Đào tạo chỉ có ý nghĩa khi đáp ứng thực tiễn cuộc sống

PGS Lê Quang Hưng - Chủ nhiệm khoa Việt Nam học đã có những chia sẻ nhân kỷ niệm 5 năm ngày thành lập khoa.

 

- Một ngành đào tạo chỉ có “nghĩa lí” khi có nền tảng khoa học và đáp ứng đòi hỏi của thực tiễn đời sống. Ngành VNH có mục tiêu cung cấp cho người học những kiến thức cơ bản, hệ thống, hiện đại về đất nước và con người Việt Nam từ truyền thống đến đương đại. Điều ấy cần lắm chứ. Cần cho người nước ngoài, cần cho bản thân người Việt Nam.

 

Đừng tưởng cứ là người Việt Nam là đã hiểu hết, hiểu đúng dân tộc mình, con người mình. Đó chính điều để tôi và người tiền nhiệm của tôi, PGS.TS Nguyễn Thị Bích Hà trăn trở làm thế nào để sinh viên được hiểu về đất nước, con người ngay khi còn đang ngồi trong ghế nhà trường. Từ tháng 10/2005, trường quyết định tách mã ngành này từ khoa Ngữ văn để thành lập khoa VNH.

 

Các thầy cô giáo của khoa Việt Nam học, Trường ĐH Sư phạm  Hà Nội.

- Khi tách ra khỏi khoa Ngữ văn, cán bộ chính thức của khoa VNH chỉ có 8 người. VNH là một ngành mới, chương trình đào tạo chuẩn chưa có, cái gì cũng phải tự mò mẫm, vừa hoàn thiện về tổ chức, vừa xác định rõ mục tiêu, nội dung chương trình đào tạo, xây dựng giáo trình. Hầu hết cán bộ còn trẻ nên chưa đầy đặn về kiến thức chuyên môn, chưa có bề dày về kinh nghiệm. Bởi vậy, khoa phải mời khá nhiều nhà khoa học, cán bộ giảng dạy ở các viện nghiên cứu, trường đại học khác tham gia đào tạo.

 

Bên cạnh đó, cán bộ trong khoa phải kiêm nhiệm khá nhiều việc chứ không chỉ đơn thuần làm chuyên môn. Ban chủ nhiệm khoa luôn đặt niềm tin vào cán bộ trẻ, khuyến khích và tạo các điều kiện có thể để cán bộ trẻ nhanh chóng trưởng thành.

 

Chỉ sau 5 năm, trung bình mỗi khóa tuyển 70 sinh viên, hiện nay sinh viên khoa VNH  đã tăng lên con số 717, trong đó, 277 sinh viên hệ chính quy và 440 hệ đào tạo liên thông. Đó là kết quả mà khoa đã phải nỗ lực rất nhiều mới có được.

Là một ngành mới, liệu VNH có đủ hấp dẫn để thu hút sinh viên như các khoa khác không, thưa ông?

 

- Khi chưa thật hiểu Việt Nam học, nhiều người cho rằng đầu ra của khoa là rất hạn hẹp. Tuy nhiên, chính điều này lại là một lợi thế cho sinh viên bởi được học nhiều chuyên ngành về Văn, Sử, Địa, Văn hóa dưới cái nhìn VNH. Vì thế, sinh viên của chúng tôi ra trường có thể công tác ở khá nhiều lĩnh vực: một cán bộ nghiên cứu, quản lý văn hoá và tổ chức các hoạt động văn hoá; một nhà thiết kế hay hướng dẫn viên du lịch; một cán bộ công tác trong lĩnh vực báo chí, truyền thông...

 

Khoa Việt Nam học được tách từ khoa Ngữ văn của Trường ĐH Sư phạm Hà Nội vào tháng 10/2005.   Sau 5 năm, trung bình mỗi khóa tuyển 70 sinh viên. Hiện nay, khoa Việt Nam học có 717 sinh viên, trong đó 277 sinh viên hệ chính quy và 440 sinh viên hệ đào tạo liên thông.

Về số lượng tuyển sinh, so với các khoa khác trong trường, VNH thuộc tốp giữa và chỉ đứng sau các khoa tốp 1 như Toán, Văn, Sử, Địa... Hiện nay ở khá nhiều trường cao đẳng đã có chuyên ngành VNH nên sinh viên của chúng tôi ra trường cũng có thể trở thành giáo viên khi chỉ cần học qua một chứng chỉ sư phạm chừng 3 tháng chính tại trường. Rộng được “đầu ra” thì sẽ thu hút được người học.

 

 

- Đây chính là một hạn chế đáng kể trong chất lượng đào tạo của đại học hiện nay. Tuy nhiên, tôi nghĩ không có một trường nào có thể đảm bảo một cách chắc chắn sinh viên của mình ra trường đều xin được việc. 4 hay 5 năm học trong trường cũng chỉ là bước khởi đầu cơ bản.

 

Không thể học hết những kiến thức thay đổi hàng ngày, những kiến thức, kỹ năng để đủ làm việc nếu bản thân sinh viên đó không năng động và nỗ lực cố gắng. VNH chỉ cung cấp cho người học những kiến thức cơ bản, hệ thống, hiện đại về đất nước và con người VN để họ áp dụng vào thực tiễn cuộc sống.

 

Còn nữa, phần quan trọng là việc tự bồi bổ, tự học hỏi khi công tác, hoạt động trong một lĩnh vực nào đó. Hàng năm, nhất là giai đoạn đầu, khoa vẫn tổ chức hội nghị các nhà tuyển dụng để họ nhận xét về sản phẩm đào tạo; hoặc gặp gỡ với sinh viên đã tốt nghiệp, xem trong thực tiễn công tác, họ gặp những thuận lợi khó khăn gì để điều chỉnh cách thức đào tạo. Đi thực tế, thực tập cũng là một hình thức đào tạo được khoa đặc biệt quan tâm.

 

 

- Đầu tiên vẫn là xây dựng đội ngũ cán bộ. Thứ hai là, cải tiến nội dung, cách thức đào tạo, đa dạng hoá loại hình đào tạo để đáp ứng nhu cầu của xã hội. Tương ứng với nó là hoàn chỉnh hệ thống giáo trình đào tạo. Và như thế thì cần một cơ chế thoáng để khuyến khích sự năng động của các khoa.

 

Ví như mong muốn của khoa là mở rộng hình thức giảng dạy tiếng Việt và các chuyên đề VNH cho người nước ngoài. Tuy nhiên, để thu hút được đối tượng này cần phải có những chính sách khuyến khích của trường, có khu ký túc xá riêng cho họ như ở Trường ĐH KHXH&NV đang làm. Xa hơn nữa là những mô hình đào tạo liên kết, trao đổi sinh viên giữa các nước với nhau.

 

Có được những “cú hích” này, VNH sẽ lớn mạnh và hoàn thiện hơn so với hiện nay. Chúng tôi tự hào là một trong những khoa đầu tiên đào tạo ngành Việt Nam học ở bậc cử nhân của cả nước, có chương trình hệ thống, bài bản và sẽ phấn đấu để giữ vững vị trí ấy.