ở các làng thợ lặn ở Phú Yên.

 

Thợ lặn Lê Văn Tùng bên sản phẩm thu hoạch từ biển

 

Càng lặn sâu, hải sản quý càng nhiều, thợ lặn đôi khi quên áp suất nước quá lớn, đến khi cảm thấy nhức các khớp xương vội giật dây cứu hộ để kéo lên thì đã không kịp. Anh Lê Văn Tùng một lần theo đàn tôm hùm, bò sâu vào các gộp đá bám dày hàu dưới đáy biển. Đang mải mê bắt tôm, bỗng dưng dây hơi ngậm ở miệng không còn hơi để thở.

 

“Tôi vội vã quay lại thì ra một đoạn dây hơi bị hàu cắt đứt. Cũng may chỗ bị hàu cắt không xa, nếu không, tôi nằm lại dưới đó rồi” - anh Tùng kể.

 

Nhưng theo ông Nguyễn Na, nguy hiểm nhất trong nghề lặn biển là khi máy bơm hơi gặp sự cố. “Khi gặp tình huống này, tài công trên thuyền thường mất bình tĩnh, kéo vội thợ lặn lên thuyền làm thay đổi áp suất gây vỡ mạch máu não”- ông Na nói.

 

Trong khi đó, hầu hết máy móc các thuyền lặn đều cũ kỹ, thợ lặn không có bình hơi dự phòng. Mỗi thợ lặn, mỗi đêm tối đa chỉ lặn được 4 lần với mỗi lần từ 45 phút đến 1 giờ. Cảm giác sau mỗi đêm lặn là toàn thân nhức mỏi, không ăn uống nổi.

 

Xe lăn về làng

 

Trút mớ hải sâm vừa kiếm được đêm qua ra giỏ, ông Nguyễn Kim Thơ lại kiểm tra dây hơi chuẩn bị đêm lặn tiếp theo cho người cháu. “Từ nghề lặn, cũng có vài người dựng được nhà lầu nhưng cũng với nghề lặn, nhiều người phải trả giá ...”.

 

Ông Thơ bỏ lửng câu chuyện rồi trầm ngâm nhìn ra ngõ. Nơi ấy, người con trai đầu của ông là Nguyễn Kim Kha đang ngồi trên xe lăn bên tủ thuốc lá nhỏ. Năm Kha 18 tuổi cùng em đi lặn ở Hòn Lao Mái Nhà (thuộc huyện Tuy An).

 

Khi Kha lặn sâu đến 35 m, máy bơm hơi bị sự cố, người em trên thuyền chưa quen đã vội kéo Kha lên đột ngột làm Kha bị vỡ mạch máu não. Gia đình chạy chữa đủ nơi nhưng Kha vẫn bị liệt nửa thân dưới.

 

Cũng bị trong hoàn cảnh tương tự nhưng thợ lặn Nguyễn Văn Danh (26 tuổi ở Bãi Bàng) bị liệt toàn thân. Khoảng 2 năm trước, thợ lặn Bùi Văn Quốc sau khi lặn một hồi lâu không thấy động tĩnh gì, chủ công trên thuyền kéo lên thì Quốc đã tắt thở.

 

Theo ông Nguyễn Na, do mệt mỏi sau một chuyến lặn, thợ lặn thường muốn lên thuyền cho nhanh nhưng lên càng nhanh thì càng bị nguy hiểm do thay đổi đột ngột áp suất nước dễ làm vỡ mạch máu não.

 

Trong quá trình lên thuyền, đòi hỏi người thợ lặn phải kiên trì, bơi lên chậm, mỗi khi lên được 5 m nước cần phải dừng nghỉ vài phút để cơ thể quen với áp suất nước rồi mới tiếp tục bơi lên. Những kinh nghiệm này được truyền kỹ cho các thợ lặn mới vào nghề. Thế nhưng, chuyện thợ lặn bị liệt cơ thể vẫn cứ diễn ra.

 

Và giờ đây, bên những ngôi nhà cao tầng ở các làng thợ lặn, người ta lại thấy nhiều hơn những chiếc xe lăn dành cho thợ lặn “về hưu”.

 

Không mấy người giàu   Theo số liệu của phòng NN-PTNT, tỉnh Phú Yên có hơn 1.000 thợ lặn biển nhưng chỉ có số ít sắm thuyền thuê thợ lặn để ăn chia thì khá giả, còn lại, không mấy thợ lặn giàu lên từ nghề.   Ông Nguyễn Văn Hớn, một thợ lặn hành nghề tứ xứ, từng ra Hoàng Sa, Trường Sa để lặn tìm hải sâm, đồ cổ nhưng 15 năm hành nghề vẫn không xây nổi căn nhà ngói.   Theo ông Hớn, nghề này nguy hiểm nên khi rời biển về đất liền là ăn chơi bạt mạng, về nhà đủ tiền nuôi vợ con đã là may.

 

Theo NLĐ